തരേഗന
ജഗദീശ പ്രസാദ മണ്ഡല
ഭാഗ-൨
ആത്മബല- ൧
ഫ്രാന്സക കഥാ ഥിക। രാസ്താ ബഗലക പഹാഡീപര ബൈസ ഏക ഗോടേ അപന ജുത്താ മരമ്മത കരബൈത രഹഥി। ഏകടാ ഢേരബാ ബച്ചാ ജുത്താ മരമ്മത കരൈത ഛല। ഓഇ ബച്ചാക ബഗഏ-ബാനിസം ഗരീബീ ഝലകൈത രഹഏ। മുദാ ആത്മബല ആ ലഗന മജഗൂത ഛലൈക। ജുത്താ മരമ്മത കരാ ഓ ആദമീ ഏക രുപൈയാ പാരിശ്രമിക ദഽ ചലഏ ലഗല। മുദാ മാഏക വിചാര ഓഹിനാ ഓഇ ബച്ചാക ഹൃദേമേ ജീബൈത ഛല। ബച്ചാ അപന ഉചിത പാഇ കാടി ബാകീ ഘുമബഏ ലഗല। ഓ മഹാനുഭാവ ജൂത്താ മരമ്മത കരൌനിഹാര സഭ പാഇ രഖി ലൈലേ കഹലക। ബച്ചാ കഹലക- “ഹമര ജതബേ ഉചിത മജൂരീ ഹഏത, ഓതബേ ലേബ। മാഏ കഹനേ ഛഥി ജേ ജതബേ ശ്രമ കരീ ഓതബേ മജൂരീ ലീ।”
ബച്ചാക ബാത സുനി ഓ ഗുമ്മ ഭഽ, ആേഹി ബച്ചാകേം ഊപരസം നിച്ചാം ഘരി നിങഹാരഏ ലഗല। വഏഹ ബച്ചാ ഫ്രാന്സക രാഷ്ട്രപതി ദഗാല ഭേലാഹ।
സ്വാഭിമാന
സ്കൂലക പഢാഇ സമാപ്ത കഽ സുഭാഷ ചന്ദ്ര ബോസ കഓലേജമേ നാഓം ലിഖാഓല। ഓഇ കഓലേജമേ അംഗ്രേജീക ശിക്ഷക അംഗ്രേജ ഛല। നാഓം ഛലനി സീ.ഏഫ. ഓടന। ഓഹുനാ സത്താമേ രഹനിഹാരക ബോലീ ജനതാക ബോലീസം ഭിന്ന ഹോഇത। മുദാ ഓടനമേ ആരോ ബേസീ രോബ ഛലൈക। ബാത-ബാതമേ ഓ ഭാരതീയ ജിനഗീക മജാക ഉഡബൈത। ഭാരതവാസീക ജിനഗീക പ്രതി ഘൃണാ പൈദാ കരബ ഓ അപന ബഹാദുരീ ബുഝൈത ഛല।
സുഭാഷ ബാബൂകേം ഓടനക വ്യവഹാര പസിന്ന നൈ ഹോഇന। മുദാ വിദ്യാര്ഥീ രഹനേ മന ഭസോസി കഽ രഹി ജാഥി। ഏക ദിന വര്ഗേമേ സുഭാഷ ബൈസല രഹഥി। ഓടന ഭാരതവാസീക പ്രതി വ്യംഗ്യ കരഏ ലഗല। വ്യംഗ്യ സുനി സുഭാഷക ഹൃദേമേ ആഗി ധധകഏ ലഗലനി। ക്രോധേ ഓ ബേകാബൂ ഭഽ ഗേലാഹ। അപന ജഗഹസം ഉഠി, ആഗൂ ബാഢി ഓടനക ഗാലമേ കസി കഽ ദൂ ഥാപര ലഗബൈത കഹലഖിന- “ഭാരതവാസീമേ അഖനോ സ്വാഭിമാന ജീബൈത ഛൈ। ജം കിയോ ഐ ബാതകേം ബിസരി ചുനൌതീ ദേത തം ഏഹിനാ മാരി ഖാഏത।”
കലംക
ഗാമക കോന ലേഖാ ജേ പചകോസീക ലോക കിസുന ഭായകേം ഇമാനദാര ബുഝൈ ഛന്ഹി। ഓനാ ഓ ഏകചലിയാ ലോക ഛഥി ജബകി ഗാമോ ആ പരോപട്ടാക ലോക ബഹുചലിയാ। തംഏ കിസുന ഭായകേം ജത്തേ പ്രശംസാ ഹോഇത ഓതബേ നിന്ദോ। ഓനാ ജ്ഞാന-അജ്ഞാനക ബീച, സുഖ-ദുഖക ബീച, ധരമ-പാപക ബീച, ഉത്ഥാന-പതനക ബീച, പ്രശംസാ-നിന്ദാക ബീച തം പഹിനഹിസം സംഘര്ഷ ഹോഇത ആഏല അഛി। മുദാ കിസുന ഭായ അനകര പ്രശംസാ-നിന്ദാകേം ഓതേ മഹത്വ നൈ ദൈത ജത്തേ അപന സൈദ്ധാന്തി ജിനഗീകേം। അപന ജിനഗീക രാസ്താപര സദിഖന സചേത രഹൈ ഛലഥി। കഏക ദിന ഏഹേന ഹോഇത ജേ കിസുന ഭായക വിചാരസം അലഗ സൌംസേ ഗാമക ലോകക വിചാര ഹോഇത। മുദാ തേകര ഏക്കോ പാഇ ഗമ ഹുനകാ നൈ। അപന രാസ്താപര ഓ അസകരോ നിര്ഭീകസം ഠാഢ രഹൈത ഛലാഹ। മുദാ വിചാര ബദലൈക ലേല തൈയാര നൈ ഹോഥി।
ജിനഗീക ആരംഭേ കിസുന ഭായ ഖേതീസം കേലനി। ഖേത തം ബഹുത നൈ ഛലനി മുദാ ജതബേ ഛലനി തഇമേ മേഹനതക ബലേ പരിവാര ചലാ ലഥി। ബാഢി, രൌദീ ആ ആരോ-ആരോ പ്രാകൃതിക ആഫത തഥാ ഉപദ്രവ ജകാം മാനവീയ ആഫതക മുകാവലാ കരൈക ലൂരി സീഖ നേനേ ഛഥി। തംഏ ആന പരിവാര ജകാം പരിവാരമേ ചിന്തോ നൈ ഹോഇന। ഖാനദാനീ ഖേതീകേം കതൌ ബദലി തം കതൌ സുധാരി കഽ കരഥി। ജഇസം ഗാമോക ഖേതിഹര അചതാ-പചതാ കഽ ഹുനകേ അനുകരണ കരൈത।
തേസര സാല ടഹലൈലേ പംജാബ ഗേല രഹഥി। ടഹലൈലേ കീ ജഇതഥി, ഖേതീ ദേഖൈലേ ഗേല രഹഥി। പംജാബക ഖേതീ അഗുആഏല തംഏ ദേഖബ ജരുരീ ബുഝി പഡലനി। പംജാബമേ ഝിമനിക ഖേതീ ദേഖലഖിന। മിഥിലാ ക്ഷേത്രമേ ജത്തേ-ജത്തേ ഘേഡാ, ഹോഇത തത്തേ-തത്തേ ഝിംഗുനീ ദേഖലഖിന। ഫഡോ അടൂട। ഝിംഗുനീ ദേഖ കിസുന ഭായക മനമേ ഗഡി ഗേലനി। മനേ-മന സോചലനി ജേ ജൈ പംജാബക മാടി ഗോംഗ അഛി തഖന ജബ ഏഹേന അഛി തം അപന മാടി (മിഥിലാക മാടി) മേ കേഹന ഹഏത, തത്കാല ഓ നൈ സോചി സകലഥി। മുദാ ബീആ നേനേ ഏലാഹ। സമൈപര ബീആ രോപലനി। ഓഇ ചാരി കട്ഠാ ഝിംഗുനിക ഖേതീസം കിസുന ഭായ ഏകടാ ജരസീ ഗാഏ കിനലനി। അപനാ ലേല ഓതേ ബീആ ശുരുഹേക ഫഡ രഖി ലേലനി ജേ ഛഃ കട്ഠാ ഖേതീ അഗിലാ സാല കരബ। ധുര-ഝാഡ ജഖന ഝിംഗുനീ ബേചഏ ലഗലഥി തഖന ഗാമോക ലോക ബീആ മംഗലകനി। പചതാ ഫഡക ബീആ ലോക സഭലേ രഖി ദേലഖിന അഗതാ ഫഡക സമഏ തം നികലി ഗേല ഛല।
ഐബേര ഗാമമേ, ഝിംഗുനിക അനധുന ഖേതീ ഭേല। കിസുന ഭായക ഉപജാ തം പൈഛലേ സാല ജകാം ഭേല മുദാ ഗാമക ലോകക ദബ ഭഽ ഗേലൈ। ദബ ഹോഇക കാരണ ഛലൈക ഉപജബൈക ഢംഗ ആ പചതാ ബീആ। സൌംസേ ഗാമക ലോക ഹുനകാ ഠക കഹി കലംകിത കരഏ ലഗലനി। കതേക ഗോടേ സോഝഹോമേ കഹലകനി। ഠകക കലംകസം കിസുന ഭായ സോഗാഏ ലഗലഥി। ജേനാ കതേ ഭാരീ കുകര്മ കഽ നേനേ ഹോഥി। മനമേ സദിഖന യഏഹ നചൈത രഹനി ജേ- “ഏനാ ഭേലൈ കിഏക?”
ഐ പ്രശ്നക ഉത്തര മനമേ ജഗബേ നേ കരനി। അനായാസ ഏക ദിന ഹൃദേസം ആവാജ ഉഠലനി- “കിസുന! തോഹര ദോഖ ഏക്കോപാഇ നൈ ഛഹ। അനേരേ സോഗാഇല ഛഹ। തോഹര കലംകക കാരണ ബീആക മുരഹന ആ ദൌജീ ഗുനേ ഭേല ഛഹ।”
ഹൃദേക ആവാജ സുനി കിസുന ഭായ പൂഛലഖിന- “അഗര ഹമ ഐ ബാതകേം മാനി അപനാകേം നിരദോസ ബുഝിയേ ലേബ തൈയോ ആന കേനാ ബുഝത?”
- “ഹം, തോരാ ഓഇ ദിന തക കലംകക മോടരീ കപാരപര രഖൈ പഡതഹ ജൈ ദിന തക ഓഹോ സഭ മുരഹന ആ ദൌജീക ഭേദ ബുഝി നൈ ജാഏത।”
ബുലകീ
ഏകടാ ഖേത ബോനിഹാരക ഘരവാലീ നാകക ബുലകീ ലേല രുസി രഹലി। ബുലകീ കീനൈക ഉപാഏ പതികേം നൈ। ഹര ജോതി കഽ ജഖന ഓ ബോനിഹാര ആഏല തം ഘരബാലീകേം രുസല ദേഖലക। മുംഹ-തുംഹ ഫുലൌനേ ഓസാരപര ബൈസലി। ധിയാ-പൂതാ ഖാഇലേ കനൈത। ബോനിഹാര അപന താമസകേം ഘോടി ഘരബാലീ ലഗ ജാ കഹലകൈ- “കിഅഏ രുസല ഛീ? ഭൂഖേ ബച്ചോ സഭ ലഹാലോട ഹോഇഏ। ആബോ ഭാനസ കരു।”
അപന രോഷ ഝാഡൈത പത്നീ ബാജലി- “ജാബേ ബുലകീ നൈ ആനി ദേബ താബേ നേ ഖാഏബ ആ നേ കിഛു കരബ।”
ഖുശാമദ കരൈത പതി കഹലകൈ- “ആഇയേ സാംഝമേ ഹാടസം കീന കഽ ആനി ദേബ। അഖന ഭാനസ കരു।”
പതിക ബാത പത്നീ മാനി ഗേലി। ബോനിഹാര കര്ജ രുപൈയാ അനൈലേ വിദാ ഭേല। ദശ രുപൈയാ അനാ ദര സൂദപര അനലക। രുപൈയാ ഘരവാലീക ഹാഥമേ ദഽ ദേലക। ഭാനസ ഭേലൈ। സഭ ഖേലക। ബേരു പഹര ദുനൂ പരാനീ ഹാടസം ബുലകീ കീന അനലക।
ദോസരി സാംഝമേ ബുലകീ പഹിര സുഗിയാ-ദാദീകേം ഗോഡ ലഗൈലേ ബോനിഹാരിന ഗേലി। സുഗിയാ ദാദീ ഓസാരപര ബൈസ പോതാ-പോതീകേം നല-ദമയത്നീക ഖിസ്സാ സുനബൈത രഹഥി। ദാദീകേം ഗോഡ ലാഗി ബോനിഹാരിന ബുലകീ ദേഖൈലേ കഹലക। ബുലകീ ദേഖ ദാദീ കഹഏ ലഗലഖിന- “കനിയാം। സോന-ചാനീ ഗരീബ-ഗുരബാ ഘരമേ നൈ രഹൈ ഛൈ। ജൈ ഘരമേ പേടേക ഭൂഖ നൈ മേടാഇ ഛൈ ഓഇ ഘരമേ സിംഗാരക ചീജ കേനാ രഹതൈ। അനേരേ അപന സഖ കരൈ ഛഹ। കഹുനാ-കഹുനാ ബച്ചാ സഭകേം പാലഹ ജേ കുല-ഖാനദാന ജീബൈത രഹതഹ।”
ദാദീക ബാത സുനി ബോനിഹാരിന ആംഗന ആബി പതികേം കഹലക- “ഗലതീ ഭേല ജേ ഹമ രുസി കഽ അഹാംസം ബുലകീ കിനേലൌം। അഖൈന രഖി ദൈ ഛിഐ, കാല്ഹി ഘുമാ കഽ കര്ജാബലാക രുപൈയാ ദഽ ഏബൈ।”
ഭദ്രപുരുഷ
ഏക ദിന ഏകടാ വൃദ്ധാ കോഠീസം നികലൈത ഏകടാ ഭദ്ര-പുരുഷകേം കഹലഖിന- “അഹാം, ഐ കോഠീക മാലികസം കനീ ഭേംട കരാ ദിഅ?”
ഓ ഭദ്ര-പുരുഷ കഹലഖിന- “കോന കാജ അഛി കഹൂ?”
വൃദ്ധാ- “ഹമരാ ബേടീക വിയാഹ ഛീ। തീന സാഏ രുപൈയാക ജരുരത അഛി। അഗര രുപൈയാ നൈ ഹഏത തം വിയാഹ രുകി ജാഏത।”
“ചലൂ।”
ഓ ഭദ്ര-പുരുഷ അപന കാരമേ വൃദ്ധാകേം ബൈസാഏ ലഽ ഗേലഖിന। ഥോഡേ ദൂര ഗേലാപര കാരസം ഉതരി സാമനേക മകാനമേ പ്രവേശ കേലനി। വൃദ്ധോകേം സംഗേ നേനേ ഗേലഖിന। ഭീതര ഗേലാപര വൃദ്ധാകേം ഓസാരപര ബൈസാഏ അപനേ കോഠരീമേ ഗേലാഹ। കോഠരീമേ ജാ പാംച സാഏ രുപൈയാ നോകരകേം ദഽ, ഓഇ വൃദ്ധാകേം ദഽ അബൈലേ കഹലഖിന। പാംചോ സൌ രുപൈയാ നേനേ ആബി നോകര വൃദ്ധാകേം ദൈത കഹലക- “ഭായ! പാംച സൌ രുപൈയാ അഛി। തീന സാഏമേ ബേടീക വിയാഹ സമ്ഹാരി ലേബ ആ ദൂ സാഏസം കോനോ ധംധാ ശുരു കഽ ലേബ। ജഇസം ആഗൂക ജിനഗീ ആസാനീസം ചലത।”
രുപൈയാ ഹാഥമേ ലഽ വൃദ്ധാ ഓഇ നോകരക മുംഹ ദിസ ദേഖൈത കഹലക- “ഭായ! കോഠീക മാലിക കഹാം ഭേടലഥി?”
നോകര- “ജനികാ സംഗ അഹാം കാരമേ ഏലൌം വഏഹ ഐ കോഠിക മാലിക- ബാബൂ ചിതരംജന ദാസ ഛഥി।”
ജൈ ആദമീക ലേല സൌംസേ സമാജ പരിവാര ഹോഇത, ജേ അനകോ ദുഖകേം അപന ദുഖ ബുഝി ജീബൈക പ്രേരണാ ദൈത വഏഹ തം ഭദ്ര-പുരുഷ ഹോഇത।
ഝൂഠ നൈ ബാജബ
ബംഗാലക പൂര്വ മുഖ്യമംത്രീ ഡാേക്ടര വിധാനചന്ദ്ര രായ ബച്ചേസം മാനവീയ ഗുണക അംഗീകാര കരൈത രഹഥി। ജേ ഗുണ ഹുനക പിതാസം ഭേടൈത രഹനി। സത്യക പ്രതി നിഷ്ഠാ ആ സാഹസ ദിനാനുദിന ബഢൈത ഗേലനി। ജഖന വിധാനചന്ദ്ര ഡാേക്ടരീ പഢൈത രഹഥി തഖനേ അധ്യാപക മോടര ഏക്സിഡൈംടക സംബംധമേ ഝൂഠ ഗബാഹീ ദഇലേ കഹലകനി। അധ്യാപകക ഇച്ഛാ രഹനി ജേ വിധാനചന്ദ്ര ഛാത്ര ഛീ തംഏ ജേ കഹബൈ സേ കരത। മുദാ ഝൂഠ നൈ ബാജൈക സംകല്പ വിധാനചന്ദ്ര കേനേ രഹഥി। അധ്യാപകക കഹലാപര വിധാനചന്ദ ഝൂഠ ബജൈസം ഇനകാര കരൈത കഹലകനി- “ഹമ ജേ ദേഖലിഐ സഏഹ കഹബൈ। മുദാ ഝൂഠ നൈ ബാജബ।”
ജേകര പരിണാമ വിധാനചന്ദ്രകേം ഭോഗഏ പഡലനി। പരീക്ഷാമേ ഫേല കഽ ദേല ഗേലാഹ। മുദാ ഫേല ഹോഇസം ഓ ഓതേ ദുഖീ നൈ ഭേലാഹ ജതേ ഖുശീ അപന സംകല്പ നിമാഹൈസം ഭേലാഹ।
ആര്ദശ മാഏ
ആര്മേനിയാക സര്വോച്ച സേനാപതി സീരോജ ഗ്രിഥക വ്യക്തിത്വ ഹുനക മാഇയേക ബനാഓല ഛലനി। ജഖന ഗ്രിഥ ബച്ചേ രഹഥി തഖനേ പിതാ മരി ഗേലഖിന। വിധവാ നാര്വിന ഗ്രിഡ കപഡാ സീബ-സീബി ഗുജരോ കരഥി ആ ബേടോകേം പഢബഥി। ഗരീബ പരിവാരക ഗ്രിഥ അഛി, ഈ ബാത സ്കൂലോക ശിക്ഷക സഭ ജനൈത। ഫീസ മാഫ ഹോഇലേ ഗ്രിഥ ആവേദന ദേലക। ഫീസ മാഫോ ഭഽ ഗേലൈ। ഫീസ മാഫക സമാചാര ഗ്രിഥ മാഏകേം കഹലക। മാഏ ബിഗഡി കഽ ബാജലി- “ഹമ മേഹനത കഏ കഽ ഗുജര കരൈ ഛീ, തഖന ഫീസ കിഏക നേ ദേബൈ। ഹമ മേഹനതീ ഛീ നൈ കി ഗരീബ। ഹമര അപന സ്വാഭിമാന കഹൈത അഛി ജേ ഗരീബ നൈ ഛീ।”
സ്വാഭിമാനീ മാഏ അപന ബച്ചാക ഏഹേന ചരിത്ര ബനൌലക ജേ ദേശക സര്വോച്ച സേനാപതി ഭേല।
നാരീ സമ്മാന
നേപോലിയന ബോനാപാര്ട അപന ടുഇ-ലേരിസ നാഓംക മഹലമേ സ്നാന ഘരക മരമ്മത കരബൈലേ സചിവകേം കഹലഖിന। സചിവ മഹലക അധികാരീകേം ഫ്രാന്സക കുശല കാരീഗരകേം ബജാ മരമ്മത കരൈലേ കഹലഖിന। കാരീഗര ആബി മരമ്മത കരഏ ലഗല। ജഖന മരമ്മത ഭഽ ഗേലൈ തഖന നാരീക നഗ്ന ചിത്ര സഭ സേഹോ ബനാ ദേലകൈ।
നേപോലിയന നഹാഇലേ ഗേലാഹ। നഹാഇസം പഹിനേ ചിത്ര സഭ ദേഖലഖിന। ചിത്ര ദേഖ നേപോലിയന ചോട്ടേ ഘുരി കഽ ആബി അധികാരീകേം ബജൌലഖിന। അധികാരീ ആഏല। ഹൃൃദഏക ക്രോധകേം ദബൈത നേപോലിയന അധികാരീകേം കഹലഖിന- “നാരീകേം പ്രതിഷ്ഠാ ദേബ സീഖൂ। സ്നാന ഘരമേ ജേ നാരീക നഗ്ന ചിത്ര ബനബൌനേ ഛീ ഓ നിന്ദനീയ അഛി। ജൈ ദേശമേ നാരീകേം വിലാസക സാധന ബനാഓല ജാഏത ഓഇ ദേശക ബിനാശ നിശ്ചിത ഹേതൈ।”
നേപോലിയനക ആദേശ സുനി അധികാരീ കാരീഗരകേം ബജാ സഭ ചിത്ര മേടൌലക।
അനുശാസന
അംഗ്രേജീ ശാസനക ഖിലാപ ആന്ദോലന ഉഗ്ര രുപ ധേനേ ജാ രഹല ഛല। ആന്ദോലന ചലബൈലേ ക്രാന്തികാരീ ദലകേം ഡകൈതിയോ കരഏ പഡൈ। ഏക ദിന, രാമ പ്രസാദ വിസ്മിലക നേനൃത്വമേ, ഏകടാ ഗാമമേ ഡകൈതീ കരൈക ലേല പഹുംചല। ഏകടാ പരിവാരമേ സഭ ഘുസല। ജതഏ ജേ കിഛു ദലകേം ഭേടലൈ ലഽ കഽ നികലല। സഭ ഏകത്രിത ഹുഅഏ ലഗല കി അപന സാഥീക ഗിനതീ കരഏ ലഗല। ഗിനതീമേ ഏക ഗോടേ കമൈത രഹഏ। ഘരേമേ ചന്ദ്രശേഖര ഏകടാ ബുഢിയാക കൈദമേ പഡല ഛല। ഓ ബുഢിയാ അപന ജേബര ആ നഗദീബലാ ബക്സാപര ബൈസ ചന്ദ്രശേഖരക ഗട്ടാ പകഡനേ ഛലി। ചന്ദ്രശേഖര ചുപചാപ ആഗൂമേ ഠാഢ। നേ ബാംഹി ഝമാരൈത ആ നേ കിഛു ബജൈത। സഭ കിയോ ഘര പൈസ ദേഖലക ജേ ചന്ദ്രശേഖര ബുഢിയാക പാലാമേ പഡല ഛഥി।
ക്രാന്തികാരീ പാര്ടീക ബീച അനുശാസന ഛല ജേ നേ മഹിലാപര ഹാഥ ഉഠാഓല ജഏത ആ നേ ഓകര ജേബര ലേല ജഏത। ആജാദ ബുഢിയാകേം ബുഝബൈത കഹഥിന- “മാതാ ജീ! അഹാം ബക്സാപര സം ഹടി ജാഉ। ഹമ സിര്ഫ നഗദ ലേബ। ജേബര നൈ ലേബ।”
ആജാദക വിനമ്ര ബാതസം ബുഢിയാക സാഹസ ബഢി ഗേല ഛലൈക। ജഖന ചന്ദ്രശേഖരസം സംഗീ സഭ പൂഛല തഖന ഓ സഭ ബാത കഹലഖിന। ആജാദക ബാത സുനി സഭ ഠാഹാകാ ദഽ ഹംസഏ ലഗല। ഗട്ടാ ഛോഡബൈലേ ഏക ഗോടേ ബഢഏ ലഗലഥി ആകി ചന്ദ്രശേഖര കഹലഖിന- “മാതാജീക സഭ സമ്പത്തി ഘുമാ ദിയൌന।”
സമ്പത്തിക നാഓം സുനി ഭാവുക ബുഢിയാ ചന്ദ്രശേഖരക ഗട്ടാ ഛോഡി ദേലകനി। തഖന ഓ ഘരസം സംഗീ സബഹക സംഗേ നികലലാഹ।
സാദാ ജിനഗീ
സന ൧൯൪൯ഈ.ക ബാത ഥിക। ഓഇ സമഏ സ്വര്ഗീയ ലാലബഹാദുര ശാസ്ത്രീ ഉത്തര പ്രദേശ സരകാരമേ ഗൃഹമംത്രീ രഹഥി। ഏക ദിന ലോക നിര്മാണ വിഭാഗക കിഛു കര്മചാരീ ഹുനകാ ഡേരാമേ കൂലര ലഗബൈലേ ആഏല। ശാസ്ത്രീ ജീ ഡേരാമേ നൈ രഹഥി। പരിവാരക ബച്ചോ ആ പത്നിയോകേം കൂലര ദേഖ ഖുശീ ഹോഇത।
സാംഝമേ ലാലബഹാദുര ശാസ്ത്രീ ഡേരാ ഏലാഹ। ഡേരാ അബിതേ ദേഖലഖിന ജേ കൂലര ലഗബൈലേ ലോക നിര്മാണക കര്മചാരീ സഭ ഛഥി। കൂലരസം ശാസ്ത്രീ ജീകേം ഖുശീ നൈ ഭേലനി। ഓ കൂലര ലഗബൈസം മനാ കഽ ദേലഖിന। പരിവാരക സഭ സ്തബ്ധ ഭഽ ഗേല। പത്നീ കഹലകനി- “ജേ സുവിധാ സരകാര ദഽ രഹല അഛി ഓകരാ മനാ കിഏക കരൈ ഛീ?”
ഗംഭീര സ്വരമേ ശാസ്ത്രീ ജീ ഉത്തര ദേലഖിന- “ഈ ജരുരീ നൈ അഛി ജേ ഹമ സഭ ദിന മംത്രിയേ രഹബ। കൂലരസം സബഹക ആദതി ബിഗഡി ജാഏത। പരിവാരമേ ബേടിയോ അഛി, ജേകര ബിആഹ ഹേതൈ। ദോസര ഘര ജാഏത। അഗര ജം ഓകരാ ഓഇ പരിവാരമേ ഏഹേന സുവിധാ നൈ ഹോയ തഖന തം കഷ്ട ഹേതൈ।”
വിചാരക ഉദയ
ഗാംധീജീ ബച്ചേ രഹഥി। ഹുനക ബഡകാ ഭായ ഹുനകാ മാരലകനി। ഗാംധീജീ കനൈത മാഏ ലഗ ആബി കഹലഖിന। ഗാംധീക ബാത സുനി മാഏ കഹലഖിന- “തഹൂം കിഏക നേ മാരലഹ?”
മാഏക ബാത സുനി ഗാംധീജീ കാനബ ഛോഡി കഹലഖിന- “ജേ ഗലതീ ഭൈയാ കേലനി സഏഹ കരൈലേ ഹമരോ കഹൈ ഛീ। ആകി ഹുനകാ മനാഹീ കരബനി।”
ബേടാക ബാത സുനി മാഏ കഹലഖിന- “ബൌആ, ഹമ തോഹര പരീഛാ ലേലിഅഹ। അഗര തോരാമേ ഏഹേന വിചാരക വികാസ ഹേതഹ തം ആഗൂ ചലി കഽ സൌംസേ ദുനിയാംക പ്രതി സിനേഹ ആ പ്രേമ പൌബഹ।”
ബച്ചാക സമുചിത വികാസക ആരംഭ പരിവാരേസം ശുരു ഹോഇത അഛി।
പുഷ്ട ഇകാഇസം സമര്ഥ രാഷ്ട ബനൈത
ഫ്രാന്സ ഹാലൈംഡപര ആക്രമണ കഽ ദേലക। ഫ്രന്സ നമഹര ദേശോ ആ സമ്പന്നോ। ജബകി ഹോലൈംഡ ഛോടോ ആ പഛുആഏലോ। മുദാ ഫ്രാന്സ ഹാലൈംഡസം ജീത നൈ പബൈത। ഈ ദേഖ, ഫ്രന്സക രാജാ ലുഇ-ചൈദഹമ ബിഗഡി മംത്രീ കാലവര്ടകേം ബജാ പൂഛല- “ഹമര ദേശ ഏത്തേ പൈഘ ആ സാമരിക സമ്പന്ന രഹിതോ പഛഡി കിഅഏ രഹല അഛി?”
രാജാക ബാത സുനി കാലവര്ട നമ്ര ഭഽ ഉത്തര ദേലകനി- “മഹത്താ ആ സമര്ഥതാ। കോനോ ദേശക വിസ്താര ആ ബൈഭവപര നിര്ഭര നൈ കരൈത। ഓ നിര്ഭര കരൈത ഓഇ ദേശക ദേശ-ഭക്ത ആ ബഹാദുര നാഗരികപര। ജേ അപനാ ദേശക അപേക്ഷാ ഹാലൈംഡമേ മജഗൂത അഛി।”
മംത്രീക ബാത സുനി രാജാ അപന സേനാ വാപസ ബജാ ലേലക। ഹാലൈംഡമേ ബച്ചാ-ബച്ചാകേം രാഷ്ട്രക സശക്ത ഇകാഈക രുപമേ ഢാലല ജാഇത। ജഇസം ഓ ശക്തിശാലീ ബനി ഠാഢ അഛി।
ഡര നൈ കരീ
ഉഗൈത സുരുജ ജകാം ജിനഗീ അപന ദിശാമേ, അപനാ ഢംഗസം ബഢൈത ജാ രഹല ഛല। ഏക വിരാമപര ജാ ജിനഗീ പാഛൂ മുംഹേ ഘുരി കഽ തകലക തം ചൌംക ഗേല। ചംഡാലിനീ സന കാരീ ആ കുരുപ ഛായാ പാഛൂ-പാഛൂ അബൈത ഛല। ഛായാകേം ദേഖ ജിനഗീ ലലകാരി കഽ പൂഛലക- “അഭാഗിനീ! തോം കേ ഛേം? ഹമരാ പാഛൂ-പാഛൂ കിഏക അബൈഛേം? തോഹര കാരീ ആ കുരുപ കായാ ദേഖ ഹമരാ ഡര ഹോഇഏ। ജോ ഭാഗ। ഹമരാസം ഹടി കഽ രഹ।”
ഛായാ ഛിപ ഗേല। മുദാ ജിനഗീ ഘിംഘയാഇത ബഢല। പുനഃ ഛായാ ആബി കഹലകൈ- “വഹിന! ഹമ തോഹര സഹചരീ ഛിയൌ। തോരേ സംഗ ഹമഹൂം ചലി രഹല ഛീ। ആ അംതമേ ദുനൂ ഗോടേ സംഗേ രഹബ। തംഏ ഡരൈക കോനോ ബാത നൈ। തോം ഹമരാ നൈ ചിന്ഹൈഛേം, ഹമരേ നാഓം മൃത്യു ഥിക।”
മൃത്യുകേം പാഛു ലഗല അബൈത ദേഖ ജിനഗീ ഡരി ഗേല। സകപകാ കഽ ഗിര പഡല।
അസിരവാദ ഉലടി ഗേല
ഏക ഗോടേകേം ദൂടാ ബേടാ ഛലൈ। ദുനൂക ബീച തീന ബര്ഖക ജേഠാഇ-ഛോടാഇ ഛലൈ। ഗാമേക സ്കൂലമേ ദുനൂ ഭാംഇ പഢബോ കേലക। അപര പ്രാഇമരീ സ്കൂല രഹനേ ദുനൂ-ഭാംഇ പചമേ തക പഢലക। ദുനൂ ബേടാക വിയാഹ ബാപ-മാഏ കഽ ദേലക। ജാബേ ധരി ഛോടകാ ബേടാക ദുരാഗമന നൈ ഭേല ഛലൈ താബേ ധരി തം പരിവാര ശാന്ത രഹലൈ, മുദാ ഛോടകാക ദുരാഗമന ഹോഇതേ പരിവാരമേ ഖടപട ശുരു ഹുഅഏ ലഗലൈ। ഏക്കോ ദിന ഏഹേന നൈ ഹോയ ജൈ ദിന ദുനൂക ബീച ഝഗഡാ നൈ ഹോഇത। സഭ ദിന ദുനൂ ദിയാദനീകേം ഝഗഡാ കരൈത ദേഖ ബാപകേം ബരദാസ നൈ ഭേലൈ। ദുനൂ ബേടാകേം ബജാ ബാപ കഹലകൈ- “ബൌആ, സഭ ദിന ഝഗഡാ കേനേ ഘരസം ലഛമീ പഡാ ജേഥുന തംഏ അഖന ഹമഹൂം ജീബതേ ഛീ ദുനൂ ഭാംഇ ഭീന ഭഽ ജാഹ। ജേ ചീജ ഛഹ ദുനൂകേം ബാംടി ദൈ ഛിഐ।”
ജേഠകാ ബേടാകേം നഗദ ആ ജേവര-ജാത ഹിസ്സാ ഭേലൈ ആ ഛോടകാകേം ദൂ ബീഘാ ഖേത, ആ ബഡദ ഭേലൈ। ദുനൂ ഭാംഇ ഖുശീസം ഭീന ഭഽ ഗേല। നഗദ ആ ഗഹനാ-ഗുരിയാ പാബി ജേഠകാ ഖൂബ ഏശ-മൌജ കരഏ ലഗല।
ദുനൂ പരാനീ ഛോടകാ ദിന-രാതി മേഹനത കരഏ। ഗാമക ലോക ജേഠകാകേം കരമഗര ആ ഛോടകാകേം കരമഘടൂ കഹഏ ലഗലൈക।
സമഏ ബീതഏ ലഗലൈ। ദുഇയേ സാലക ബാദ പാശാ പലടഏ ലഗലൈ। ജേഠകാ ബേടാക രുപൈഓ ആ ഗഹനോ സഠി ഗേലൈ മുദാ ഛോടകാക ഉന്നതി ഹുഅഏ ലഗലൈ। നഗദ ആ ജേബര സഠനേ ജേഠകാ ചോരി കരഏ ലഗല। ഏക ദിന ചോരി കരഏ ഗേല തം ഘരേമേ പകഡാ ഗേല। ജഇസം മാരിഓ ഖൂബ ഖേലക ആ ജഹലോ ഗേല।
ഗാമക ലോകക അസിരവാദ ഉനടഏ ലഗല। ജഹീ മംുഹസം ജേഠകാകേം കരമഗര ആ ഛോടകാകേം കരമഘടൂ കഹൈത ഛലൈ ഓഹീ മംുഹസം ലോക ജേഠകാകേം കരമഘടൂ ആ ഛോടകാകേം കരമഗര കഹഏ ലഗലൈക।
രത്ന ഗമേവാക ദുഖ
ഏകടാ ഗോതാഖോര, കഏക ദിനസം അസഫല ഹോഇത ആഏല ഛല। ഭരി-ഭരി ദിന പരിശ്രമ കരൈത ഛല മുദാ കിഛു ഹാഥ നൈ ലഗൈത ഛലൈ। ജഇസം പരിവാര ചലബ കഠിന ഭഽ ഗേലൈ। ആന കാജ കരൈക ലൂരി രഹബേ നേ കരൈ, ജേ കരൈത। ഭോരേ ഘരസം നദീക മഹാരപര ബൈസ രത്നക ആശാമേ ടക-ടക പാനി ദിസ തകൈത രഹൈത ഛല। നിരാശ ഭഽ ഗോതാഖോര മനമേ വിചാരലക ജേ ആഇ ഐ കാജക ആഖിരീ ദിന ഛീ। ജം ആഇ കിഛു നൈ ഭേടത തം കാല്ഹിസം ഛോഡി ദേബ। ജാല ലഽ നദീക മഹാരപര ബൈസ, മനേ-മന ഭഗവാനസം കഹഏ ലഗലനി- “അഗര അഹാം മദതി നൈ കരബ തം ഹമ ജീബ കേനാ?”
ഭഗവാനസം പ്രാര്ഥനാ കഽ ഗോതാഖോര പാനിമേ പൈസ ഡൂബകീ ലഗൌലക। ഏകടാ പോടരീ ഭേടലൈ। പോടരീ നേനേ ഗോതാഖോര ഊപര ഭേല। കിനഛരിമേ ബൈസ പോടരീ ഖോലലക। ഛോട-ഛോട പാഥര ഓഇ പോടരീമേ। പാഥര ദേഖ ഗോതാഖോര നിരാശ ഭഽ ഗേല। മനമേ ക്രോധോ ഉഠലൈ। ഏകാഏകീ ഓഇ പാഥരകേം പാനിമേ ഫേകഏ ലഗല। പാഥരോ ഫേകേ ആ മനേ-മന അപനാ ഭാഗോകേം കോസൈ। ഫേകൈത-ഫേകൈത ഏകടാ പാഥര ബംചലൈ। ഓഇ പാഥരകേം ജഖന ഫേകഏ ലഗല കി ഓഇപര നജരി പഡലൈ। പാഥര ചമകൈത രഹഏ। ഓ നീലമ പത്ഥര രഹഏ। ഗോതാഖോര ചീന്ഹി ഗേല। മുദാ താഘരി തം സഭടാ ഫേക ദേനേ ഛല। അപസോച കരഏ ലഗല മുദാ സഭ തം പാനിമേ ചലി ഗേല ഛലൈ തംഏ അപസോച കഇയേ കഽ കീ ഹേതൈ। അപസോച കരൈത ദേഖ ഭഗവാന ചിഡൈ ബനി ആബി കഹഏ ലഗലഖിന- “ഐ ഗോതാഖോര! സിര്ഫ തോംഹീംടാ ഏഹേന അഭാഗല നൈ ഛേം, ഢേരോ അഛി ജേ ജീവന രുപീ രത്ന രാശികേം ഏഹിനാ ഗമബൈത അഛി। ജോ, ജഏഹ ബംചല ഛൌ ഓകരേ ബേച കഽ ഗുജര കര। മുദാ ജ്ഞാന ബഢാ। ജഇസം ധനോ പബൈക ലൂരി ഭഽ ജേതൌ ആ മനുക്ഖോ ബനി ജീമേ।”
നശാ
ഏകടാ വ്യാപാരീ അഫീമ ഖാഇത ഛല। ഓ അപനാ നോകരോകേം അഫീമക ചഹടി ലഗാ ദേലക। ഏക ദിന ദുനൂ ഗോടേ ബാജാര ജാഇക വിചാര കേലക। ജേ സാമാന സഭ ദോകാനമേ സഠല രഹഏ ഓകര പുരജീ ബനൌലക। രുപൈയാ ഗനലക। ദുരസ്ത ബാജാര രഹനേ ദുനൂ ഗോടേ ഘരേപര ഭരി പേട ഖാ ലേലക। ബാജാര വിദാ ഭേല। കിഛു ദൂര ഗേലാപര ദുനൂ ഗോടേ ഖേനാഇ ബിസരി ഗേല। രാസ്താമേ ഹോടല ഛലൈ, ദുനൂ ഗോടേ ഘോഡാസം ഉതഡി ഖാഇലേ ഗേല। ഘോഡാകേം ഛാനി കഽ ചരൈലേ ഛോഡി ദേലക। ദോകാനമേ ദുനൂ ഗോടേ ഖാ സോഝേ ബജാര വിദാ ഭേല। ബജാരക കാത ജഖന പഹുംചല തം വ്യാപാരീകേം മന പഡലൈ ജേ ഘോഡാ ഓതൈ ഛൂടി ഗേല। മനഹൂസ ഭഽ ദുനൂ ഗോടേ മാഥപര ഹാഥ ദഽ ബൈസ രഹല। ഥോഡേ കാല ഗുനധുന കരൈത ഘോഡാ ആനഏ ദുനൂ ഗോടേ ഘുരി ഗേല। ഘുരി കഽ ദോകാന ലഗ ആഏല തം ഘോഡാകേം ചരൈത ദേഖലക। ലഗാമ ലഗാ ദുനൂ ഗോടേ ചഢി ബജാര ദിസ വിദാ ഭേല। ബാജാര പഹുംച ദോകാനമേ സൌദാ-ബാരീ കീനലക। സാമാന സമേട, മോടരീ ബാന്ഹി ജഖന രുപൈയാ ദേമഏ ലഗലൈ തം രുപൈയാക ഝോരേ നൈ। ദുനൂ ഗോടേ മന പാഡഏ ലഗല ജേ രുപൈയാക ഝോരാ കീ ഭേല? കിഛു കാലക ബാദ മന പഡലൈ ജേ ഝോരാ തം ഓതൈ ഛൂടി ഗേല ജേതഏ ബൈസല ഛലൌം। ദുനൂ ഗോടേ ബപഹാരി കാടഏ ലഗല। കനൈത ദേഖ, ഏകടാ ഗ്രാമീണ മഹിലാ സാമാന കീനൈത ഛലി, വ്യാപാരീകേം കഹലക- “ഈ ഗതി സിര്ഫ അഹീം ദുനൂ ഗോടേ ടാകേം നൈ, സഭ നസേരീകേം ഹോഇ ഛൈ।”
സാമനാ
ഏകടാ ബന ഛല। ഓഇ ബനമേ അനേകോ സുഗര പരിവാര ഛല ആ ഏകടാ സിംഹ സേഹോ രഹൈത ഛലൈക। ജഖന കഖനോ സിംഹകേം ഭൂഖ ലഗൈ തഖന ടഹലി സുഗരകേം പകഡി ഖാ ജാഇത। ദോസര-തേസര സുഗര സിംഹകേം ദേഖതേ പഡാ ജാഇത। ഏക ദിന സഭ സുഗര മില ബൈസാര കേലക। ബൈസാരമേ തംഇ കേലക- “ജഖന ഏകാ-ഏകീ മരിയേ രഹല ഛീ തഖന ലഡി കഽ കിഏക നേ മരബ।”
ഐ വിചാരസം സഭ സുഗരമേ സാഹസ ജഗലൈ। സഭ മില ലഡൈലേ വിദാ ഭേല। സഭ ഹല്ലോ കരൈ ആ ചികഡി-ചികഡി സിംഹകേം ഗരിയേബോ കരൈ। ജത്തേ ജോരഗര സുഗര ഛല ഓ ആഗൂ-ആഗൂ ആ അബലാഹാ സഭ പാഛൂ-പാഛൂ വിദാ ഭേല। സിംഹകേം ദേഖതേ സഭ ജോരസം ഹല്ലാ കരൈത ദൌഡല। ആഇ ധരി സിംഹകേം ഏഹേന മുകാബലാസം ഭേംട നൈ ഭേല ഛല। സിംഹ ഡരാ ഗേല। അപന ജാന ബംചബൈലേ പഡാഏല। സിംഹകേം പഡാഇത ദേഖ സുഗര പാഛുസം ഖേഹാരലക। സിംഹ ബനസം ബാഹര ഭഽ ഗേലൈ। ബന ഖാലീ ഭഽ ഗേലൈ। സഭ സുഗര നിചേനസം രഹഏ ലഗല।
ശിഷ്ടാചാര
ഏകടാ ഇനാരപര ചാരിടാ പനി-ഭരനീ പാനി ഭരൈലേ ആഏല ഛലി। ഏക്കേടാ ഡോല ഛലൈ തംഏ ഏക ഗോടേ പാനി ഭരൈത ഛലി ആ തീന ഗോടേ ഗപ-സപ്പ കരൈത ഛലി। സഭ അപന-അപന ബേടാക ബഡാഇ കരൈത। പഹില ഔരത ബാജലി- “ഹമര ബേടാക ആവാജ ഏത്തേ മധുര അഛി ജേ രജോ-രജവാരമേ ഓകരാ സമ്മാന ഭേടതൈ।”
ദോസര കഹലകൈ- “ഹമരാ ബേടാക ശരീരമേ ഏത്തേ താഗത അഛി ജേ നമഹര ഭേലാപര ബഡകാ-ബഡകാ പഹലമാനകേം പടകത।”
തേസര ബാജലി- “ഹമര ബേടാ ഏഹേന തേജഗര അഛി ജേ സഭ സാല ഇസ്കൂലമേ ഫസ്ട കരൈഏ।”
മൂഡി നിച്ചാം കേനേ ചാരിമ കഹലക- “ആനേ ബച്ചാ ജകാം ഹമര ബേടാ സാധാരണ അഛി।”
പനി-ഭരനീ സഭ ഇനാരപര ഗപ-സപ്പ കരിതേ ഛലി കി സ്കൂലമേ ഛുട്ടീ ഭേലൈ। അബൈത-അബൈത ചാരുക ബേടാ ഇനാര ലഗ ദേനേ ഗുജരൈത രഹഏ। ഏകടാ ഗീത ഗബൈത ദോസര കൂദൈത-ഫനൈത, തേസര കിതാബ ഖോലി കിഛു പഢൈത ഛല। ചാരിമ പാഛൂ-പാഛൂ ചുപചാപ അബൈത ഛല। ഇനാര ലഗ അബിതേ ചാരിമ അപന മാഏക ഭരല ഘൈല മാഥപര ലഽ ലേലക ആ മാഏക ഹാഥമേ അപന ബസ്താ ദഽ ദേലക। ആഗൂ-പാഛൂ ദുനൂ മാഏ-ബേടാ ആംഗന വിദാ ഭേല।
ഇനാരേ ലഗ ഏകടാ ബുഢിയാ ബൈസല സഭ ബാത സുനൈത ഛലി। ഓ ചാരു പനിഭരനീകേം രോകി, കഹലക- “ഈ ചാരിമ ലഡകാ ജേ അഛി ഓ സഭസം നീക അഛി। ഏകര ശിഷ്ടാചാര സഭസം നീക ഛൈ।”
ഠക
ഏകടാ ഠക ലോമഡീ ഗാഛക നിച്ചാംമേ ഛല। ഗാഛപര ബൈസല മുര്ഗാകേം പട്ടീ ദഽ രഹല ഛലൈ ജേ ഭായ തൂം നൈ സുനലഹക ജേ സഭ പശു-പക്ഷീ ആ ജാനവരക ബീച സഭാ ഭേല। ജഇമേ സര്വസമ്മതിസം നിര്ണഏ ഭേല ജേ അപനാമേ കോഇ കകരോ അധലാ നൈ കരൈ തോം കിഏക ഗാഛപര ഛഹ, നിച്ചാം ആബഹ ആ ദുനൂ ഗോടേ അപന ജിനഗീക ദുഖ-സുഖക ഗപ-സപ്പ കരഹ। ലോമഡീക ചാലാകീ മുര്ഗാ ബുഝൈത ഛല തംഏ ഗാഛേപര സം ഹൂം-കാരീ ദൈത മുദാ നിച്ചാം നൈ ഉതഡൈ। താബേ ദൂടാ ആവാരാ കുകൂഡകേം ദൌഡല അബൈത ലോമഡീ ദേഖലക। കുത്താകേം ദേഖതേ പഡാഏല। ലോമഡീകേം പഡാഇത ദേഖ ഗാഛേപര സം മുര്ഗാ കഹലകൈ- “ഭായ, ഭഗൈ കിഏക ഛഹ? ജഖന സബഹക ബീച സമഝൌതാ ഭഽ ഗേലൈ തഖന തോരാ കിഏക ഡര ഹോഇ ഛഹ?”
ലോമഡീ ഭഗബോ കരൈ ആ ഉത്തരോ ദൈ- “ഭഽ സകൈഏ ജേ തോരേ ജകാം ഓകരോ നൈ ബൂഝല ഹോയ।”
പത്നീക അധികാര
ഗൃഹസ്താശ്രമ ഓഹന ആശ്രമ ഹോഇത ജഇമേ ആത്മസംയമ, പാരസ്പരിക സദ്ഭാവ ആ സദ്പ്രവൃത്തിക അഭ്യാസ ആസാനീസം കഏല ജാ സകൈത അഛി। ഏക ദിന ഹജരത ഉമരസം ഭേംട കരഏ ഏക ആദമീ ആഏല। ഥോഡേ കാല ബൈസല തം ഉമരക പത്നീകേം ജോര-ജോരസം ഉമരപര ബജൈത സുനലക। ഉമര ചുപചാപ സുനൈത। കിഛു ഉത്തര നൈ ദൈത। ഓഇ ആദമീകേം ബഡ ഛഗുന്താ ലഗലൈ ജേ പത്നീ യത്ര-കുത്ര കഹി രഹല ഛന്ഹി മുദാ കിഛുുുു ഉത്തര ഉമര നൈ ദൈത ഛഥിന। ഓഇ ആദമീകേം നൈ രഹല ഗേലൈ। ഓ ഉമരകേം പൂഛല- “അപനേക പത്നീ യത്ര-കുത്ര കഹി രഹല ഛഥി മുദാ അഹാം മുഡിഓ ഉഠാ കഽ ഓമഹര നൈ തകൈ ഛീ?”
ഗംഭീര സ്വരമേ ഉമര ജബാബ ദേലഖിന- “ഭായ! ഓ ഹമര മൈല-കുചൈല കപഡാ ഖിംചൈത ഛഥി, ഖാനാ ബനബൈ ഛഥി, സേവാ കരൈത ഛഥി ആ സഭസം പൈഘ ബാത ജേ ഹമരാ പാപ കരൈസം സേഹോ ബംചബൈ ഛഥി। തഖന ജം ഓ ബിഗഡി കഽ ദൂ-ചാരിടാ ബാതേ കഹൈ ഛഥി തം കി ഹുനകാ ഏതബോ അധികാര നൈ ഛന്ഹി।”
ശിനീചീ സിനേഹ
തീന ദിനസം ചുല്ഹി നൈ പജരനേ, ദുനൂ പരാനീ സിയാന തം ബരദാസ കേനേ രഹഥി, മുദാ ബച്ചാ സഭ ഭൂഖേ ഓസാരപര ഓംഘരനിയോ ദൈത ആ ഹിചുകി-ഹിചുകി കനബോ കരൈത। അനേകോ പ്രയാസ സിയാന കേലക മുദാ കോനോ ഗര ഖേനാഇക നൈ ലഗലൈ। അംതമേ നിരാശ ഭഽ സിയാന, അപന ജിനഗീകേം ബേകാര ബുഝി, ആത്മഹത്യാ കരൈക വിചാര മനമേ ഠാനി ലേലക। ആത്മഹത്യാ കരൈലേ വിദാ ഭേല। നിരാശ മന ദുഖക അഥാഹ സാഗരമേ ഡൂബഏ ലഗലൈ ആകി പാഛൂസം ഏക ആദമീ കാന്ഹപര ഹാഥ ദഽ കഹലകൈ- “മിത്ര! ഐ അമൂല്യ ജിനഗീകേം ഗമൌലാസം കീ ഹഏത? ഹമ മാനൈ ഛീ ജേ അഹാംക വിപത്തി അഹാംകേം ആത്മഹത്യാ കരൈലേ ബേബസ കഽ ദേലക। മുദാ കീ അഹാം ഐ ബിപതികേം ഹംസൈത-ഹംസൈത പാഛൂ നൈ ധകേല സകൈ ഛീ?”
ആത്മീയതാക ശബ്ദ സുനി സിയാന ബോമ ഫാംഡി കനഏ ലഗല। കനബോ കരൈത ആ അപന സഭ മജബൂരീ ഓഇ ആദമീകേം കഹബോ കരൈത। മജബൂരീ സുനി ശിനീചിഓകേം ആേഖിമേ നോര ആബി ഗേലൈ। തത്കാല ഓ സിയാനകേം ഭോജനക ജോഗാര കരൈക ലേല കിഛു രുപൈയാ ദഽ ദേലഖിന। സിയാന ഘുരി കഽ ഘര ആബി ഭോജനക വ്യവസ്ഥാ കേലക।
വഏഹ ശിനീചീ ജാപാനക പ്രസിദ്ധ കവി ഛഥി। ആഹീഠാമ ഓ സംകല്പ കേലനി ജേ അപ്പന കമാഇക തീന-ചൈഥാഇ ഭാഗ ഓഹന വ്യക്തിക സേവാമേ ലഗാഏബ ജേ കഷ്ടമയ ജിനഗീമേ പഡല അഛി।
ഘരപര ആബി ശിനീചീ ഏകടാ ഗുപ്തദാനക പേടീ ബനാ മുഖ്യ ചൌരാഹാപര രഖി ദേലനി। ഓഇ പേടീക ഉപരമേ ലിഖ ദേലഖിന- “ജൈ സജ്ജനകേം സചമുച പാഇക ജരുരത ഹോഇന ഓ ഐ പേടീസം അപനാ കാജ ജോകര നികാലി ലഥി”
സഭ ദിന സാംഝകേം ശിനീചീ ആബി പേടീ ഖോലി ദേഖ ലഥി। ജം പാഇ നൈ രഹൈ തം ദഽ ദഥി।
സിഖബൈക ഉപാഏ
ഏകടാ ഗരുഡ ഛല। ഓകരാ ഏകടാ ബച്ചാ ഛലൈ। ബച്ചാകേം പീഠപര ലഽ ഗരുഡ ഏകഠാമസം ദോസര ഠാമ ചരാഓര കരൈത ഛല। സാംഝൂ പഹരകേം ബച്ചാകേം പീഠപര ലദനേ ഘര അബൈത ഛല। ഉഡൈ ജോകര ബച്ചാ ഭഽ ഗേല ഛലൈ മുദാ പീഠപര ബൈസൈക ജേ ആദതി ലാഗി ഗേല ഛലൈ സേ ഛോഡബേ നേ കരൈത। കഏക ദിന ഗരുഡ ബുഝൌലകൈ മുദാ ഓ അപന ബാനി ഛോഡബേ നേ കരൈത। മനേ-മന ഗരുഡ സോചലക ജേ സോഝേ കഹനേസം നൈ മാനത തംഏ രാസ്താ ധഡബഏ പഡത।
ദോസര ദിന ബച്ചാകേം പീഠപര നേനേ ഗരുഡ ഉഡൈത വിദാ ഭേല। ജഖന ഖൂബ ഊപര ഗേല തഖന ആസ്തേസം അപന പാംഖി സമേട ബച്ചാകേം ഛോഡി ദേലക। ബച്ചാ നിച്ചാം ഗിരഏ ലഗല। അപനാകേം നിച്ചാം ഗിരൈത ദേഖ ബച്ചാ പാംഖി ഫഡഫഡബഏ ലഗല। ആസ്തേസം നിച്ചാം ഉതഡല। ആംഖി ഉഠാ-ഉഠാ ഗരുഡ ദേഖബോ കരൈത ആ ബംചബൈക ഉപായോ സോചൈത। നിച്ചാംമേ ആബി ബച്ചാ പാംഖി ചലബൈക പ്രയാസ കരഏ ലഗല, ജഇസം ഉഡബ സീഖ ലേലക। സായംകാല ജഖന സഭ ഏകഠാമ ഭേല തഖന ബച്ചാ ബാപക ശികാഇത കരൈത മാഏകേം കഹലക- “മാഏ! ആഇ ജം പാംഖി നൈ ഫഡഫഡേനേ രഹിതൌം തം ബാബൂ ബിച്ചേ രാസ്താമേ മാരി ദൈതാഏ।”
മാഏ ബുഝി ഗേലി। ഹംസൈത ബേടാകേം കഹലക- “ബൌആ! ജേ അപനേസം നൈ സിഖത, സ്വാവലംവീ ബനത, ഓകരാ സിഖബൈക ഏകടാ ഇഹോ രാസ്താ ഛിഐക।”
കര്തവ്യപരാഏന തോതാ
ഏകടാ ജമീനദാര രഹഥി। ഹുനകാ ബഹുത ഖേത രഹനി। ധാനക ഖേതീ കേനേ രഹഥി। ഖേതക ചാരു കോണപര രഖവാര ഖോപഡീ ബനാ ഓഗരബാഹി കരൈത ഛല। രഖവാരകേം രഹിതോ തോതാ സഭ ഉഡൈത ആബി, ധാനോ ഖാഇത ആ സീസ കാടി-കാടി ലൈയോ ജാഇത। ഏകടാ ഏഹേന തോതാ ഛല ജേ അപനേ ഖേതേേമേ ഖാ ലൈത ആ ഉഡൈ കാല ഛഹടാ സീസ കാടി ലോലമേ ലഽ ഉഡി ജാഇത। ഏക ദിന രഖവാര ഓകരാ ജാലമേ ഫംസാ ലേലക। തോതാകേം നേനേ ജമീനദാര ലഗ രഖവാര ലഽ ഗേല।
തോതാകേം ദേഖ ജമീനദാര പൂഛലകൈ- “ധാനക സീസ കാടി കതഏ ജമാ കരൈഛേം ”
നിര്ഭീക ഭഽ തോതാ ഉത്തര ദേലകനി- “ദൂടാ സീസ കര്ജ സഠബൈലേ ദൂടാ കര്ജ ലഗബൈലേ ആ ദൂടാ പരമാര്ഥലേ ലഽ ജാഇ ഛീ। കുല ഛഹ-ടാ സീസ, അപന പേട ഭരലാപര, ലഽ ഉഡി ജാഇ ഛീ।”
അചംഭിത ഹോഇത ജമീനദാര പൂഛലകൈ- “കീ മതലബ?”
തോതാ- “ബൃദ്ധ മാഏ-ബാപ ഛഥി ജനികാ ഉഡി നൈ ഹോഇത ഛന്ഹി, തനികാലേ ദൂടാ സീസ। ദൂടാ ബച്ചാ അഛി തകരാലേ ദൂടാ സീസ ആ പഡോസിയാ ദുഖിത അഛി ദൂടാ സീസ തകരാലേ।”
തോതാക ബാത ധിയാനസം സുനി ജമീനദാര ഗുമ്മ ഭഽ ഗേലാഹ। കിഛു സമഏ മനേ-മന വിചാരി രഖവാരകേം കഹലഖിന- “ഐ തോതാകേം ചീന്ഹി ലഹക। ജം കഹിയോ ധോഖാസം പകഡാഇയോ ജാ തം ഛോഡി ദിഹക।”
തസ്വീര
ഏകടാ ചിത്രകാര തീനടാ തസ്വീര ബനൌലക। ഏകടാ സോചമേ, ദോസര ഹാഥ മലൈത ആ തേസര മാഥ ധുനൈത। ഏക ഗോടേ തീനൂ തസ്വീരകേം ദേഖ ചിത്രകാരസം പൂഛലക- “തീനൂ തീന രംഗക ബുഝി പഡൈഏ।”
ഉത്തര ദൈത ചിത്രകാര കഹലക- “ഈ തീനൂ ഏക്കേ ആദമീക തീന അവസ്ഥാക ഛീ।”
“കോന-കോന അവസ്ഥാക ഛീ।”
“പഹില വിയാഹസം പഹിലുകാ ഛീ। ജഖന യുവക കല്പനാമേ ഉഡൈത അഛി। സോചൈത അഛി ജേ കത്തേ സുന്നര കനിയാം ഭേടത। ദോസര വിയാഹക ബാദക ഛീ। ജഖന പാരിവാരിക ജിനഗീ ശുരു ഹോഇ ഛൈ ആ ജിമ്മേവാരീ ബഢൈത ഛൈ। ജിമ്മേവാരീ ബഢലാക ബാദേ സമസ്യാസം ടകരാഏ പഡൈ ഛൈ। തഖന ബുഝി പഡൈ ഛൈ ജേ കോന ജംജാലമേ പഡി ഗേലൌം തംഏ ഹാഥ മലൈത അഛി। തേസര തസ്വീര ഓ ഛീ ജഖന സ്ത്രീക വിയോഗ ആകി വിരോധ ഹോഇത ഛൈ। തഖന മാഥ ഘുനൈത സോചഏ പഡൈ ഛൈ ജേ ഹമര കപാര ഫൂടി ഗേല। അപനേ കിരദാനീസം അപന, പരിവാരക ആ ഖാനദനക നാക കടാ ദേലിഐക। ജം ഹമഹൂം സഹീ രാസ്താപര ആബി ചലൈത രഹിതൌം തം ഏഹേന ദിന നൈ ദേഖഏ പഡൈത।”
ദോസ്തക ജരുരത
ഏകടാ പൈധ പോഖരി ഛല। ഓകര ഉത്തരബരിയാ മഹാരമേ മോര രഹൈത ഛല ആ ദഛിനബരിയാമേ മോരനീ। ദുനൂ അസകരേ-അസകരേ രഹൈത। ഏക ദിന മോര മോരനീ ഐഠാമ ജാ വിയാഹക പ്രസ്താവ രഖലക। മോരക പ്രസ്താവ സുനി മോരനീ പൂഛലകൈ- “അഹാംകേം കഏടാ ദോസ അഛി?”
നജരി ദൌഡബൈത മോര ഉത്തര ദേലക- “ഏകോടാ നൈ।”
മോരക ജബാബ സുനി മോരനീ വിയാഹ കരൈസം ഇനകാര കഽ ദേലക। തഖന മോരക മനമേ ഏലൈ ജേ സുഖസം ജീബൈക ലേല ദോസ ജരുരീ അഛി। ഓതഏസം വിദാ ഭഽ മോര പൂബരിയാ മഹാര ഹോഇത ചലല। പൂബരിയാ മഹാരമേ സിംഹ രഹൈത ഛല। ആ പഛബരിയാമേ കൌഛു। സിംഹ ബൈസല-ബൈസല ഝപകീ ലൈത ഛല। മോര സിംഹക ആഗൂമേ ഠാഢ ഭഽ ഗേല। മോരകേം ബജൈക സാഹസേ നേ ഹോയ। ബഡീ ഖാന ധരി മോരകേം ഠാഢ ഭേല ദേഖ സിംഹ പൂഛലകൈ। നിരാശ മനേ മോര കഹലകൈ- “ഭൈയാ! ഹമ അഹാംസം ദോസ്തീ കരഏ ഏലൌംഹേം। കിഏക തം ജിനഗീക ലേല ദോസ്തക ജരുരത ഹോഇത ഛൈ।” സിംഹ മാനി ദോസ്തീ കഽ ലേലക। സിംഹസം ദോസ്തീ ഭേലാക ബാദ മോര പഛബരിയാ മഹാര ആബി കൌഛുസം സേഹോ ദോസ്തീ കേലക। പഛബരിയേ മഹാരക ഗാഛപര ടിടഹീ സേഹോ രഹൈത ഛല। ജേ അപന കാജ ഇമാനദാരീസം കരൈത ഛല। ജഖന കഖനോ ശികാരീക ആഗമന ഹോയ ആകി കോനോ ആഫത അബൈബലാ ഹോയ തം ടിടഹീ സഭകേം ജാനകാരീ ദഽ ദൈത।
ദോസ്തീ കേലാക ബാദ മോര മോരനീ ലഗ ആബി സഭ ബാത കഹലക। മോരനീ വിയാഹ കരൈലേ രാജീ ഭഽ ഗേലി। ദുനൂക ബീച വിയാഹ ഭഽ ഗേലൈ। ദുനൂ ഏക്കേ ഠാമ രഹഏ ലഗല।
ഏക ദിന ഏകടാ ശികാരീ ശികാരക ഭാംജമേ പഹുംചല। ഭരി ദിന ശികാരീ ശികാരക പാഛൂ ഹരാന ഭേല രഹഏ മുദാ കതൌ കിഛു നൈ ഭേലൈ। ഥാകിയോ ഗേല രഹൈ ആ ഭൂഖോ ലാഗി ഗേല രഹഏ। ഗാഛക നിച്ചാംമേ സുസതാഏ ലഗല। ഗാഛക നിച്ചാംമേ ചിഡൈക ചട ദേഖ ഗാഛപര ചഢി ചിഡൈകേം പകഡൈക വിചാര കേലക। ഗാഛേപര സം മോര-മോരനീ സേഹോ ശികാരീകേം ദേഖൈത। ശികാരീകേം ഗാഛപര ചഢൈത ദേഖ ദുനൂ പരാനീ -മോര-മോരനീ- സോചഏ ലഗല ജേ ആഇ ദുനൂക ജാന ജാഏത। മോര ഉഡൈത ടിടഹീ ലഗ ഗേല। ടിടഹീ ജോര-ജോരസം ബോലീ ദേമഏ ലഗലൈ। സിംഹ ബുഝി ഗേല। ശികാര പകഡൈലേ സിംഹ വിദാ ഭേല। താബേ കഛുആ സേഹോ പാനിസം നികലി കിനഛരിമേ ആബി ഗേലൈ। സിംഹകേം ദേഖ ശികാരീ ഭഗൈക ഓരിയാന കരഏ ലഗല ആകി കൌഛുപര നജരി പഡലൈ। കൌഛുകേം പകഡഏ ശികാരീ കിനഛരിമേ ഗേല കി കൌഛു സസരി പാനിമേ ചലി ഗേല। ശികാരീ പാനിമേ പൈഇസഏ ലഗല ആകി ഗാദി -ദലദല- മേ ലസകി ഗേല। നേ ആഗൂ ബഢി ഹോയ ആ നേ പാഛൂ ഭഽ ഹോയ। താബേ സിംഹ ആബി ശികാരീകേം പകഡി ലേലക। ശികാരീകേം പകഡല ദേഖ മോരനീ മോരകേം കഹലക- “വിയാഹ കരൈസം പഹിനേ ജേ ദോസ്തക സംഖ്യാ പൂഛനേ രഹീ സേ ദേഖലിഐ। ആഇ ജം ദോസ്തീ നൈ കേനേ രഹിതൌം തം കീ ഹോഇത?”
സ്വാര്ഥപൂര്ണ വിചാര
ഏകടാ ബച്ചാക മൃത്യു ഭഽ ഗേലൈ। അഭിഭാവക സംഗ കിഛു ഗോടേ ഓകരാ ഉഠാ കഽ അസമസാന ലഽ ഗേല। ബരഖാ ഹോഇത രഹഏ। അസമസാനമേ സഭ വിചാരഏ ലഗല ജേ ഏഹേന ദുരകാല സമൈമേ ലാശകേം കീ കഏല ജായ? അപനാമേ സഭ വിചാരിതേ ഛല ആകി ബിലസം ഏകടാ സിയാര നികലി കഹലകൈ- “ഏഹേന സമൈമേ ലാശകേം ജരൌനാഇസം നീക മാടിമേ ഗാരനാഇ ഹഏത। ധരതീ മാഏക ഗോദമേ സമരപിത കരബ സഭസം നീക ഹഏത।”
സിയാരക ബാത സമാപ്തോ നൈ ഭേല ഛല അാകി കൌഛു കഹഏ ലഗലൈ- “ധാരമേ ഫേക ദിയൌ। ഐ സം നീക ദോസര നൈ ഹഏത।” താബേ ഏകടാ ഗീധ ഉഡൈത ആബി കഹഏ ലഗകൈ- “സഭസം നീക ഹഏത ജേ ഓഹിനാ ഫേക ദിയൌ, ധാരേമേ നഹാ ലിഅ ആ ഗാമപര ചലി ജാഉ।”
കഠിആരീബലാ സഭ തീനൂക ചലാകീ ബുഝി ഗേല। തീനൂകേം ധന്യവാദ ദൈത വിദാ കേലക। പാനിയോ ഛൂടി ഗേലൈ। സഭ മില ചീതാ ഖുനി ജാരന ദഽ ജരാ ദേലക।
സംഗീക മഹത്വ
ഏകടാ ഗാഛ ലഗ ഏകടാ ഫൂലക ലത്തീ ജനമി കഽ ലടപടാഇത ബഢൈത ഗാഛക ഫുനഗീ ധരി പഹുംച ഗേലി। ഗാഛക ആശ്രഏ പാബി ഓ ലത്തീ ഫുലാഏ-ഫഡഏ ലഗല। ലത്തീക ഫഡ-ഫൂല ദേഖ ഗാഛക മനമേ ദ്വേഷ ജഗഏ ലഗലൈ ജേ ഹമരേ ബലേ ഈ ലത്തീ ഏത്തേ ബഢി, ഫഡൈ-ഫുലായഏ। ജം ഹമ സഹാരാ നൈ ദൈതിഐക തം കഹിയാ-കതഏ മാല-ജാല ചരി നഷ്ട കഽ ദേനേ രഹിതൈക। ലത്തീപര രോബ ജമബൈത ഗാഛ കഹലകൈ- “തോരാ ഹമ ജേ ആദേശ ദിയൌ സേ തൂം കര। നൈ തം മാരി കഽ ഭഗാ ദേബൌ।”
വൃക്ഷ ലത്തീകേം കഹിതേ ഛല ആകി ദൂടാ ബടോഹീ ഓഇ രസ്തേ ജാഇത ഛല। ലത്തീസം സുശോഭിത ഗാഛ ദേഖ ഏകടാ രാഹീ ദോസരസം കഹലക- “സംഗീ! ഐ വൃക്ഷകേം ദഖിയൌ ജേ കത്തേ സുന്ദര ലഗൈഏ। നിച്ചാംമേ കത്തേ-ശീതല കേനേ അഛി। ഐഠാമ ബൈസ ബീഡീ-തമാകുല കഽ ലിയ, തഖന ആഗൂ ബഢബ।”
ലത്തീ സംഗ അപന മഹത്വ സുനി ഗാഛക രോബ സമാപ്ത ഭഽ ഗേലൈ। ഓഇ ദിനസം ദുനൂ മില പ്രേമസം രഹഏ ലഗല।
ഉപഹാസ
കോനോ അധലോ പ്രചലന മാനേ ചലൈന ആകി ഢര്രാകേം തോഡബ അപനേ-ആപമേ കഠിന കാര്യ ഹോഇത। ജഖന കഖനോ കിയോ സമാജ ആകി പരിവാരമേ ഗലത കാര്യകേം ഛോഡി സ്വസ്ഥ ആകി തര്കയുക്ത കാര്യ ആരംഭ കരൈത തം സിര്ഫ പരിവാരേടാ മേ നൈ സമാജോമേ സഭ ഉപഹാസ കരൈത അഛി। ജഇസം ധൈര്യവാന തം സ്ഥിര രഹൈത മുദാ സാധാരണ മനുഷ്യ അധീര ഭഽ ജാഇത। പഹിനേ ഇംഗ്ലൈംഡമേ ഛതരീ -ഛത്താ- ഓഢനാഇ ഗമാരപന ബുഝല ജാഇത ഛലൈ। ജൈ ദുആരേ ലോക ബരഖോമേ ഭീജൈത ചലൈത മുദാ ഛാതാ നൈ ഓഢൈത। ഐ ഗലത പ്രഥാക വിരോധ കരൈത ഹേനരീ ജേമ്സ ഛാതാ ഓഢബ ശുരു കേലനി। സദിഖന ഓ ഛാതാ സംഗേമേ രാഖഥി। ജഇസം ജേമ്ഹര ഹോഇത ചലഥി വ്യംഗ്യക ബൌഛാര ഹുുഅഏ ലഗനി। മുദാ തേകര ഏക്കോ പാഇ പരവാഹ നൈ കരഥി।
ദേഖാ-ദേഖീ ലോക ഹുനകര അനുകരണ കരഏ ലഗല। കിഛു ദിനക ബാദ സഭ ഛാതാ രഖഏ ലഗല। ജഇസം ചലനി ബനി ഗേല। ചലൈന ഏത്തേ ബഢി ഗേലൈ ജേ സ്ത്രീഗണോ ആ രാജമഹലോക സഭ ഛാതാ ഓഢഏ ലഗല।
ബാദമേ ജഏഹ സഭ വ്യംഗ്യ കരൈത വഏഹ സഭ ഹേനരീ ജേമ്സകേം ബധാഈ ദേമഏ ലഗലനി। ബധാഈ ദേനിഹാരകേം ഹേനരീ ജേമ്സ കഹഥിന- “ജേ കിയോ ഉപഹാസ ആ വ്യംഗ്യക വിരോധസം നൈ ഡരത, വഏഹ ഛോടസം പൈധ ധരി പരിവര്തന കഽ സകൈത അഛി।”
ചാഹേ ശിക്ഷാ ഹോ ആകി ഖേതീ ആകി ആന-ആന ജിനഗീക പഹലൂ, രുഢിവാദീ പുരാന പ്രഥാകേം തോഡൈ പഡത। ജാബേ ഓ നൈ ടൂടത താബേ നവ സമാജക നിര്മാണ കല്പനാ രഹത। തംഏ കിഛു പ്രഥാകേം തോഡി ആ കിഛുകേം സുധാരി ചലഏ പഡത। ഐ ലേല സഭമേ സാഹസ ആനഏ പഡത।
മഹാദാന
അജ്ഞാനക നിവാരണ കരബ സഭസം പൈഘ പുണ്യ പരമാര്ഥ ഥിക। ജേ സ്വധ്യായ ആ ജ്ഞാനാര്ജനസം ഹോഇത അഛി। ഉത്തരാഖംഡമേ ഏകടാ പുരാന നഗരമേ സുബോധ നാഓംക രാജാ രാജ്യ കരൈത ഛലാഹ। ഹുനക മാനേ സുബോധക നിയമ ഛലനി ജേ രാജക കാജ ശുരു കരൈസം പഹിനേ, ആഏല യാചക സഭകേം ദാന ദൈത ഛലാഹ। ഐ നിയമമേ കഹിയോ ഭൂല നൈ ഭേലനി।
ഏക ദിന സഭ യാചകകേം ദാന ദഽ ദേലഖിന മുദാ വിചിത്ര സ്ഥിതി പൈദാ ഭഽ ഗേലനി। ഏകടാ യാചക ഓഹന ആഏല ഛല ജേ ദാനക ലേല തം ഹാഥ പസാരൈത ഛല മുദാ മുംഹസം കിഛു നൈ ബജൈത। സഭ ഹേരാന ഹോഇത ജേ ഹിനകാ കീ ദേല ജാഇന? ഏതഥര്ദ ബുദ്ധിയാര സബഹക സലാഹകാര ബോര്ഡ ബനൌലനി। കിയോ വിചാര ദന്ഹി ജേ വസ്ത്ര ദേല ജാഏ ത കിയോ അന്ന ദേബാക സലാഹ ദേഥിന। കിയോ സോനാ-ചാനീക വിചാര ദേഥിന। മുദാ സമസ്യാക യഥാര്ഥ സമാധാന ഹേബേ നേ കരൈത। സുബോധക പത്നീ ഉപവര്ഗോ രഹഥിന।
ഉപവര്ഗാ കഹലകനി- “രാജന! ജൈ ആദമീക മുംഹസം ബോല നൈ നികലൈ ഓകരാ ആന കോനോ ചീജ ദേബ ഉചിത നൈ। തംഏ ഏഹേന ലോകകേം മുംഹമേ ബോല ദേബ സഭസം ഉത്തമ ഹഏത। അര്ഥാത് ജ്ഞാനദാന। ജ്ഞാനസം മനുഷ്യ അപന സഭ ഇച്ഛാ-ആകാംക്ഷാ പൂര്തി കഽ സകൈത അഛി ആ ദോസരോകേം മദതി കഽ സകൈത അഛി।”
ഉപവര്ഗാക വിചാര സഭകേം ജംചലനി। ഓഇ ആദമീക ലേല ശിക്ഷാ വ്യവസ്ഥാ കഏല ഗേല। ഓഇ ദിന സുബോധ അപന ദാനക സാര്ഥകതാ ബുഝലനി।
ഭാഗ്യവാദ
ഭാഗ്യവാദ, ശകുന, ഫലിത ജ്യോതിഷ ജകാം അനേകോ പ്രകരണ അഛി ജേ ജനസമുദായകേം ജംജാലമേ ഓഝരാ ശോഷണക രാസ്താ ശോഷകക ലേല ഖോലി ദൈത അഛി। ഏകടാ ജ്യോതിഷീ സുഖ-ദുഖ, ജനമ-മരണക ബാത കഹി മനസമ്ഫേ ധന ജമാ കഽ താഡീ-ദാരു ഖൂബ പീബൈത। ഏക ദിന ഏകടാ ജമീനദാരക ഐഠാമ പഹുംച, ഹുനക ഹാഥ ദേഖ കഹലഖിന ജേ ഏക ബര്ഖക അഭിയനതരേ അഹാംക മൃത്യു ഭഽ ജാഏത। ജ്യോതിഷീക ബാതക ബിസവാസ കഽ ജമീനദാര ദിന വ ദിന സോഗാഏ ലഗലാഹ। ജമീനദാരകേം തീന ഗോട ബേടാ। തീനൂ പിതാക ആജ്ഞാപാലക। പിതാകേം സോഗാഏത ദേഖ മഝിലാ ബേടാ പൂഛലകനി- “ബാബൂജീ! അപനേ ദിനാനുദിന കിഏക രോഗാഏല ജാഇ ഛീ?”
ചിന്തിത മനേ ജമീനദാര ഉത്തര ദേലഖിന- “ബൌആ! ഹമര ഔരദാ പൂരി ഗേല। സാലക ഭീതരേ മരി ജാഏബ।”
“ഈ, അഹാം കേനാ ബുഝലിഐക?”
“ജ്യോതിഷീ ഹാഥ ദേഖ കഹലനി।”
മഝിലാ ബേടാ ജ്യോതിഷീകേം ബജാ പൂഛലഖിന। പൈഛലേ ബാതകേം ജ്യോതിഷീ ദോഹരാ ദേലകനി। മഝിലാ ബേടാ ജ്യോതിഷീകേം പുനഃ പൂഛല- “അഹാം അപനേ കത്തേ ദിന ജീബ?”
ഹംസൈത ജ്യോതിഷീ ഉത്തര ദേലഖിന- “തീസ ബര്ഖ।” ജ്യോതിഷീക ബാത സുനി ഓ ഘരസം ഫരുസാ ആനി സോഝേ ജ്യോതിഷീക ഗരദനിപര ലഗാ ദേലക। ജ്യോതിഷീക മൂഡീ ധരസം അലഗ ഭഽ ഗേല। തഖന ഓ പിതാകേം കഹലക- “ഹിനകര ഉമേര തീസ ബര്ഖ ബചലേ ഛലനി തഖന ആഇ കിഏക മരലാഹ? ഈ സഭ ഠക ഛീ। ഠകക ബാതമേ പഡി അഹാം അനേരേ സോഗാഏല ജാഇ ഛീ।”
ജമീനദാരക ഭ്രമ ടൂടി ഗേല। ധീരേ-ധീരേ നിരോഗ ഹുഅഏ ലഗലാഹ।
സദ്വൃതി
സ്കന്ദപുരാണക കഥാ ഥിക। ഏകബേര കാത്യായന ദേവര്ഷി നാരദസം പൂഛലകനി- “ഭഗവാന! ആത്മ-കല്യാണക ലേല ഭിന്ന-ഭിന്ന ശാസ്ത്രമേ ഭിന്ന-ഭിന്ന ഉപാഏ ആ ഉപചാര ബതാഓല ഗേല അഛി। ഗുരുജന സേഹോ അപന-അപന വിചാരാനുസാര കതേ തരഹക സാധന-വിധാനക മഹാത്മ്യ ബതൌനേ ഛഥി। ജനാ-ജപ, തപ, തിയാഗ, ബൈരാഗ്യ, യോഗ, ജ്ഞാന, സ്വധ്യായ, തീര്ഥ, വ്രത, ധിയാന-ധാരണ, സമാധി ഇത്യാദി അനേകോ രാസ്താ കഹനേ ഛഥി। ജേ സഭ കരബ അസംഭവേ നൈ അസാധ്യോ അഛി। സാമാന്യജന തം നിര്ണയേ നേ കഽ സകൈത അഛി ജേ ഏഹിമേ കകരാ ചുനല ജാഏ? കൃപാ കഽ അപനേ ഏകര സമാധാന കരിയൌക ജേ സര്വസുലഭ സേഹോ ഹോയ ആ സുനിശ്ചിത മാര്ഗ സേഹോ ഹോയ।”
ധിയാനസം നാരദ കാത്യായനക ബാത സുനി കഹലഖിന- “ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠ! സദ്ജ്ഞാന ആ ഭക്തിക ഏക്കേ മാര്ഗ അഛി। ജേ ഥിക മനുഷ്യകേം സത്കര്മമേ പ്രവൃത്ത കരബ। സ്വയം സംയമീ ബനി അപന സാമര്ഥ്യസം ഗിരല ആദമീകേം ഉഠബഏ ആ ഉഠലകേം ഉഛാലൈമേ നിയോജിത കരഏ। സത്പ്രവൃത്തിയേ അസല ദേവീ ഥിക। ജകരാ ജേ ജത്തേ ശ്രദ്ധാസം സിംചൈത അഛി ഓ ഓതേ വിഭൂതികേം അര്ജിത കരൈത അഛി। ആത്മ-കല്യാണ ആ വിശ്വ-കല്യാണക സമന്വിത സാധനാക ലേല പരോപകാര-രത രഹബ ശ്രേഷ്ഠ അഛി। ചാഹേ വ്യക്തി കോനോ ജാതി ആകി ധര്മക കിഏക നേ ഹോഥി।”
ആശ്രമ നൈ സ്വഭാവ ബദലീ
ഏകടാ യുവക ഉദ്ധത സ്വഭാവക ഛല। ബാത-ബാതമേ ഖിസിയാ കഽ ആഗി-അംഗോഡാ ഭഽ ജാഇത। ജം കിയോ ബുഝബൈ-സുഝബൈ ഛലൈ തം ഓ ഘര ഛോഡി സംയാസീ ബനൈക ധമകീ ദൈ ഛലൈ। ഓഇ യുവകസം പരിവാരക സഭ പരേശാന രഹൈത। ഏക ദിന പിതാ ഖിസിയാ കഽ സംയാസീ ബനൈലേ കഹി ദേലക।
ഘരസം കിഛുഐ ദൂര ഹടി സംയാസീക ആശ്രമ ഛലൈ। ജേ ഓകരാ ബുഝല ഛലൈക। ഘരസം നികലി യുവക സോഝേ സംയാസീക ആശ്രമ പഹുംച ഗേല। ആശ്രമക സംചാലക ഓഇ യുവകക ഉദംഡതാസം പരിചിത ഛല। യുവകകേം ആശ്രമമേ പഹുംചതേ, സംചാലക രാസ്താപര അനൈ ദുആരേ പുചകാരി കഽ ലഗമേ ബൈസാഏ പൂഛലക। ഓ യുവക സംയാസക ദീക്ഷാ ലൈക വിചാര വ്യക്ത കേലക। ദോസര ദിന ദീക്ഷാ ദൈക ആശ്വാസന സംചാലക ദഽ ദേലഖിന।
ദീക്ഷാക വിധാനമേ പഹില കര്മ ഛല ഗോസാംഇ ഉഗൈസം പഹിനേ സമീപക ധാരമേ നഹാ കഽ ഏനാഇ। ആലസീ പ്രവൃത്തി ആ ജാഡസം ഡരൈബലാ യുവകകേം ഈ ആദേശ ഖൂബ അഖഡലൈ। മുദാ കരൈത കീ? നിയമ പാലന തം കരൈ പഡതൈ।
കപഡാകേം ദേവാലക ഖൂംടീപര ടാംഗി യുവക നഹാഇലേ ഗേല। ജഖന യുവക നഹാഇലേ ഗേല കി സംചാലക കപഡാകേം ചിരീ-ചോംട ഫാഡി ദേലക। നഹാ കഽ ഥരഥരാഇത യുവക ആഏല തം ദേഖലക। താമസേ ആരോ ഥരഥരാഏ ലഗല। മുദാ കരൈത കീ?
ദീക്ഷാക മുഹൂര്ത്ത സംചാലക സൌംഝുകാ ബനൌലക। താധരി മാത്ര കിഛു ഫല-ഫലഹരീ ഖാഏബ ഛലൈക। തംഏ ഓഇ യുവകക ലേല നോന മിലാഓല കരൈലാ പരോസി കഽ ഥാരീമേ ദേല ഗേലൈ। ഏക തം കരൈലാ ഓഹിനാ തീത ദോസര ഛുഛേ। കംഠസം നിച്ചാം യുവകകേം ഉതഡബേ നേ കരഏ।
ഭോരമേ ഉഠബ, ജാഡമേ നഹാഏബ, ഫാടല-ചീടല കപഡാ പഹിരബ ആ തഇപര സം തീത കരൈലാ ഖാഏബ। യുവക ഖിന്ന ഹുഅഏ ലഗല। സംചാലക സഭ ബുഝൈത। യുവകകേം ബജാ സംചാലക കഹലക- “സംയാസീ ബനബ കോനോ ഖേല നൈ ഛിഐക। ഐ ദിശാമേ ബഢനിഹാരകേം ഡേഗ-ഡേഗപര മനകേം മാരഏ പഡൈത ഛൈ। പരിസ്ഥിതിസം താല-മേല ബൈസാഏ, സംയമ ബരൈത, അനുശാസനക പാലന കരഏ പഡൈത ഛൈ। തഖന സംയാസീ ബനൈത അഛി।”
ഭരി ദിന യുവക അപന പ്രസ്താവപര സോചൈത-ബിചാരൈത രഹല। തേസര പഹര അബൈത-അബൈത ഓ പുനഃ ഘുരി കഽ ഘര ആബി ഗേല। സംയമ സാധനാ ആ മനോനിഗ്രഹക നാമേ തം സംയാസ ഥിക। ജേ ഘരോപര രഹി ലോക പാലന കഽ സകൈത അഛി।
സ്വഭാവ ബദലനേ വാതാവരണോ ബദലി ജാഇത ഛൈ।
പുരുഷാര്ഥ
സംസാരക കുശല-ക്ഷേമ ബുഝൈലേ ഏക ദിന ഭഗവാന നാരദകേം പൃഥ്വീപര പഠൌലഖിന। പൃഥ്വീപര ആബി നാരദ ഏകടാ ദീന-ഹീന ബൂഢ ആദമീ ലഗ പഹുംചലാ। ഓ ബേചാരേ -വൃദ്ധ-ആദമീ- അന്ന-വസ്ത്രക ലേല കലഹന്ത ഛല। നാരദ ജീകേം ദേഖതേ ചീന്ഹി ഗേലഖിന। കാനൈത-കലപൈത കഹഏ ലഗലനി- “അഹാം ഘുരി കഽ ജബ ഭഗവാന ലഗ ജാഏബ തഖന കഹബനി ജേ ഹമരാ സന-സന ലോകക ലേല ജീബൈക ജോഗാര കരഥി।”
ബൂഢക ബാത സുനി ഉദാസ മനേ നാരദ ആഗൂ ബഢലാ। ആഗൂ ബഢിതേ ഏകടാ ധനീക ആദമീസം ഭേംട ഭേലനി। ഓഹോ നാരദകേം ചീന്ഹി ഗേലനി। ഓ ധനീക നാരദകേം കഹലകനി- “ഭഗവാന ഹമരാ കോന ജംജാലമേ ഫംസൌനേ ഛഥി ജേ ദിന-രാതി പരേശാന-പരേശാന രഹൈ ഛീ। കമ ധന ദിതഥി ജേ ഗുജരോ ചലൈത ആ ചൈനോസം രഹിതൌം। തംഏ ഭഗവാനകേം കഹബനി ജേ ജംജാല കമ കഽ ദഥി।”
ദുനൂക ബാത സുനലാപര നാരദ മനേ-മന സോചഏ ലഗലാ ജേ കിയോ ധനേ തബാഹ തം കിയോ നിര്ധനേ തബാഹ। സോചൈത-ബിചാരൈത നാരദ ആഗൂ ബഢലാ। ഥോഡേ ആഗൂ ബഢലാപര ബബാജീക ഝുണ്ഡ ഭേടലനി। നാരദകേം ദേഖ ബാബാജീ ഘേരി കഽ കഹഏ ലഗലനി- “സ്വര്ഗമേ തോഹീം സഭ മൌജ കരബഹ। ഹമരോ സഭലേ രാജസീ ഠാഠ ജുടാബഹ നൈ തം ചുട്ടാസം മാരി-മാരി ഭുസ്സാ ബനാ ദേബഹ।”
നാരദ ഘൂമി കഽ ഭഗവാന ലഗ പഹുംചലാ। യാത്രാക വൃതാന്ത ഭഗവാന നാരദസം പൂഛല। തീനൂ ഘടനാക വൃതാന്ത നാരദ സുനാ ദേലഖിന। ഹംസൈത നാരായണ കഹഏ ലഗലഖിന- “ദേവര്ഷി! ഹമ കകരോ കര്മക അനുസാര കിഛു ദഇലേ വിവശ ഛീ। ജേ കര്മഹീന അഛി ഓകരാ കത്തഏ സം കിഛു ദേബൈക। അഹാം ഫേര ജാഉ। ഓഇ വൃദ്ധ ഗരീബകേംഽ കഹബൈ ജേ ഭായ അപന ഗരീബീ മേടബൈലേ സംഘര്ഷ കരു। അപന പുരുഷാര്ഥകേം ജഗാഉ। തഖന സഭ കുഛ ഭേടത। ദോസര ഓഇ ധനീകകേം കഹബൈ ജേ അഹാംകേം ധന ദോസരാക ഉപകാര കരൈലേ ദേലൌം। സേ നൈ കഽ സംഗ്രഹീ ബനി ഗേലൌം തംഏ അഹാം ധനക ജംജാലമേ ഫംസി ഗേല ഛീ। ആ ഓഇ ബാബാജീ സഭകേം കഹബൈ ജേ പരമാര്ഥീക ഭേഷ ബനാ കോഢി ആ സ്വാര്ഥീ ബനി ഗേല ഛീ, തംഏ അഹാം സഭകേം നരക ഹഏത।
നൈഷ്ഠിക സുധന്വാ
മഹാഭാരതമേ സുധന്വാ ആ അര്ജുനക ബീച ലഡാഇക കഥാ ആഏല അഛി। ദുനൂ മഹാബലി, യുദ്ധ വിദ്യാമേ നിപുന। ദുനൂക ബീച ലഡാഇ ഛിഡല। ധീരേ-ധീരേ ലഡാഇ ജോര പകഡൈത ഗേലൈ। ലഡാഇ ഏഹേന ഭയംകര രുപ ലഽ ലേലക ജേ നിര്ണയക ദൌഡ ആബിയേ നേ രഹല ഛലൈക।
അംതിമ ബാജീ ഐ വിചാരപര അഡല ജേ ഫൈസലാ തീന വാണമേ ഹുഅഏ। യാ തം ഏതബേമേ കിയോ ഹാരി ജാഏ ആകി ലഡാഇ ബന്ന കഽ ദുനൂ ഹാരി കബൂല കഽ ലിഅഏ। ജീവന-മരണക പ്രശ്ന ദുനൂക സാമനേ। കൃഷ്ണ സേഹോ രഹഥിന। കൃഷ്ണ അര്ജുനകേം മദതി കരൈത രഹഥിന। ഹാഥമേ ജല ലഽ കൃഷ്ണ സംകല്പ കേലനി ജേ “ഗോവരധന ഉഠൌലാ ആ ബ്രജക രക്ഷാ കരൈക പുണ്യ ഹമ അര്ജുനക വാണക സംഗ ജോഡൈത ഛീ।”
സുധന്വാ സംകല്പ കേലക- “പത്നീ ധര്മ പാലനക പുണ്യ അപന അസ്ത്രക സംഗ ജോഡൈത ഛീ।”
ദുനൂ അസ്ത്ര ആകാശ മാര്ഗസം ചലല। ആകാശേമേ ദുനൂ ടകരാഏല। അര്ജുനക അസ്ത്ര കടി ഗേല। സുധന്വാക അസ്ത്ര ആഗൂ ബഢല മുദാ നിശാന ചൂകി ