രാഹുല ഗാംധീ കീ ആമ ജിന്ദഗീ കീ ചാഹ...

കാംഗ്രേസ കേ യുവരാജ രാഹുല ഗാംധീ ഏക ഐസീ ശഖ്സിയത കേ മാലിക ഹൈം, ജിനസേ ശായദ ഹീ കോഈ മുതാസിര ഹുഏ ബിനാ രഹ സകേ... മുല്ക കീ ഏക ബഡീ സിയാസീ പാര്ടീ കേ ഏക നേതാ നേ ഹമസേ കഹാ ഥാ കി രാഹുല കാ വിരോധ കരനാ ഉനകീ പാര്ടീ കീ നീതി കാ ഏക അഹമ ഹിസ്സാ ഹൈ, ലേകിന ജാതീ തൌര പര വോ രാഹുല കോ ബഹുത പസംദ കരതേ ഹൈം...പിഛലേ വിധാനസഭാ ചുനാവ മേം രാഹുല നേ ജിതനീ മേഹനത കീ, ശായദ ഹീ കിസീ ഔര പാര്ടീ കേ നേതാ നേ കീ ഹോ...ലേകിന കാംഗ്രേസ കേ ഉന നേതാഓം നേ ഹീ രാഹുല കീ മേഹനത പര പാനീ ഫേര ദിയാ, ജിന്ഹേം രാഹുല നേ അപനാ സമഝാ...
ബഹരഹാല, കുഛ അരസാ പഹലേ ദൈനിക ഭാസ്കര മേം രാഹുല കേ ബാരേ മേം ഏക ലേഖ ശായാ ഹുആ ഥാ, പേശ ഹൈ വഹീ തഹരീര...
സാല 2008 കീ ഗര്മിയോം മേം ഭാരത കേ ബേഹതരീന ബ൉ക്സിംഗ കോച ഔര ദ്രോണാചാര്യ പുരസ്കാര സേ സമ്മാനിത ഓമപ്രകാശ ഭാരദ്വാജ കേ ഫോന കീ ഘംടീ ബജീ. ഫോന ഭാരതീയ ഖേല പ്രാധികരണ സേ ആയാ ഥാ. ഉന്ഹേം ബതായാ ഗയാ കി 10 ജനപഥ സേ കോഈ ഉനസേ സംപര്ക കരേഗാ. കുഛ സമയ ബാദ നേഹരൂ-ഗാംധീ പരിവാര കേ നിജീ സ്ടാഫ മേം ദോ ദശകോം സേ ജ്യാദാ സമയ സേ കാര്യരത പീ മാധവന നേ ഉന്ഹേം ഫോന കിയാ ഔര ഏക അസാമാന്യ-സീ ഗുജാരിശ കീ- രാഹുല ഗാംധീ ബ൉ക്സിംഗ സീഖനാ ചാഹതേ ഹൈം. ക്യാ ഭാരദ്വാജ ഉന്ഹേം സിഖാഏംഗേ? ‘മുഝേ ബഡാ താജ്ജുബ ഹുആ.’ തബ 70 കീ ഉമ്ര കോ ഛൂ രഹേ ഭാരദ്വാജ ബതാതേ ഹൈം. ‘രാഹുല ബ൉ക്സിംഗ രിംഗ മേം ഉതരനേ കീ യോജനാ തോ നഹീം ഹീ ബനാ രഹേ ഹോംഗേ. മൈംനേ സോചാ വഹ ശായദ ആത്മരക്ഷാ കേ ഗുര സീഖനാ ചാഹതേ ഹോംഗേ.’ ഹാഥ ആയാ മൌകാ ഗംവാനേ സേ പഹലേ ഹീ ഭാരദ്വാജ ഫൌരന രാജീ ഹോ ഗഏ. ഫീസ കേ തൌര പര വഹ കുല ഇതനാ ചാഹതേ ഥേ കി ഉന്ഹേം ഘര സേ ലാനേ-ലേ ജാനേ കീ വ്യവസ്ഥാ കരവാ ദീ ജാഏ. കക്ഷാഏം 12 തുഗലക ലേന മേം ഹോനീ ഥീം, ജഹാം രാഹുല രഹതേ ഥേ. ഭാരദ്വാജ കേ ലിഏ യഹ രാഹുല കോ കരീബ സേ ജാനനേ-സമഝനേ കാ ഭീ മൌകാ ഥാ. ന സിര്ഫ ബ൉ക്സിംഗ സീഖ രഹേ ഛാത്ര കേ രൂപ മേം, ബല്കി ഉസ ശഖ്സ കേ രൂപ മേം ഭീ ജിസേ ഭാരത കാ ഭാവീ പ്രധാനമംത്രീ കഹാ ജാ രഹാ ഥാ. ‘വഹ ഹമേശാ ജ്യാദാ കേ ലിഏ തൈയാര രഹതേ ഥേ. വാര്മ അപ കേ ലിഏ അഗര മൈംനേ ല൉ന കാ ഏക ചക്കര ലഗാനേ കോ കഹാ, തോ വേ തീന ചക്കര ലഗാ ലേതേ.’

ബ൉ക്സിംഗ സത്ര 12 തുഗലക ലേന കേ ല൉ന പര ഹഫ്തേ മേം തീന ദിന ഹോതേ. കഭീ-കഭീ പ്രിയംകാ ഔര ഉനകേ ബച്ചേ ഭീ രാഹുല കോ മുക്കേബാജീ കേ ഹുനര സീഖതേ ദേഖനേ ആതേ. കഈ ബാര സോനിയാ ഭീ വഹാം ബൈഠകര ദേഖതീം. ‘ഏക ദിന പ്രിയംകാ നേ മുഝസേ കഹാ കി മുഝേ ഭീ സിഖാഇഏ.’ ഭാരദ്വാജ ബതാതേ ഹൈം. ഉന്ഹോംനേ ഉതനീ ഹീ ചുസ്ത-ദുരുസ്ത ഛോടീ ബഹന കോ ഭീ മുക്കേബാജീ കീ കുഛ ചാലേം സമഝാഈം ഔര ഉനകേ ഏക പംച പര ദംഗ രഹ ഗഏ. ‘യഹ ബഹുത ഖൂബസൂരത പംച ഥാ, ഉസ ശഖ്സ സേ തോ ഇസകീ ഉമ്മീദ ഹീ നഹീം കീ ജാ സകതീ ഥീ ജോ പഹലീ ബാര മുക്കേബാജീ മേം ഹാഥ ആജമാ രഹാ ഥാ.

ജിസ ദിന ഇംദിരാ ഗാംധീ കീ ഹത്യാ ഹുഈ, വഹ ആഖിരീ ദിന ജബ രാഹുല ഔര പ്രിയംകാ സ്കൂല ഗഏ. അഗലേ പാംച വര്ഷ ഉനകീ പഢാഈ-ലിഖാഈ ഘര പര ഹീ ഹുഈ. രാജീവ ഗാംധീ കേ ശബ്ദോം മേം ‘ഘൂമനേ-ഫിരനേ ഔര ഖേലകൂദ കേ ശൌകീന വ്യക്തി ഹോനേ കേ നാതേ രാഹുല നേ ഖേലകൂദ മേം അപനീ അഭിരുചി കോ ആഗേ ബഢാനേ കേ രാസ്തേ ഖോജ ലിഏ. ഉന്ഹോംനേ തൈരാകീ, സാഈലിംഗ ഔര സ്കൂബാ-ഡായവിംഗ കീ ഔര സ്വൈശ ഖേലാ. അപനേ പിതാ കീ തരഹ ഉന്ഹോംനേ ദില്ലീ കേ നജദീക അരാവലീ കീ പഹാഡിയോം പര ഏക ശൂടിംഗ രേംജ മേം നിശാനേബാജീ കാ പ്രശിക്ഷണ ലിയാ ഔര ഹവാഈ ജഹാജ ഉഡാനാ ഭീ സീഖാ. ഖേലോം മേം അഭിരുചി കീ വജഹ സേ ഹീ 1989 മേം ഉന്ഹേം ദില്ലീ കേ ബേഹതരീന സേംട സ്ടീഫേംസ ക൉ലേജ മേം ദാഖിലാ മിലാ. നംബരോം കേ ബല പര തോ ഉന്ഹേം ഇസ ക൉ലേജ മേം പ്രവേശ നഹീം മില സകാ, അലബത്താ പിസ്ടല ശൂടിംഗ മേം അപനേ ഹുനര കീ ബദൌലത സ്പോര്ട്സ കോടേ മേം പ്രവേശ മില ഗയാ. ഉന്ഹോംനേ ഇതിഹാസ ഓനര്സ മേം നാമ ലിഖവായാ. വഹ സുരക്ഷാ ഗാര്ഡോ കേ സാഥ ക൉ലേജ ആതേ ഔര അക്സര ക്ലാസ മേം പീഛേ ബൈഠതേ. രൈഗിംഗ കേ ദൌരാന വഹ കാഫീ മജേ ലേതേ, ലേകിന ക൉ലേജ മേം ബാകീ സമയ ബഹുത കമ മൌകോം പര ഹീ ബോലതേ. ഏക സാല ഔര തീന മഹീനേ ബാദ ഉന്ഹോംനേ സേംട സ്ടീഫേംസ ക൉ലേജ ഛോഡ ദിയാ. ക൉ലേജ കേ പ്രിംസീപല ഡ൉. അനില വില്സന ഭീ രാഹുല കേ അധബീച മേം കോര്സ ഛോഡ ദേനേ കേ കാരണോം കേ ബാരേ മേം അന്യ ലോഗോം കീ തരഹ സിര്ഫ അനുമാന ഹീ ലഗാ പാതേ ഹൈം.

