വയംജീവ സംരക്ഷകോം കീ ദുനിയാ കീ ജാനീ മാനീ മഹാന വിഭൂതി തഥാ ദുധവാ നേശനല പാര്ക കീ സ്ഥാപനാ മേം അഗ്രണീ ഏവം മഹതീ ഭൂമികാ നിഭാനേ വാലേ പദമശ്രീ ബിലീ അര്ജുന സിംഹ ആജ കേ ഹീ ദിന യാനീ ഏക ജനവരീ 2010 കോ ദുനിയാ സേ അലവിദാ കരകേ പംചതത്വ മേം വിലീന ഹോ ഗഏ ഥേ। യഹ വിഡമ്ബനാ ഹീ കഹീ ജാഏഗീ കി ക്ഷേത്ര കേ വാഇല്ഡ ലാഇഫരോം സമേത വയംജീവ സംരക്ഷണ കാ ഢിംഢോരാ പീടനേ വാലേ ഏനജീഓ കേ അഗുവാകാരോം നേ ഹീ നഹീം വരന് ദുധവാ നേശനല പാര്ക പ്രശാസന നേ ഭീ സ്വര്ഗീയ ബിലീ അര്ജുന സിംഹ കോ ദോ സാല കേ ഭീതര ഹീ ഭുലാ ദിയാ। ഇസകാ പ്രമാണ യഹ ഹൈ കി ക്ഷേത്ര മേം കഹീം ഭീ ഉനകീ യാദ മേം കോഈ കാര്യക്രമ കിസീ നേ ആയോജിത കരനേ കീ ജഹമത നഹീം ഉഠാഈ ഹൈ।

ബതാതേ ചലേം കി 15 അഗസ്ത 1917 കോ ദേശ കേ പംജാബ സൂബേ മേം കപൂരഥലാ സ്ടേട കേ ജസവീര സിംഹ കേ ഘര മേം അര്ജുന സിംഹ പൈദാ ഹുഏ ഥേ। ഗോരഖപുര തഥാ മേരഠ മേം നജദീകിയാം ഹോനേ സേ വഹ ഫൌജ മേം ഭരതീ ഹോ ഗഏ। ദ്വിതീയ വിശ്വയുദ്ധ മേം അംഗ്രേജീ സേനാ കീ ഓര സേ വര്മാ ദേശ മേം ജാകര ബതൌര ആര്മീ കൈപ്ടന യുദ്ധ ലഡാ ഥാ। ഇസകേ ബാദ ദേശ കീ ആജാദീ സേ പഹലേ ഹീ അര്ജുന സിംഹ നേ ഫൌജ കീ നൌകരീ ഛോഡ ദീ ഥീ। ഇസസേ പൂര്വ അപനേ കുഛ രിശ്തേദാരോം കേ ബുലാവേ പര അര്ജുന സിംഹ ഖീരീ കേ ജംഗല മേം ശികാര കരനേ ആഏ ഥേ തബ ഉന്ഹോംനേ ബാരഹ വര്ഷ കീ അല്പായു മേം ബാഘ കാ ശികാര കിയാ ഥാ। മഗര ഫിര ശികാര കരനേ കേ ബാദ ഉനകാ ഹൃദയ പരിവര്തന ഹോ ഗയാ ഔര ഖീരീ കേ ഘനേ ജംഗലോം കേ അലാവാ സംപൂര്ണ പ്രകൃതി കേ വഹ പ്രേമീ ഹോ ഗഏ ഉന്ഹേം വയംജീവോം ഏവം പക്ഷിയോം മേം ഖാസ കര ബാഘ സേ ബേഹദ പ്രേമ ഹോ ഗയാ। ഫൌജ മേം വഹ ഏയരഫോര്സ മേം ജാനാ ചാഹതേ ഥേ ലകനി ഉനകീ ഇച്ഛാ കേ ആഗേ കദ ആ ഗയാ। യഹ ഇച്ഛാ പൂരീ കരനേ കേ ലിഏ സ്വതംത്രതാ കേ ബാദ വഹ ഖീരീ കേ പലിയാ ഥാനാ ക്ഷേത്ര കേ തഹത ജംഗല കീ സീമാ പര ഉന്ഹോംനേ ടാഇഗര ഹൈവന കേ നാമ സേ ആശിയാനാ ബനാകര രഹനേ ലഗേ। കേന്ദ്രീയ സരകാര മേം പഹുംച ഔര പ്രധാനമംത്രീ സ്വര്ഗീയ ഇന്ദിരാ ഗാംധീ സേ നജദീകിയാം ഹോനേ കേ കാരണ പര്യാവരണ പ്രേമീ ബിലീ അര്ജുന സിംഹ കോ വിലായത സേ ലാഈ ഗഈ താരാ നാമക ബാഘിന കോ പാലനേ പോസനേ കേ ലിഏ ശ്രീമതീ ഗാംധീ നേ ഹീ ഉന്ഹേം സൌംപാ ഥാ। ഇസ ബീച ദോ ഫരവരീ 1977 കോ ദുധവാ നേശനല പാര്ക കീ സ്ഥാപനാ കരാനേ മേം ഭീ ബിലീ അര്ജുന സിംഹ കാ ഖാസാ മഹത്വപൂര്ണ യോഗദാന രഹാ। ഇനകേ പ്രയാസോം സേ ഹീ 1984 മേം ബാഘ സംരക്ഷണ പരിയോജനാ കീ ഭീ ശുരൂആത ഹുഈ ഥീ। യൂപീ, ഖീരീ ഔര ദുധവാ കോ ദുനിയാ കേ പര്യടന മാനചിത്ര പര ഏക സമ്മാനജനക സ്ഥാന ദിലവാനേ മേം ബിലീ അര്ജുന സിംഹ നേ അഹമ ഭൂമികാ അദാ കീ ഥീ। ഉന്ഹോംനേ ദുധവാ കീ ഖ്യാതി കോ ബ്രിടേന, ഇംഗ്ലൈംഡ ആദി ദുനിയാ കേ അന്യ ദേശോം തക പഹുംചായാ। ഹൈരിയട ഔര ജൂലിയട നാമക നര മാദാ തേംദുആ കോ അപനേ ആവാസ പര പാല പോസകര ബഡാ കിയാ ഥാ। ബീതേ ദോ സാല പൂര്വ ഏക ജനവരീ കോ ബിലീ അര്ജുന സിംഹ നേ ജബ ഇസ ദുനിയാ സേ അലവിദാ കഹാ ഥാ തബ ഉനകേ അംതിമ ദര്ശനോം കേ ലിഏ ദേശ വിദേശ സേ ഉനകേ നാതേ രിശ്തേദാരോം കേ സാഥ ഹീ ക്ഷേത്രീയ ജന പ്രതിനിധി, ഡബ്ല്യൂഡബ്ല്യൂഏഫ കേ അധികാരീ തഥാ സൂബേ കേ വന വിഭാഗ കേ ഉച്ചാധികാരീ യഹാം ആഏ ഥേ। ദുധവാ നേശനല പാര്ക കേ കര്മചാരിയോം നേ സീമാ പര ഉനകീ ശവയാത്രാ കോ സലാമീ ഭീ ദീ ഥീ। ലേകിന യഹ വിഡമ്ബനാ കീ ബാത യഹ ഹൈ കി ദോ സാല ഹീ ബീതാ ഹൈ കി ക്ഷേത്രീയ ലോഗോം നേ ഉനകോ ഭുലാ ദിയാ യഹാം തക ദുധവാ നേശനല പാര്ക പ്രശാസന നേ ഹീ ദ്വിതീയ പുണ്യതിഥി പര ബിലീ കോ യാദ കിയാ ഔര ന ഹീ വാഇല്ഡ ലാഇഫര ഹോനേ കാ ദംഭ ഭരനേ വാലോം സമേത വയംജീവ സംരക്ഷണ കേ നാമ പര ചലാ രഹേ ഏനജീവോം കേ അഗുവാകാരോം ദ്വാരാ കോഈ കാര്യക്രമ ആയോജിത കിയാ ഗയാ। ഇസസേ ലഗതാ ഹൈ കി ക്ഷേത്ര കീ മഹാന വിഭൂതി ബിലീ അര്ജുന സിംഹ കോ യഹാം കേ ലോഗോം നേ ഭുലാ ദിയാ ഹൈ। ബിലീ അര്ജുന സിംഹ കീ ദ്വിതീയ പുണ്യതിഥി പര മൈം അപനീ ഓര സേ ശ്രദ്ധാംജലി അര്പിത കരതാ ഹൈ।
കിതാബേം ലിഖീ, തമാമ പുരസ്കാരോം സേ നവാജാ ഗയാ
ബിലീ അര്ജുന സിംഹ കോ ടാഇഗര കംജരവേശന കേ ലിഏ കിഏ ഗഏ ഉനകേ മഹത്വപൂര്ണ യോഗദാന കേ ലിഏ 1979 മേം ദേശ കേ അലംകരണ പദമശ്രീ ഉപാധി സേ വിഭൂഷിത കിയാ ഗയാ। സന് 2005 മേം അമേരികാ കേ വിശ്വസ്തരീയ പാലഗേടീ ഏവാര്ഡ സേ ഭീ ഉന്ഹേം നവാജാ ഗയാ ഥാ। ഇസസേ പൂര്വ 1977 മേം വിശ്വ മേം വിശ്വജീത കോഷ സേ ഗോല്ഡന ആര്ക പുരസ്കാര മിലാ। 1989 മേം ഈഏസഏസഓ സമ്മാന, 2003 മേം സേംക്ചുരീ ഏമഏമആരഓ ലാഇഫ ടാഇമ സര്വിസ സമ്മാന, സന് 2005 മേം യശ ഭാരതീ സമ്മാന സേ ഭീ ഉനകോ നവാജാ ഗയാ ഥാ। ബിലീ അര്ജുന സിംഹ ദ്വാരാ വയംജീവ തഥാ ബാഘ സംരക്ഷണ പര ദി ലീജേംഡ ആഫ മൈനഇടര ടാഇഗര, ടാഇഗര ഹൈവന, വാചിംഗ ഇംഡിയാജ വാഇല്ഡ ലാഇഫ, താരാ ദ ടാഇഗ്രേസ, പ്രിംസ ആഫ കൈട്സ, ബായോഗ്രാഫീ ഇംഡിയസ വാഇല്ഡ ലാഇഫ ആദി പുസ്തകേം ഭീ ലിഖീ ജോ വിശ്വ സ്തര പര ഖാസീ പ്രസിദ്ധ ഹുഈ। ബ്രിടിശ ലേഖക ഡഫ ഹര്ടഡേവിസ ദ്വാരാ ബിലീ കേ ജീവന പര ലിഖീ ഗഈ പുസ്തക ആനരേടീ ടാഇഗര ദ ലാഇഫ ആഫ ബിലീ അര്ജുന സിംഹ ഭീ ഖാസീ ചര്ചിത രഹീ।
 |
| സൂനാ ഹോ ഗയാ ടാഇഗര ഹേവന
|