ഉന്ഹോംനേ പായാ കി രാഹുല ജമീന സേ ജുഡേ വ്യക്തി ഥേ ഔര ഗാംധീ പരിവാര കാ സദസ്യ ഹോനേ കേ നാജ-നഖരോം സേ മുക്ത ഥേ. ഉന്ഹേം ലഗാ കി രാഹുല ഹര കഹീം സായേ കീ തരഹ സാഥ ചലതീ കഡീ സുരക്ഷാ സേ അസഹജ മഹസൂസ കരതേ ഥേ ഔര സംഭവത: ഇസീ വജഹ സേ ഉന്ഹോംനേ പഢാഈ ഛോഡ ദീ. സേംട സ്ടീഫേംസ ക൉ലേജ ഛോഡനേ കേ ഫൌരന ബാദ രാഹുല അമേരികാ ചലേ ഗഏ ഔര ഇക൉നോമിക്സ കേ ഛാത്ര കേ തൌര പര ഹാര്വര്ഡ യൂനിവര്സിടീ മേം പ്രവേശ ലിയാ. വഹ ബീസ സാല കേ ഥേ. ഹാര്വര്ഡ മേം അഭീ മുശ്കില സേ ഏക സാല ഹീ ബിതായാ ഥാ കി ഉനകേ പിതാ കീ ഹത്യാ ഹോ ഗഈ. ത്രാസദീ കാ അസര ഉനകീ പഢാഈ പര പഡാ. രാഹുല ഹാര്വര്ഡ ഛോഡകര ലിബരല ആര്ട്സ കേ ഏക നിജീ സംസ്ഥാന ര൉ലിന്സ ക൉ലേജ മേം പഢനേ കേ ലിഏ വിംടര പാര്ക, ലോരിഡാ ആ ഗഏ. ഇസകീ വജഹ ഭീ ഏക ബാര ഫിര സുരക്ഷാ ചിംതാഓം കോ ഹീ ബതായാ ഗയാ. അബ തക സുരക്ഷാ ഗാര്ഡോ കീ സതത പഹരേദാരീ മേം ജിന്ദഗീ ബിതാതേ ആ രഹേ നൌജവാന കോ ഇസ ഉപനഗരീയ ശഹര നേ, ജിസേ അമീര ഉദ്യോഗപതിയോം നേ പ്രാരംഭ മേം രിസ൉ര്ട ഡേസ്ടിനേശന കീ തൌര പര ബസായാ ഥാ, ആദര്ശ മാഹൌല മുഹൈയാ കിയാ. യഹാം രാഹുല നേ വഹ കോര്സ പൂരാ കിയാ, ജിസമേം ദാഖിലാ ലിയാ ഥാ ഔര 1994 മേം ക൉ലേജ മേം പഢാഏ ജാനേ വാലേ ഛഹ മുഖ്യ വിഷയോം മേം സേ ഏക, ഇംടരനേശനല രിലേശംസ മേം ഡിഗ്രീ കേ സാഥ ഗ്രേജുഏട കിയാ.

ഇസകേ ബാദ രാഹുല കൈംബ്രിജ കേ ട്രിനിടീ ക൉ലേജ മേം പഢനേ ഗഏ. ഉനകേ പരദാദാ ജവാഹരലാല നേഹരൂ ഭീ 1907 സേ 1910 തക ഇസീ ക൉ലേജ മേം പഢേ ഥേ ഔര കാനൂന കീ ഡിഗ്രീ ലീ ഥീ. രാജീവ ഗാംധീ നേ ഭീ ട്രിനിടീ സേ മൈകേനികല ഇംജീനിയരിംഗ കീ പഢാഈ കീ ഥീ. രാഹുല നേ ഡേവലപമേംട സ്ടഡീജ മേം ഏമ ഫില കരനേ കാ വികല്പ ചുനാ, ജിസേ 1995 മേം പൂരാ കിയാ.

ട്രിനിടീ ക൉ലേജ സേ ഉത്തീര്ണ ഹോകര രാഹുല ഫൌരന ഭാരത നഹീം ലൌടേ. വഹ ലംദന ചലേ ഗഏ, ജഹാം ഉന്ഹോംനേ ഏക ഗ്ലോബല മൈനേജമേംട ഏംഡ സ്ട്രൈടജീ കംസല്ടേംസീ ഫര്മ, മ൉നീടര ഗ്രുപ, മേം കാമ കിയാ. ഇസകേ സഹ-സംസ്ഥാപക ഥേ ഹാര്വര്ഡ ബിജനേസ സ്കൂല കേ പ്രോഫേസര മാഇകല യൂജീന പോര്ടര, ജിന്ഹേം ബ്രൈംഡ സ്ട്രൈടജീ കാ അഗ്രണീ ആധികാരിക വിദ്വാന മാനാ ജാതാ ഹൈ. രാഹുല നേ വഹാം തീന സാല കാമ കിയാ, ലേകിന ഫര്ജീ നാമ സേ. ഉനകേ സഹയോഗിയോം കോ അംദാജ തക നഹീം ഥാ കി ഇംദിരാ ഗാംധീ കാ പൌത്ര ഉനകേ ബീച കാമ കര രഹാ ഹൈ. പ്രായവേസീ കീ ജരൂരത കേ ബാരേ മേം, ജിസസേ വഹ ഹമേശാ വംചിത രഹേ, രാഹുല നേ കഹാ, ‘അമേരികാ മേം പഢാഈ കേ ബാദ മൈംനേ ജോഖിമ ഉഠായാ ഔര അപനേ സുരക്ഷാ ഗാര്ഡോ സേ ഛുടകാരാ പാ ലിയാ, താകി ഇംഗ്ലൈംഡ മേം സാമാന്യ ജിന്ദഗീ ബിതാ സകൂം.’ ഉനകേ പിതാ നേ ഭീ കഭീ ഐസീ ഹീ ജരൂരത മഹസൂസ കീ ഥീ. പ്രധാനമംത്രീ ബനനേ കേ ബാദ ജബ അപനേ ഔര പരിവാര കേ ലിഏ വക്ത നികാലനാ മുശ്കില ഹോ ഗയാ ഔര രാജനീതി കീ രഫ്താര നേ ഉഡാന കേ ജജ്ബേ കോ നേപഥ്യ മേം ധകേല ദിയാ, തബ ഉന്ഹോംനേ കഹാ ഥാ, ‘കഭീ-കഭീ മൈം ക൉കപിട മേം ചലാ ജാതാ ഹൂം, ബില്കുല അകേലാ, ഔര ദരവാജാ ബംദ കര ലേതാ ഹൂം. മൈം ഉഡ ഭലേ ന സകൂം, കമ സേ കമ കുഛ ദേര കേ ലിഏ ദുനിയാ സേ അപനേ കോ അലഗ തോ കര പാതാ ഹൂം.’

ഉധര, രാഹുല ഇംഗ്ലൈംഡ മേം സാമാന്യ ജീവന ജീനേ കീ കോശിശ കര രഹേ ഥേ, ഇധര ഭാരത മേം ഉനകീ മാം സോനിയാ ഗാംധീ രാജനീതി മേം ഗഹരേ ഔര ഗഹരേ ഉതരതീ ജാ രഹീ ഥീം. 1997 മേം രാജനീതി മേം പ്രവേശ കേ ബാദ അബ വഹ കാംഗ്രേസ കാ നേതൃത്വ കര രഹീ ഥീം. ഇസ ദൌരാന പ്രിയംകാ ഉനകേ സാഥ ഖഡീ ഥീം, ശക്തിസ്രോത ബനകര. കാംഗ്രേസ കേ ഭീതര ശോര-ശരാബാ ബഢ രഹാ ഥാ കി പ്രിയംകാ പാര്ടീ മേം ശാമില ഹോം. രാഹുല കോ ദേശ സേ ബാഹര രഹതേ ദസ സാല സേ ജ്യാദാ ഹോ ചുകേ ഥേ, ലേകിന രാജനീതി ഉന്ഹേം പുകാര രഹീ ഥീ ഔര യഹ സംകേത ഥാ കി ഉനകേ ലൌടനേ കാ വക്ത ആ ഗയാ ഹൈ. വഹ ലൌടേ, 2002 മേം. ഭാരത മേം ആഉടസോര്സിഗ ഇംഡസ്ട്രീ ഉഛാല പര ഥീ. പശ്ചിമ കീ മല്ടീനേശനല കംപനിയാം ഭാരത കാ രുഖ കര രഹീ ഥീം, താകി കാമ തേജീ സേ ഔര സസ്തേ മേം കരവാഏ ജാ സകേ. രാഹുല നേ ദേശ കീ വ്യാവസായിക രാജധാനീ മുംബഈ മേം ഏക ഇംജീനിയരിംഗ ഔര ടേക്നോല൉ജീ ആഉടസോര്സിഗ ഫര്മ, ബേക൉പ്സ സര്വിസേജ പ്രാഇവേട ലിമിടേഡ, ബനാഈ. ഇസ ബീപീഓ ഉദ്യമ മേം സിര്ഫ ആഠ ലോഗ കാമ കരതേ ഥേ ഔര രജിസ്ട്രാര ഓഫ കംപനീജ മേം ദര്ജ ആവേദന കേ മുതാബിക ഇസകാ ലക്ഷ്യ ഥാ ഘരേലൂ ഔര അംതരരാഷ്ട്രീയ ഗ്രാഹകോം കോ സലാഹ വ സഹായതാ മുഹൈയാ കരനാ, സൂചനാ പ്രൌദ്യോഗികീ മേം പരാമര്ശദാതാ ഔര സലാഹകാര കീ ഭൂമികാ നിഭാനാ ഔര വേബ സ൉ല്യൂശന ദേനാ. രാഹുല, അപനേ പാരിവാരിക മിത്ര മനോജ മട്ടൂ കേ സാഥ, ഇസകേ നിദേശകോം മേം സേ ഏക ഥേ. അന്യ ദോ നിദേശക ഥേ - കാംഗ്രേസ നേതാ ഔര പൂര്വ കേംദ്രീയ മംത്രീ രാമേശ്വര ഠാകുര കേ ബേടേ അനില ഠാകുര ഔര ദില്ലീ മേം രഹനേ വാലേ രണവീര സിന്ഹാ. ദോനോം നേ 2006 മേം ‘നിജീ കാരണോം’ കാ ഹവാലാ ദേതേ ഹുഏ ഇസ്തീഫാ ദേ ദിയാ. 2004 കേ ആമ ചുനാവ സേ പഹലേ ചുനാവ ആയോഗ കോ ദിഏ ഹലഫനാമേ കേ മുതാബിക ബേക൉പ്സ സര്വിസേജ പ്രാഇവേട ലിമിടേഡ മേം രാഹുല കീ ഹിസ്സേദാരീ 83 ഫീസദീ ഥീ. കംപനീ കീ ബൈലേംസ ശീട സേ പതാ ചലതാ ഥാ കി യഹ ഏക ഛോടാ വ്യാവസായിക ഉദ്യമ ഥാ.

2004 മേം രാഹുല കേ രാജനീതി മേം പ്രവേശ കേ കുഛ സമയ ബാദ ഉനകീ കംപനീ നേ സീഈഓ കീ തലാശ കേ ലിഏ വിജ്ഞാപന നികാലാ. ‘ഹമ ഏക സീഈഓ കീ ഖോജ മേം ഹൈം, ഹാലാംകി മൈം സമയ-സമയ പര കര്മചാരിയോം കേ സാഥ മീടിംഗ കരതാ ഹൂം ഔര ബഡേ മുദ്ദേ സുലഝാതാ ഹൂം.’ ജൂന 2004 മേം രാഹുല നേ ബിജനേസ സ്ടൈംഡര്ഡ സേ കഹാ ഥാ. ഉസ വക്ത കംപനീ കേ പാസ തീന വിദേശീ ഗ്രാഹക ഥേ ഔര രാഹുല നേ മാനാ കി പഹലേ സാല കോഈ രേവന്യൂ നഹീം ആയാ. 2009 മേം, ലോകസഭാ ചുനാവ സേ കുഛ പഹലേ, രാഹുല നേ അപനേ കോ ഇസ ഉദ്യമ സേ ബാഹര കര ലിയാ. കാംഗ്രേസിയോം കേ മുതാബിക രാജനീതി കേ തകാജോം മേം ഉന്ഹേം ബിജനേസ ചലാനേ കേ ലിഏ വക്ത ഹീ നഹീം മിലതാ ഥാ.

രാഹുല കീ പഢാഈ-ലിഖാഈ മേം ജൈസേ അവരോധ ആഏ, വൈസേ ഹീ ഉനകേ കേരിയര മേം ഭീ. ലേകിന ശാരീരിക ചുസ്തീ ഔര രോമാംചക ഖേലോം കോ ലേകര ഉനകേ ജജ്ബേ മേം കഭീ കമീ നഹീം ആഈ. ദിന മേം കിതനീ ഭീ വ്യസ്തതാ ക്യോം ന ഹോ, വഹ വ്യായാമ കേ ലിഏ വക്ത നികാല ഹീ ലേതേ. ജിസ സാല ഉന്ഹോംനേ ബ൉ക്സിംഗ മേം ക്രൈശ കോര്സ കിയാ, ഉസീ സാല പൈരാഗ്ലാഇഡിംഗ മേം ഭീ ഹാഥ ആജമായാ. അപനീ മൈനേജമേംട ട്രേനിംഗ കാ അച്ഛാ ഇസ്തേമാല കരതേ ഹുഏ വഹ അമേഠീ സേ സാത-ആഠ ലോഗോം കീ ഏക ടീമ കോ മഹാരാഷ്ട്ര കേ കാമശേട സ്ഥിത നിര്വാണാ ഏഡവേംചര്സ നാമക ഏക ലാഇംഗ ക്ലബ മേം ലേ ഗഏ. യഹ തീന ദിനോം കാ പൈരാഗ്ലാഇഡിംഗ കോര്സ ഥാ, ജോ 28 സേ 30 ജനവരീ 2008 തക ചലാ. ഇസനേ ടീമ ബില്ഡിംഗ കാ ഭീ കാമ കിയാ. പശ്ചിമീ ഘാട മേം പുണോ സേ 85 കിലോമീടര ദൂര കാമശേട ഐസീ ജഗഹ നഹീം ഥീ, ജഹാം കോഈ രാജനീതിജ്ഞ അപനേ പാര്ടീ കാര്യകര്താഓം കേ സാഥ ഏകത്ര ഹോ ഔര കാമ പര ചര്ചാ കരേ. ലേകിന രാജനീതിജ്ഞോം കീ ബംധീ-ബധാഈ ലീക സേ ഹടകര ചലനേ വാലേ രാഹുല കേ ലിഏ അസാമാന്യ ബാത നഹീം ഥീ. സരസോം കേ ഖേതോം, ശാംത ഝീലോം ഔര പ്രാചീന ബൌദ്ഘ ഗുഫാ മംദിരോം സേ സജീ-ധജീ പഹാഡിയോം കേ ബീച രാഹുല കീ അമേഠീ ടീമ സുബഹ പൈരാഗ്ലാഇഡിംഗ കേ പാഠ സീഖതീ ഔര ശാമേം ധുആംധാര ബഹസോം മേം ബീതതീം. കാമശേട മേം ഉന്ഹേം ദേഖനേ വാലേ ബതാതേ ഹൈം കി ചര്ചാഏം ഹരേക കേ സാഥ സീധേ ഹോതീം. കൌന ഛോടാ ഹൈ ഔര കൌന ബഡാ യഹ സിര്ഫ തബ പതാ ചലതാ ജബ ടീമ രാഹുല കോ സംബോധിത കരതീ. സഭീ ഉന്ഹേം രാഹുല ഭൈയാ കഹതേ. രാഹുല ഔര ഉനകീ ടീമ കേ കാമശേട പഹുംചനേ സേ പഹലേ ഉനകീ മേജബാന ഏസ്ട്രിഡ രാവ അപനേ ഇസ ശാംത ഔര മനോരമ അംചല മേം ഏക ഹാഈപ്രോഫാഇല രാജനേതാ കേ ആഗമന കോ ലേകര ഖാസീ ആശംകിത ഥീം. അപനേ ശൌഹര സംജയ രാവ കേ സാഥ മിലകര നിര്വാണാ ഏഡവേംചര്സ കീ സ്ഥാപനാ കരനേ വാലീ ഏസ്ട്രിഡ മുതമഈന ഥീം കി ഇസ ആഗമന സേ ഇലാകേ കീ ശാംതി ഭംഗ ഹോ ജാഏഗീ. ഉന്ഹോംനേ കഹാ, ‘മുഝേ യകീന ഥാ കി രാഹുല കേ സാഥ ആനേ വാലീ കഡീ സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥാ പൂരേ ഇലാകേ കീ ഘേരാബംദീ കര ദേഗീ.’ ഐസാ കുഛ നഹീം ഹുആ. ‘ഹമാരേ കഹേ ബഗൈര രാഹുല നേ സുനിശ്ചിത കര ദിയാ കി ഗേസ്ട ഹാഉസ കേ ആസപാസ കോഈ ഭീ വര്ദീധാരീ യാ ബംദൂക ധാരീ ദിഖാഈ ന ദേ.

ഉനകീ മൌജൂദഗീ സേ ഏക ബാര ഭീ ഹമാരീ ദിനചര്യാ മേം ഖലല നഹീം പഡാ.’ വേ കിസീ ഭീ ദൂസരേ മേഹമാന കീ തരഹ വഹാം രഹേ. പഹലീ രാത രാവ ദംപതീ നേ ആഗംതുകോം കേ ലിഏ മേമനാ പകായാ. ബുഫേ സജാ ദിയാ ഗയാ. ഏസ്ട്രിഡ ബതാതീ ഹൈം, ‘മുഝേ ദേഖകര താജ്ജുബ ഹുആ കി രാഹുല അപനേ സാഥിയോം കോ പ്ലേടേം ദേ രഹേ ഥേ. അപനീ പ്ലേട ഭീ വഹ ഖുദ കിചന മേം രഖകര ആഏ.’ അഗലേ ദിന ഖാനേ കേ വക്ത രാഹുല രസോഇയേ കേ പാസ ഗഏ ഔര പൂഛാ കി ക്യാ കല രാത കാ മേമനാ ബചാ ഹുആ ഹൈ. കോച ഭാരദ്വാജ ഭീ രാഹുല കോ ഗുരൂര സേ മുക്ത ബതാതേ ഹൈം. ‘ജബ മൈംനേ ഉന്ഹേം സിഖാനാ ശുരൂ കിയാ, മൈം ഉന്ഹേം സര യാ രാഹുല ജീ കഹതാ.’ ലേകിന ദോ ദിന ബാദ രാഹുല നേ അപനേ കോച സേ ഗുജാരിശ കീ, ‘മുഝേ സര മത കഹിഏ. രാഹുല കഹിഏ. മൈം ആപകാ ശിഷ്യ ഹൂം.’ ഭാരദ്വാജ ബതാതേ ഹൈം, ഏക ബാര ഉന്ഹോംനേ രാഹുല സേ കഹാ കി വഹ പാനീ പീനാ ചാഹതേ ഹൈം. ‘പാസ ഹീ സേവക ഖഡേ ഥേ, ലേകിന ഉന്ഹേം ബുലാനേ കീ ബജായ രാഹുല ഖുദ കിചന മേം ഗഏ ഔര ഗിലാസ മേം മുഝേ പാനീ ലാകര ദിയാ.’ ഔര സീഖനേ കേ ബാദ വഹ അപനേ ഗുരു കോ ഗേട തക ഛോഡനേ ആതേ.

കാമശേട കേ പൈരാഗ്ലാഇഡിംഗ സ്കൂല മേം രാഹുല നേ പഹലാ ദിന ലാഇട ട്രൈനര സംജയ രാവ കേ സാഥ ബിതായാ, ജിന്ഹോംനേ ഉന്ഹേം മൈദാനീ പ്രശിക്ഷണ ദിയാ. അസലീ ലാഇട ബാദ കേ ദോ ദിനോം മേം സിഖാഈ ഗഈ. ‘രാഹുല കാ പരഫ൉ര്മേസ ബഹുത അച്ഛാ ഥാ. ഉന്ഹോംനേ ഗ്ലാഇഡര ഉഠായാ ഔര ബസ ഉഡ ഗഏ.’ സംജയ നേ ബതായാ. വഹ രാഹുല കോ അപനേ ട൉പ 10 ഫീസദീ ഛാത്രോം മേം ശുമാര കരതേ ഹൈം. ‘വഹ ബഹുത ധ്യാന സേ സുനതേ ഹൈം, ഇസീലിഏ തേജീ സേ സീഖതേ ഹൈം.’ ജിന്ഹോംനേ ഉന്ഹേം ദേഖാ ഹൈ, വേ ഉന്ഹേം ഐസാ ശഖ്സ ബതാതേ ഹൈം ജോ ‘ഹമേശാ അപനാ ഏംടീനാ ഖുലാ രഖതാ ഹൈ.’ കാമശേട മേം രഹനേ കേ ദൌരാന രാഹുല പഡോസ കീ ഝീല മേം തൈരനേ ജാനാ ചാഹതേ ഥേ, ലേകിന ഉനകേ സുരക്ഷാ ഗാര്ഡോ നേ ഉന്ഹേം ഐസാ ന കരനേ കീ സലാഹ ദീ. ഉന്ഹോംനേ ഉനകീ ബാത മാനീ. ‘യഹ ബഡേ ദുഖ കീ ബാത ഥീ, ഖാസകര ജബ വഹ ബഹുത ഏഥലേടിക ശഖ്സ ഹൈം ഔര രോജ 10 കിലോമീടര ജ൉ഗിംഗ കരതേ ഹൈം.’ ഏസ്ട്രിഡ ബതാതീ ഹൈം. വഹ ഐസേ ശഖ്സ ഭീ നഹീം ഹൈം, ജോ വാദാ കരകേ ഭൂല ജാഏം. ഏസ്ട്രിഡ കോ യഹ ബാത രാഹുല ഔര ഉനകീ ടീമ കേ കാമശേട സേ ജാനേ കേ ഏക മഹീനേ ബാദ പതാ ചലീ. ജബ വഹ ഉന്ഹേം അപനാ ബഗീചാ ദിഖാ രഹീ ഥീം, രാഹുല നേ ഉനസേ കഹാ കി ഉനകീ മാം കോ ഭീ ബാഗവാനീ ബഹുത പ്രിയ ഹൈ. ഉന്ഹോംനേ ബതായാ കി സോനിയാ കേ പാസ ഏക ഖാസ കിതാബ ഹൈ ജിസകാ വഹ അകസര ജിക്ര കരതീ ഹൈം, ലേകിന ഉസ വക്ത വഹ ഉസകാ നാമ യാദ നഹീം കര സകേ. ഉന്ഹോംനേ വാദാ കിയാ കി ദില്ലീ ജാകര വഹ കിതാബ ഭേജേംഗേ. ഏക മഹീനേ ബാദ ഏസ്ട്രിഡ കോ ഏക അപ്രത്യാശിത പാര്സല മിലാ. ഇസമേം ബാഗവാനീ കീ വഹീ കിതാബ ഥീ, ജിസകീ രാഹുല നേ ചര്ചാ കീ ഥീ. രാഹുല ന തോ ഭൂലതേ നഹീം ഹൈം ഔര ന ഹീ വഹ മാഫ കരതേ ഹൈം.

യഹ ബാത കുഛ പത്രകാരോം കോ ഖാസീ കീമത ചുകാകര സമഝ ആഈ. 22 ജനവരീ 2009 കോ ഏനഏസയൂആഈ നേ രാഹുല കേ കഹനേ പര പുലിസ മേം ഏക ശികായത ദര്ജ കീ. ദരഅസല ഏക സഭാ സ്ഥല സേ ലംച ബ്രേക കേ ദൌരാന രാഹുല കേ ഭാഷണ ഔര പ്രേജേംടേശന കേ ലിഏ തൈയാര നോട്സ ഗായബ ഹോ ഗഏ ഥേ. ഘടനാ ദില്ലീ കേ ക൉ംസ്ടിട്യൂശന ക്ലബ മേം ഘടീ, ജഹാം പാര്ടീ കീ ഏക വര്കശ൉പ ആയോജിത കീ ഗഈ ഥീ. ശക ഏക ടീവീ ക്രൂ കേ സദസ്യോം പര ഥാ ജോ ഉസ വക്ത ഹ൉ല മേം ദാഖില ഹുഏ ഥേ, ജബ ബാകീ സബ ലോഗ ഖാനാ ഖാനേ ചലേ ഗഏ ഥേ. വഹാം കരീബ പച്ചീസ പത്രകാര മൌജൂദ ഥേ. ഏനഏസയൂആഈ പ്രമുഖ ഹിബീ ഈഡന നേ പാര്ലിയാമേംട സ്ട്രീട പുലിസ സ്ടേശന മേം ശികായത ദര്ജ കീ. കഹാ ജാതാ ഹൈ കി യഹ കദമ തഭീ ഉഠായാ ഗയാ ജബ രാഹുല നേ ജോര ഡാലാ കി മാമലാ പുലിസ മേം ദിയാ ജാഏ. പത്രകാര ജ്യാദാ സേ ജ്യാദാ സൂചനാഏം ജുടാനേ കേ ലിഏ അക്സര കിസീ ഭീ ഹദ തക ചലേ ജാതേ ഹൈം, ലേകിന സാര്വജനിക നഹീം കീ ഗഈ ജാനകാരീ ഹാസില കരനേ കീ ഗരജ സേ കിസീ കേ കാഗജ ഉഠാ ലേനാ, രാഹുല കേ ലിഏ യഹ ചോരീ സേ കമ നഹീം ഥാ. ദോ ദിനോം തക പുലിസ നേ അലഗ-അലഗ ചൈനലോം കേ തീന പത്രകാരോം കോ ബുലാകര ഗായബ കാഗജോം കേ ബാരേ മേം പൂഛതാഛ കീ. ഹാലാംകി രാഹുല കീ ടീമ കേ സദസ്യോം നേ ഭീ ഉന്ഹേം സമഝാനേ കീ കോശിശ കീ കി ആഖിരകാര യേ പ്രേജേംടേശന കേ കാഗജാത കാഗജാത ഹീ ഥേ ഔര ഉനമേം കോഈ ഗോപനീയ ജാനകാരീ നഹീം ഥീ, ലേകിന വഹ പത്രകാരോം കേ ഖിലാഫ കാര്രവാഈ പര ജോര ദേതേ രഹേ.

19 ജൂന 2011 കോ രാഹുല ഇകതാലീസ സാല കേ ഹോ ഗഏ. രാജനേതാ കീ വ്യസ്ത ജിന്ദഗീ ജീനേ കേ ബാവജൂദ വഹ അപനേ ശൌക പൂരേ കരതേ ഹൈം ഔര അപനേ മാതാ-പിതാ കീ തരഹ സാമാന്യ ജീവന ബിതാനേ കേ രാസ്തോം കീ തലാശ മേം രഹതേ ഹൈം. ജബ ഉനകേ പതി പായലട ഥേ ഔര ഇംദിരാ ഗാംധീ പ്രധാനമംത്രീ ഥീം, തബ സോനിയാ കോ അക്സര ദില്ലീ കീ ഖാന മാര്കേട മേം സബ്ജിയാം ഖരീദതേ ദേഖാ ജാതാ ഥാ. ഉന്ഹേം ഖാനാ പകാനാ ബഹുത പ്രിയ ഥാ. പ്രിയംകാ ഭീ ഇസീ ബാജാര സേ അപനീ ഖരീദാരീ കരനാ പസംദ കരതീ ഹൈം. ദുനിയാ കീ സബസേ മഹംഗീ ഖുദരാ ഹാഈ സ്ട്രീട മേം ശുമാര ഖാന മാര്കേട ദില്ലീ മേം രാഹുല കാ ഭീ സബസേ പ്രിയ ഹൈംഗആഉട ഹൈ. ഉന്ഹേം ബരിസ്താ മേം ക൉ഫീ പീതേ യാ ബാജാര കീ ബാഹരീ തരഫ ബുക ശോപ്സ മേം കിതാബേം പലടതേ ദേഖാ ജാ സകതാ ഹൈ. ഉന്ഹേം അപനീ ഭാംജീ, മിരായാ ഔര ഭാംജേ രേഹാന കേ സാഥ വക്ത ബിതാനാ ഭീ ബഹുത അച്ഛാ ലഗതാ ഹൈ. 'ജാഹിര തൌര പര വഹ പ്രിയംകാ കേ ബച്ചോം കോ ബഹുത സ്നേഹ കരതേ ഹൈം.' കാമശേട മേം ഉനകേ മേജബാന ബതാതേ ഹൈം. പൈരാഗ്ലാഇഡിംഗ യാത്രാ കേ ദൌരാന വഹ ഹമേശാ ഉനകേ ഔര പ്രിയംകാ കേ ബാരേ മേം ബാത കരതേ ഥേ. ഏസ്ട്രിഡ ബതാതീ ഹൈം, ‘വഹ അക്സര കഹതേ ഥേ കി പ്രിയംകാ കോ യഹാം ആനാ ചാഹിഏ, ലേകിന വഹ ആലസീ ഹൈ.’

ഖാമോശ ശാമേം രാഹുല കോ ജിതനീ അപീല കരതീ ഹൈം, ഉതനാ ഹീ ഫാസ്ട ട്രൈക ജീവന. യൂപീഏ സരകാര കേ പഹലേ കാര്യകാല മേം മനമോഹന സിംഹ കേ സാഥ ഘനിഷ്ഠ രൂപ സേ കാമ കര ചുകേ ഏക അധികാരീ നേ കഹാ കി ഹാഈ-ഓ ടേന ഗ്രാം പ്രീ സീജന കേ ദൌരാന ജബ സിംഗാപുര കീ സഡകേം ഫ൉ര്മൂലാ വന രേസിംഗ ട്രൈക മേം ബദല ജാതീം, തബ രാഹുല ചുപചാപ വഹാം കേ ലിഏ ഉഡ ജാതേ. വേ ദിനഭര സംഗീത സഭാഓം ഔര പാര്ടിയോം മേം ശിരകത കരതേ. ഉത്സുക ബാഇകര ഹോനേ കേ സാഥ-സാഥ രാഹുല കോ അപനേ കരീബീ ദോസ്തോം കേ സമൂഹ കേ സാഥ ഗോ-കാര്ടിംഗ മേം ഭീ ബഹുത ആനംദ ആതാ ഹൈ. അപ്രൈല 2011 മേം മുംബഈ മേം വര്ല്ഡ കപ ക്രികേട മൈച കേ ദൌരാന ഏക ദോപഹര 1.30 ബജേ കേ ആസപാസ രാഹുല പിജ്ജാ, പാസ്താ ഔര മൈകിസകന തോസ്താദാ സലാദ കീ ദാവത കേ ലിഏ ചൌപാടീ ബീച പര ന്യൂ യ൉ര്കര രേസ്ത്രാം പഹുംച ഗഏ. ഉന്ഹോംനേ വേടര സേ ഗപശപ കീ ഔര ഖാനേ കാ ഖര്ച വഹന കരനേ കേ മൈനേജര കേ ആഗ്രഹ കോ ഠുകരാ ദിയാ. ഫിര രാഹുല ഔര ഉനകേ ദോസ്തോം നേ 2,233 രുപയേ കാ ബില ആപസ മേം ബാംട ലിയാ.

ഖിദമത : ഹസന കേ ഇംതജാര മേം പഥരാഈം മാം കീ ആംഖേം...

-ഫിരദൌസ ഖാന
ജബ ഘര കാ ചശ്മോ-ചിരാഗ കഹീം ഖോ ജാതാ ഹൈ, തോ ഉസകീ യാദ മേം കിസ തരഹ ദില തഡപതാ ഹൈ ഔര ആംഖേം ഗംഗാ-ജമുനാ കീ ധാരാ ബന ജാതീ ഹൈം, ഇസകേ തസവ്വുര സേ ഹീ രൂഹ കാംപ ഉഠതീ ഹൈ। അഗര ജാനേ വാലേ കോ ഇസകാ അഹസാസ ഹോ തോ കഭീ വഹ ഖ്വാബ മേം ഭീ അപനേ ഘര-പരിവാര കോ ഛോഡകര ജാനേ കീ ബാത നഹീം സോചേഗാ। ഉത്തര പ്രദേശ കേ മുജഫ്ഫരനഗര ജിലേ കേ കസ്ബേ ബുഢാനാ കേ 10 സാല കേ മോഹമ്മദ ഹസന കീ ഗുമശുദഗീ കോ ചാര സാല ഹോനേ വാലേ ഹൈം। ഉസകീ മാം ആയശാ കാ രോ-രോകര ബുരാ ഹാല ഹൈ। ഉന്ഹോംനേ അപനേ ലാല കോ ഹര ജഗഹ തലാശാ, മഗര വോ കഹീം ന മിലാ। സുബഹ സൂരജ കീ പഹലീ കിരണ സേ ഹീ പൂരാ ഘര അപനേ ലാഡലേ കേ ഇംതജാര മേം പലകേം ബിഛാ ലേതാ ഹൈ, ഉമ്മീദ കീ ഏക ലൌ കായമ രഹതീ ഹൈ കി കഭീ കോഈ തോ ആഏഗാ, ഉനകേ ബേടേ കീ ഖബര ലേകര, ലേകിന ജബ രാത ഢലതീ ഹൈ ഔര ഹസന കീ കോഈ ഖബര നഹീം ആതീ തോ ദില ബുഝനേ ലഗതാ ഹൈ।

മോഹമ്മദ ഹസന കേ പിതാ മോഹമ്മദ ഫുരകാന കാ കഹനാ ഹൈ കി ഉന്ഹേം ക്യാ പതാ ഥാ കി ഉനകാ ബേടാ ഉനസേ ബിഛഡ ജാഏഗാ। വേ തോ ബസ ഇതനാ ചാഹതേ ഥേ കി മദരസേ സേ ആനേ കേ ബാദ ഹസന യഹാം-വഹാം ഖേലകര വക്ത ബര്ബാദ കരനേ കേ ബജായ ഉനകേ കാമ മേം ഹാഥ ബംടാഏ, താകി ഉസേ കാമ കരനേ കീ ആദത പഡ ജാഏ। വേ കഹതേ ഹൈം കി ഹമ തോ ഖേതീ കരനേ വാലേ ലോഗ ഹൈം। സുബഹ പൌ ഫടനേ സേ ലേകര ദേര രാത തക ഖേതോം മേം ഖൂന-പസീനാ ബഹാനാ പഡതാ ഹൈ തബ കഹീം ജാകര ഘര-പരിവാര കേ ഗുജാരേ ലായക ആമദനീ ജുടാ പാതേ ഹൈം। ഹമ ബചപന സേ ഹീ ബച്ചോം കോ കാമ കീ ആദത ഡാലതേ ഹൈം, താകി ബഡേ ഹോകര വേ മേഹനത-മജദൂരീ കര സകേം। ബസ, ഖേത മേം കാമ കരനേ കീ ബാത കോ ലേകര ഹീ ബേടേ പര ഉനകാ ഹാഥ ഉഠ ഗയാ ഔര വഹ കഹീം ചലാ ഗയാ। അപനീ ഇസ ഗലതീ കേ ലിഏ വേ ആജ തക പഛതാ രഹേ ഹൈം। കാശ, ഉന്ഹോംനേ അപനേ ബേടേ കോ മാരനേ കേ ബജായ പ്യാര സേ സമഝായാ ഹോതാ തോ ആജ വഹ ഹമാരേ സാഥ ഹീ ഹോതാ। ഉന്ഹോംനേ അപനേ ബേടേ കോ ആസപാസ ഹീ നഹീം ദൂര-ദരാജ തക കേ ഇലാകോം മേം ഢൂംഢാ, മഗര വഹ കഹീം നഹീം മിലാ। ഉന്ഹോംനേ അപനേ സബ രിശ്തേദാരോം കേ യഹാം ജാകര ഭീ ബേടേ കോ തലാശ കിയാ।

ബച്ചേ കാ മാമൂ ജാന കാരീ മോഹമ്മദ ആരിഫ സാഹബ കാ കഹനാ ഹൈ കി മോഹമ്മദ ഹസന അപനേ പിതാ മോഹമ്മദ ഫുരകാന സേ ബഹുത ഡരതാ ഥാ। ഉസകേ പിതാ ഉസസേ ഖേത മേം കാമ കരനേ കോ കഹതേ ഥേ। ഇസീ ബാത കോ ലേകര കഈ ബാര വേ അപനേ ബേടേ കോ പീട ഭീ ചുകേ ഹൈം। ഇസസേ പഹലേ ദോ ബാര വഹ അപനേ പിതാ കീ മാര ഖാനേ കേ ബാദ അപനേ മാമാ കേ പാസ ബംതീഖേഡാ ആ ഗയാ। ബാദ മേം വോ ഉസേ സമഝാ-ബുഝാകര ഉസകേ ഘര ഛോഡകര ആഏ। വേ ബതാതേ ഹൈം കി ഹസന പഢനേ മേം ബഹുത ഹോശിയാര ഹൈ। ഉസേ പാസ കേ ഹീ മദീനാ-ഉല-തുലൂമ മദരസേ മേം കുരആന ഹിഫ്ജ യാനി മുംഹ ജബാനീ യാദ കരനേ കേ ലിഏ ദാഖില കരായാ ഗയാ ഥാ। ഛോടീ-സീ ഉമ്ര മേം ഹീ ഉസനേ തീന പാരേ അധ്യായ ഹിഫ്ജ കര ലിഏ ഥേ। ഉസേ ക്രികേട ഖേലനേ കാ ബഹുത ശൌക ഹൈ। നമ ആംഖോം സേ വേ കഹതേ ഹൈം കി ഹസന ജഹാം കഹീം ഭീ ഹോഗാ, ക്രികേട ജരൂര ഖേലതാ ഹോഗാ।

കാരീ സാഹബ കഹതേ ഹൈം കി ആജ ഭീ ദേഹാത കേ മുസലമാനോം മേം ഫോടോ ഖിംചവാനേ കാ ചലന നഹീം ഹൈ। ജബ കഭീ ദസ്താവേജോം കേ ലിഏ ജരൂരത പഡതീ ഹൈ, തഭീ ലോഗ ഫോടോ ഖിംചവാതേ ഹൈം। ഏക ദിന ഉന്ഹോംനേ യൂം ഹീ മദരസേ മേം ബച്ചോം കേ സാഥ അപനേ ഭാംജേ ഹസന കീ ഫോടോ ഖിംചവാ ലീ ഥീ, വരനാ ആജ ഉസകീ തലാശ കേ ലിഏ ഏക തസ്വീര തക ഉനകേ പാസ നഹീം ഹോതീ।

ഹസന കാ ബഡാ ഭാഈ മോഹമ്മദ മുബാരക 15 സാല കാ ഹൈ। പോലിയോ കീ വജഹ സേ ഏക പൈര സേ ലാചാര ഹോനേ കേ ബാവജൂദ വേ ഭീ അപനേ ഭാഈ കീ തലാശ മേം ജഗഹ-ജഗഹ ഭടകതാ രഹതാ ഹൈ। ഉസകാ കഹനാ ഹൈ കി ബസ ഉസേ ഏക ബാര ഉസകാ ഭാഈ മില ജാഏ, വേ ഉസേ കഹീം നഹീം ജാനേ ദേഗാ। ഹസന കാ ഛോടാ ഭാഈ അബ്ദുല കാദിര, ബഹനേം ആരിഫാ ഔര മംതശാ ഭീ അപനേ ഭാഈ കോ ദേഖനേ കേ ലിഏ തരസ രഹീ ഹൈം। വേ ദിന-രാത യഹീ ദുആ കരതീ ഹൈം കി ബസ ഏക ബാര ഉനകാ ഭാഈ ഘര വാപസ ആ ജാഏ। (സ്ടാര ന്യൂജ ഏജേംസീ)

വര്ചുഅല ദോസ്തീ കേ ഖതരേ...

-ഫിരദൌസ ഖാന
ഝൂഠ കീ ബുനിയാദ പര ബനാഏ ഗഏ രിശ്തോം കീ ഉമ്ര ബസ ഉസ വക്ത തക ഹീ ഹോതീ ഹൈ, ജബ തക ഝൂഠ പര പര്ദാ പഡാ രഹതാ ഹൈ. ജൈസേ ഹീ സച സാമനേ ആതാ ഹൈ, വോ രിശ്താ ഭീ ദമ തോഡ ദേതാ ഹൈ. അഗര കിസീ ഇംസാന കോ കോഈ അച്ഛാ ലഗതാ ഹൈ ഔര വോ ഉസസേ ഉമ്രഭര കാ രിശ്താ രഖനാ ചാഹതാ ഹൈ തോ ഉസേ സാമനേ വാലേ വ്യക്തി സേ ഝൂഠ നഹീം ബോലനാ ചാഹിഏ. ജിസ ദിന ഉസകാ ഝൂഠ സാമനേ ആ ജാഏഗാ. ഉസ വക്ത ഉസകാ രിശ്താ തോ ടൂട ഹീ ജാഏഗാ, സാഥ ഹീ വഹ ഹമേശാ കേ ലിഏ നജരോം സേ ഭീ ഗിര ജാഏഗാ. കഹതേ ഹൈം- ഇംസാന പഹാഡ സേ ഗിരകര തോ ഉഠ സകതാ ഹൈ, ലേകിന നജരോം സേ ഗിരകര കഭീ നഹീം ഉഠ സകതാ. ഐസാ ഭീ ദേഖനേ മേം ആയാ ഹൈ കി കുഛ അപരാധീ പ്രവൃതി കേ ലോഗ ഖുദ കോ അതി സഭ്യ വ്യക്തി ബതാതേ ഹുഏ മഹിലാഓം സേ ദോസ്തീ ഗാംഠതേ ഹൈം, ഫിര പ്യാര കേ ദാവേ കരതേ ഹൈം. ബാദ മേം പതാ ചലതാ ഹൈ കി വോ ശാദീശുദാ ഹൈം ഔര കഈ ബച്ചോം കേ ബാപ ഹൈം. ദരഅസല, ഐസേ ബാപ ടാഈപ ലോഗ ഹീന ഭാവനാ കാ ശികാര ഹോതേ ഹൈം. അപരാധീ പ്രവൃതി കേ കാരണ ഉനകീ ന ഘര മേം ഇജ്ജത ഹോതീ ഹൈ ഔര ന ഹീ ബാഹര. ഉനകീ ഹാലത ധോബീ കേ കുത്തേ ജൈസീ ഹോകര രഹ ജാതീ ഹൈ യാനീ ധോബീ കാ കുത്താ ന ഘര കാ ന ഘാട കാ. ഐസേ മേം വേ സോശല നേടവര്കിംഗ സാഇട പര അപനാ അച്ഛാ സാ പ്രോഫാഇല ബനാകര ഖുദ കോ മഹാന സാബിത കരനേ കീ കോശിശ കരതേ ഹൈം. വഹ ഖുദ കോ അതി ബുദ്ധിമാന, അമീര ഔര ന ജാനേ ക്യാ-ക്യാ ബതാതേ ഹൈം, ജബകി ഹകീകത മേം ഉനകീ കോഈ ഔകാത നഹീം ഹോതീ. ഐസേ ലോഗോം കീ സബസേ ബഡീ 'ഉപലബ്ധി' യഹീ ഹോതീ ഹൈ കി യേ അപനേ മിത്രോം കീ സൂചീ മേം ജ്യാദാ സേ ജ്യാദാ മഹിലാഓം കോ ശാമില കരതേ ഹൈം. കോഈ മഹിലാ അപനേ സ്ടേട്സ മേം കുഛ ഭീ ലിഖ ദേ, ഫൌരന ഉസേ 'ലാഇക' കരേംഗേ, കമേംട്സ കരേംഗേ ഔര ഉസേ ചനേ കേ ഝാഡ പര ചഢാ ദേംഗേ. ഐസേ ലോഗ സമയ-സമയ പര മഹിലാഏം ബദലതേ രഹതേ ഹൈം, യാനീ ആജ ഇസകീ പ്രശംസാ കീ ജാ രഹീ ഹൈ, തോ കല കിസീ ഔര കീ. ലേകിന കഹതേ ഹൈം ന കി കാഠ കീ ഹാംഡീ ബാര-ബര നഹീം ചഢതീ.

വക്ത ദര വക്ത ഐസേ മാമലേ സാമനേ ആതേ രഹതേ ഹൈം. ബ്രിടേന മേം ഹുഏ ഏക സര്വേക്ഷണ മേം കഹാ ഗയാ ഹൈ കി ഓനലാഇന രോമാംസ കേ ചക്കര മേം തകരീബന ദോ ലാഖ ലോഗ ധോഖാ ഖാ ചുകേ ഹൈം. ധോഖാ ദേനേ വാലേ ലോഗ അപനീ അസലീ പഹചാന ഛുപാകര രഖതേ ഥേ ഔര ആകര്ഷക മ൉ഡല ഔര സേനാ അധികാരീ കീ തസ്വീര അപനീ പ്രോഫാഇല പര ലഗാകര ലോഗോം കോ ആകര്ഷിത കിയാ കരതേ ഥേ. ഐസേ മേം സോശല നേടവര്കിംഗ സാഇടോം കാ ഇസ്തേമാല കരനേ വാലേ ലോഗോം കാ ഉനകേ പ്രതി ജുഡാവ രഖനാ സ്വാഭാവിക ഹീ ഥാ, ലേകിന ജബ ഉന്ഹോംനേ ഝൂഠേ പ്രോഫാഇല വാലേ ലോഗോം സേ മിലനേ കീ കോശിശ കീ തോ ഉന്ഹേം സാരീ അസലിയത പതാ ചല ഗഈ. കഈ ലോഗ അപനീ തസ്വീര തോ അസലീ ലഗാതേ ഹൈം, ലേകിന ബാകീ ജാനകാരീ ഝൂഠീ ദേതേ ഹൈം. ഝൂഠീ പ്രോഫാഇല ബനാനേ വാലേ യാ അപനീ പ്രോഫാഇല മേം ഝൂഠീ ജാനകാരീ ദേനേ വാലേ ലോഗ മഹിലാഓം കോ ഫാംസകര ഉനസേ വിവാഹ തക കര ലേതേ ഹൈം. സച സാമനേ ആനേ പര ഉസസേ ജുഡീ മഹിലാഓം കീ ജിന്ദഗീ ബര്ബാദ ഹോതീ ഹൈ. ഏക തരഫ തോ ഉസകീ അപനീ പത്നീ കീ ഔര ദൂസരീ ഉസ മഹിലാ കീ ജിസസേ ഉസനേ ദൂസരീ ശാദീ കീ ഹൈ.

ബീതേ മാഹ മാര്ച മേം ഏക ഖബര ആഈ ഥീ കി അമേരികാ മേം ഏക മഹിലാ നേ സോശല നേടവര്കിംഗ സാഇട ഫേസബുക പര അപനേ പതി കീ ദൂസരീ പത്നീ കോ ഖോജ നികാലാ. ഫേസബുക പര ബൈഠീ ഇസ മഹിലാ നേ സാഇഡ മേം ആനേ വാലേ പ൉പഅപ ‘പീപുല യൂ മേ നോ’ മേം ഏക മഹിലാ കോ ദോസ്ത ബനായാ. ഉസകീ ഫേസബുക പര ഗഈ തോ ദേഖാ കി ഉസകേ പതി കീ വേഡിംഗ കേക കാടതേ ഹുഏ ഫോടോ ഥീ. സമഝ മേം നഹീം ആയാ കി ഉസകാ പതി കിസീ ഔര കേ ഘര മേം വേഡിംഗ കേക ക്യോം കാട രഹാ ഹൈ? ഉസനേ അപനേ പതി കീ മാം കോ ബുലായാ, പതി കോ ബുലായാ. ദോനോം സേ പൂഛാ, മാജരാ ക്യാ ഹൈ? പതി നേ പഹലീ പത്നീ കോ സമഝായാ കി ജ്യാദാ ശോര ന മചായേ, ഹമ ഇസ മാമലേ കോ സുലഝാ ലേംഗേ. മഗര ഇതനേ ബഡേ ധോഖേ സേ ആഹത മഹിലാ നേ ഘര വാലോം കോ ഇസകീ ജാനകാരീ ദീ. ഉസനേ അധികാരിയോം സേ ഇസ മാമലേ കീ ശികായത കീ. അദാലത മേം പേശ ദസ്താവേജ കേ മുതാബിക ദോനോം അഭീ ഭീ പതി-പത്നീ ഹൈം. ഉന്ഹോംനേ തലാക കേ ലിഏ ഭീ ആവേദന നഹീം കിയാ. അബ ദോഷീ പാഏ ജാനേ പര പതി കോ ഏക സാല കീ ജേല ഹോ സകതീ ഹൈ. പിയര്സ കാഉംടീ കേ ഏക അധികാരീ കേ മുതാബിക, ഏലന ഓനീല നാമ കേ ഇസ വ്യക്തി നേ 2001 മേം ഏലന ഫല്ക കേ അപനേ പുരാനേ നാമ സേ ശാദീ കീ. ഫിര 2009 മേം പതി ഓനീല നേ നാമ ബദലകര ഏലന കരവാ ലിയാ ഥാ ഔര കിസീ ദൂസരീ മഹിലാ സേ ശാദീ കര ലീ ഥീ. ഉസനേ പഹലീ പത്നീ കോ തലാക നഹീം ദിയാ ഥാ.

ദരഅസല, സോശല നേടവര്കിംഗ സാഇട്സ കേ കാരണ രിശ്തേ തേജീ സേ ടൂട രഹേ ഹൈം. അമേരികന ഏകേഡമീ ഓഫ മൈട്രീമോനിയല ല൉യര്സ കേ ഏക സര്വേ മേം ഭീ യഹ ബാത സാമനേ ആഈ ഹൈ. സര്വേ കേ മുതാബിക തലാക ദിലാനേ വാലേ കരീബ 80 ഫീസദീ വകീലോം നേ മാനാ കി ഉന്ഹോംനേ തലാക കേ ലിഏ സോശല നേടവര്കിംഗ പര കീ ഗഈ ബേവഫാഈ വാലീ ടിപ്പണിയോം കോ അദാലത മേം ഏക സാക്ഷ്യ കേ രൂപ മേം പേശ കിയാ ഹൈ. തലാക കേ സബസേ ജ്യാദാ മാമലേ ഫേസബുക സേ ജുഡേ ഹൈം. 66 ഫീസദീ മാമലേ ഫേസബുക സേ, 15 ഫീസദീ മാഈസ്പേസ സേ, ട്വിടര സേ പാംച ഫീസദീ ഔര ബാകീ ദൂസരീ സോശല നേടവര്കിംഗ സാഇട്സ സേ 14 ഫീസദീ മാമലേ ജുഡേ ഹൈം. ഇന ഡിജിടല ഫുടപ്രിംട്സ കോ അദാലത മേം തലാക കേ ഏവിഡേംസ കേ രൂപ മേം പേശ കിയാ ഗയാ. പിഛലേ ദിനോം അഭിനേത്രീ ഇവാ ലാംഗോരിയാ നേ ബാസ്കേട ബാല ഖിലാഡീ അപനേ പതി ടോനീ പാര്കര കാ തലാക ദേ ദിയാ. ഇവാ കാ ആരോപ ഹൈ കി ഫേസബുക പര ഉസകേ പതി ടോനീ ഔര ഏക മഹിലാ കീ നജദീകീ ജാഹിര ഹോ രഹീ ഥീ. ബ്രിടേന മേം ഭീ സോശല നേടവര്കിംഗ സാഇട്സ കീ വജഹ സേ തലാക കേ മാമലേ തേജീ സേ ബഢേ ഹൈം. അപനേ സാഥീ കോ ധോഖാ ദേകര ഓനലാഇന ബാത കരതേ ഹുഏ പകഡേ ജാനേ കേ കാരണ തലാക കേ മാമലോം മേം ഇജാഫാ ഹുആ ഹൈ. ബ്രിടിശ ന്യൂജ പേപര 'ദ സന' കേ മുതാബിക, പിഛലേ ഏക സാല മേം ഫേസബുക പര കീ ഗഈം ആപത്തിജനക ടിപ്പണിയാം തലാക കീ സബസേ ബഡീ വജഹ ബനീം. രിശ്തേ ഖരാബ ഹോനേ ഔര ടൂടനേ കേ ബാദ ലോഗ അപനേ സാഥീ കേ സംദേശ ഔര തസ്വീരോം കോ തലാക കീ സുനവാഈ കേ ദൌരാന ഇസ്തേമാല കര രഹേ ഹൈം.

സോശല നേടവര്കിംഗ സാഇട്സ കേ ജഹാം കുഛ ഫായദേം ഹൈം, വഹീം നുകസാന ഭീ ഹൈം. ഇസലിഏ സോച-സമഝ കര ഹീ ഇനകാ ഇസ്തേമാല കരേം. അപനേ ആസപാസ കേ ലോഗോം കോ വക്ത ദേം, ഉനകേ സാഥ രിശ്തേ നിഭാഏം. സോശല നേടവര്കിംഗ സാഇട്സ കേ ആഭാസീ മിത്രോം സേ പരസ്പര ദൂരീ ബനാകര രഖേം. കഹീം ഐസാ ന ഹോ കി ആഭാസീ ഫര്ജീ ദോസ്തോം കേ ചക്കര മേം ആപ അപനേ ഉന ദോസ്തോം കോ ഖോ ബൈഠേം, ജോ ആപകേ സച്ചേ ഹിതൈഷീ ഹൈം. (സ്ടാര ന്യൂജ ഏജേംസീ)

ഔരതോം കേ ഹക മേം ഏക ഫതവാ

ഫിരദൌസ ഖാന
ശായദ പഹലീ ബാര ദേശ കീ പ്രമുഖ ഇസ്ലാമീ ശിക്ഷണ സംസ്ഥാ ദാരുല ഉലൂമ ദേവബംദ നേ മുസ്ലിമ ഔരതോം കേ ഹക മേം ഫതവാ ജാരീ കിയാ ഹൈ. ഖൈര, ഹമ തോ യഹീ കഹേംഗേ കി ദേര ആയദ ദുരുസ്ത ആയദ… ഇസ നേക കാമ കേ ലിഏ ദേവബംദ കീ സരാഹനാ കീ ജാനീ ചാഹിഏ...

ദാരുല ഉലൂമ ദേവബംദ നേ ഹിന്ദുസ്താനീ മുസലമാനോം സേ കഹാ ഹൈ കി ഏക ബീവീ കേ ജിംദാ ഹോനേ കീ ഹാലത മേം വേ ദൂസരാ നികാഹ നഹീം കരേം, ക്യോംകി ഐസാ കരനേ സേ ദോനോം ബീവിയോം കേ സാഥ നാഇംസാഫീ ഹോഗീ. പഹലീ ബീവീ കേ ജിംദാ രഹതേ ദൂസരീ ശാദീ കരനേ കീ ഖ്വാഹിശ ജാഹിര കരനേ വാലേ ഏക വ്യക്തി കേ സവാല പര ദേവബംദ കീ തരഫ സേ ദിഏ ഗഏ ഫതവേ മേം കഹാ ഗയാ ഹൈ- '‘ശരീയത ഏക സാഥ ദോ പത്നിയോം കീ ഇജാജത ദേതീ ഹൈ, ലേകിന ഭാരതീയ പരംപരാ മേം ഇസകീ ഇജാജത നഹീം ഹൈ." ദാരുല ഉലൂമ നേ യഹ ഭീ കഹാ കി ദോ ബീവിയാം ഹോനേ കീ ഹാലത മേം വ്യക്തി ദോനോം കേ സാഥ ജിമ്മേദാരിയോം കേ ലിഹാജ സേ ഇംസാഫ നഹീം കര പാതാ. ഇസ വജഹ സേ പഹലീ ബീവീ കേ ഹോതേ ഹുഏ ദൂസരീ ശാദീ കരനേ കാ ഖ്യാല ജഹന സേ നികാല ദേനാ ചാഹിഏ.’

ദൂസരീ ശാദീ കേ സവാല മേം വ്യക്തി കാ കഹനാ ഥാ, അപനേ ക൉ലേജ കേ സമയ സേ മൈം ഏക യുവതീ സേ പ്രേമ കരതാ ഥാ, ലേകിന ഉസകീ ശാദീ നഹീം ഹോ സകീ ഥീ. അബ ഹമ ഫിര സേ സംപര്ക മേം ആഏ ഹൈം ഔര നികാഹ കരനാ ചാഹതേ ഹൈം. മേരീ ബീവീ ഏവം ദോ ബച്ചേ ഹൈം ഔര ഐസീ സ്ഥിതി മേം ദൂസരീ ശാദീ ജായജ രഹേഗീ?’ ഉസകേ ഇസീ സവാല കേ ജവാബ മേം ദേവബംദ നേ യഹ ഫതവാ ദിയാ ഹൈ.

ദാരൂല ഉലൂമ ദേവബംദ സേ ഏക വ്യക്തി നേ യഹ ഭീ സവാല കിയാ കി ഉസകീ പത്നീ ഔര മാം കേ ബീച നഹീം ബനതീ ഔര ബീവീ സാസ-സസുര കേ സാഥ രഹനേ കോ തൈയാര നഹീം ഹൈ. ഐസീ ഹാലത മേം ഉസേ ക്യാ കരനാ ചാഹിഏ? ഇസകേ ജവാബ മേം കഹാ ഗയാ ഹൈ കി ഐസീ ഹാലത മേം ഇസ്ലാമ ബീവീ കോ തലാക ദേനേ യാ ഉസേ ഖുദ സേ അലഗ കരനേ കീ ഇജാജത നഹീംദേതാ. മാം-ബാപ കീ നാഫരമാനീ കരനാ ഭീ ഗലത ഹൈ. ആപകോ ബീവീ കേ ലിഏ ദൂസരാ ഘര ലേനാ ചാഹിഏ ഔര സാഥ ഹീ അപനേ മാം-ബാപ കീ ദേഖഭാല കരനാ ചാഹിഏ. ഇസ്ലാമീ ശിക്ഷണ സംസ്ഥാ ദാരുല ഉലൂമ കാ കഹനാ ഹൈ കി പത്നീ കാ ഹക അദാ കരനേ കേ സാഥ ഹീ മാം-ബാപ കീ ദേഖഭാല കരനാ ഹര വ്യക്തി കീ ജിമ്മേദാരീ ഹൈ ഔര ദോനോം ജിമ്മേദാരിയോം കോ നിഭാനേ കീ കോശിശ കരനാ ചാഹിഏ.

ദുനിയാ കീ കരീബ ആധീ ആബാദീ മഹിലാഓം കീ ഹൈ. ഇസ ലിഹാജ സേ മഹിലാഓം കോ തമാമ ക്ഷേത്രോം മേം ബരാബരീ കാ ഹക മിലനാ ചാഹിഏ, ലേകിന ഐസാ നഹീം ഹൈ. കമോബേശ ദുനിയാഭര മേം മഹിലാഓം കോ ആജ ഭീ ദോയമ ദര്ജേ പര രഖാ ജാതാ ഹൈ. അമൂമന സഭീ സമുദായോം മേം മഹിലാഓം കോ പുരുഷോം സേ കമതര മാനനേ കീ പ്രവൃത്തി ഹൈ. ഹിംദുസ്താന മേം ഖാസകര മുസ്ലിമ സമാജ മേം തോ മഹിലാഓം കീ ഹാലത ബേഹദ ബദതര ഹൈ. സച്ചര സമിതി കീ രിപോര്ട കേ ആംകഡേ ഭീ ഇസ ബാത കോ സാബിത കരതേ ഹൈം കി അന്യ സമുദായോം കേ മുകാബലേ മുസ്ലിമ മഹിലാഏം ആര്ഥിക, സാമാജിക ഔര ശൈക്ഷിക ദൃഷ്ടി സേ ഖാസീ പിഛഡീ ഹുഈ ഹൈം. യഹ ഏക കഡവീ സച്ചാഈ ഹൈ കി മുസ്ലിമ മഹിലാഓം കീ ബദഹാലീ കേ ലിഏ 'ധാര്മിക കാരണ' കാഫീ ഹദ തക ജിമ്മേദാര ഹൈം. ഇനമേം ബഹുപത്നീ വിവാഹ ഔര തലാക കേ മാമലേ ഖാസ തൌര പര ശാമില ഹൈം.

ബേശക, ദാരുല ഉലൂമ ദേവബംദ കേ ഇസ ഫതവേ സേ മുസ്ലിമ ഔരതോം കോ കാഫീ ഫായദാ ഹോഗാ. സാഥ ഹീ ഇസസേ ധര്മാംതരണ കേ ഐസേ മാമലോം മേം ഭീ കമീ ആഏഗീ, ജിനമേം ഗൈര മുസ്ലിമ മര്ദ കാനൂന കീ സജാ സേ ബചനേ കേ ലിഏ ഇസ്ലാമ കുബൂല കരകേ ദൂസരീ ശാദീ കര ലേതേ ഹൈം. സിര്ഫ ഫതവാ ദേനേ സേ ഹീ കാമ നഹീം ചലേഗാ. ദാരുല ഉലൂമ ദേവബംദ കോ മുസ്ലിമ ഔരതോം കേ ഹക മേം കുഛ ഔര ഫൈസലേ ഭീ ദേംഗേ ഹോംഗേ, താകി വേ ഭീ ഏക അച്ഛീ ജിന്ദഗീ ബസര കര സകേം...

ജല സേവാ : പാനീ ഹീ അമൃത ഹൈ

ഫിരദൌസ ഖാന

ഹമാരേ ദേശ മേം ഹമേശാ സേ ഹീ സേവാ കീ പരംപരാ രഹീ ഹൈ. ജല സേവാ ഭീ ഇസീ സംസ്കൃതി സേ പ്രേരിത ഹൈ. ഉപനിഷദ മേം കഹാ ഗയാ ഹൈ കി 'അമൃത വൈ ആപ:' യാനീ പാനീ ഹീ അമൃത ഹൈ. ഇസകേ അലാവാ പാനീ കോ 'ശിവതമ: രസ:' യാനി പേയ പദാര്ഥോം മേം സബസേ ജ്യാദാ കല്യാണകാരീ ബതായാ ഗയാ ഹൈ. ഗരമീ കേ മൌസമ മേം പ്യാസേ രാഹഗീരോം കോ ശീതല ജല പിലാനേ കീ കഈ മിസാലേം ആസപാസ ഹീ മില ജാതീ ഹൈം. പഹലേ ജഹാം രാഹഗീരോം കേ ലിഏ സഡകോം കേ സമീപ കുഏം ഖുദവാഏ ജാതേ ഥേ ഔര ജഗഹ-ജഗഹ ഘനേ ദരഖ്തോം കേ നീചേ പാനീ കേ മടകേ രഖേ ജാതേ ഥേ, വഹീം അബ പക്കേ പ്യാഊ ബനാഏ ജാതേ ഹൈം ഔര കഈ ജഗഹ ഠംഡേ പാനീ കീ ടംകിയാം ഭീ രഖീ ജാതീ ഹൈം. ദേഹാത ഔര കസ്ബോം മേം ആജ ഭീ പാനീ കേ മടകേ ദേഖേ ജാ സകതേ ഹൈം. ഇസകേ അലാവാ കുഛ ലോഗ അപനീ ദിനചര്യാ മേം സേ കുഛ സമയ നികാലകര രാഹഗീരോം കോ സ്വയം പാനീ പിലാതേ ഹൈം.

ഹരിയാണാ കേ ഭിവാനീ ജിലേ കേ ഗാംവ ലോഹാനീ മേം പിഛലേ പാംച ദശകോം സേ ശീതല ജല സേവാ ബദസ്തൂര ജാരീ ഹൈ. ഗാംവവാലേ ബതാതേ ഹൈം കി ബാബാ യോഗീ നേതാനാഥ നേ ലോഗോം കോ ജല സേവാ കേ ലിഏ പ്രേരിത കിയാ ഥാ. ഉന്ഹീം കേ ആദേശ പര വേ സമയ നികാലകര ഗരമീ കേ മൌസമ മേം രാഹഗീരോം കോ പാനീ പിലാനേ ലഗേ. ഗാംവ കേ യുവക ബസ അഡ്ഡേ പര ഠംഡേ പാനീ സേ ഭരീ ബാല്ടിയാം ലേകര ഖഡേ രഹതേ ഹൈം ഔര ജബ കോഈ ബസ ആതീ ഹൈ തോ ഉസകേ മുസാഫിരോം കോ പാനീ പിലാതേ ഹൈം। ഗാംവവാലോം കാ മാനനാ ഹൈ കി ജബ സേ യഹാം ജല സേവാ ശുരൂ ഹുഈ ഹൈ തബ സേ ഗാംവ പര കോഈ പ്രാകൃതിക ആപദാ നഹീം ആഈ ഹൈ. ഗാംവ മേം ന തോ കഭീ സൂഖാ പഡാ ഹൈ ഔര ന ഹീ ഓലാവൃഷ്ടി ഹുഈ ഹൈ. ഉനകാ യഹ ഭീ കഹനാ ഹൈ കി യഹാം ന തോ കിസീ മഹാമാരീ നേ പാംവ പസാരേ ഹൈം ഔര ന ഹീ ബീമാരീ സേ കിസീ പശു കീ മൌത ഹുഈ ഹൈ. ഇസ സുഖ-ശാംതി കോ ഗാംവവാലേ ജല സേവാ കേ പുണ്യ കാ ഹീ ഫല മാനതേ ഹൈം. ബാബാ യോഗീ നേതാനാഥ കേ സമാധി ലേനേ പര ഗാംവവാലോം നേ ഉനകാ മംദിര ഭീ ബനവായാ ഹൈ. ഫിലഹാല ജല സേവാ കീ അഗുവാഈ ബാബാ മസ്തനാഥ കര രഹേ ഹൈം.

രാജ്യ കേ ബസ അഡ്ഡോം ഔര രേലവേ സ്ടേശനോം കേ സമീപ മൌസമീ പ്യാഊ ദേഖേ ജാ സകതേ ഹൈം. ഭിവാനീ നിവാസീ രാജേംദ്ര ചൌഹാന കഹതേ ഹൈം കി ബസ അഡ്ഡോം ഔര രേലവേ സ്ടേശനോം പര സ്വച്ഛ പേയജല കീ വ്യവസ്ഥാ ന ഹോനേ കീ വജഹ സേ മുസാഫിരോം കോ ഖാസീ പരേശാനീ കാ സാമനാ കരനാ പഡതാ ഹൈ. ബസ അഡ്ഡോം ഔര രേലവേ സ്ടേശനോം പര പ്യാഊ കേ ആസപാസ ഫൈലീ ഗംദഗീ കീ വജഹ സേ ഭീ ലോഗ യഹാം പാനീ പീനേ സേ കതരാതേ ഹൈം. ബാര-ബാര സംബംധിത അധികാരിയോം കോ ഇസ സമസ്യാ സേ അവഗത കരായാ ഗയാ, ലേകിന നതീജാ വഹീ 'ഢാക കേ തീന പാത' രഹാ. ആഖിര പ്രശാസനിക രവൈയേ സേ പരേശാന ഹോകര ശഹര കേ ഗണമാന്യ ലോഗ ചംദാ ഇകട്ഠാ കര ബസ അഡ്ഡോം ഔര രേലവേ സ്ടേശനോം പര രാഹഗീരോം കേ ലിഏ നി:ശുല്ക ശീതല ജല കീ വ്യവസ്ഥാ കരവാനേ ലഗേ. ഇസീ തരഹ ബാജാരോം മേം ഭീ ദുകാനദാര ആപസ മേം ചംദാ ഇകട്ഠാ കര ഠംഡേ പാനീ കീ ടംകീ രഖ ലേതേ ഹൈം.
അനുരാഗ സാഹിത്യ കേംദ്ര കീ അധ്യക്ഷ ചാംദനീ കഹതീ ഹൈം കി പാനീ കാ മോല തോ കോഈ പ്യാസേ സേ പൂഛേ. വഹ കഹതീ ഹൈം കി ആജ ഭീ ഹാലത ഐസേ ഹൈം കി ലോഗോം കോ പീനേ കാ സാഫ പാനീ തക മയസ്സര നഹീം ഹോ പാതാ. രേലവേ സ്ടേശനോം ഔര ബസ അഡ്ഡോം കീ ഹാലത തോ ബഹുത ബുരീ ഹൈ. കഈ ജഗഹ തോ പേശാബ യാ ശൌചാലയോം കേ പാസ ഹീ പാനീ കേ നല ലഗായേ ഗഏ ഹൈം, ഐസേ മേം മുസാഫിര യഹാം സേ പാനീ ലേനേ മേം കതരാതേ ഹൈം. സമാജ സേവീ സംസ്ഥാഓം ഔര നിജീ തൌര പര ലോഗോം ദ്വാരാ ശുരൂ കീ ഗഈ ജല സേവാ ബേഹദ രാഹത ദേനേ വാലീ ഹൈ.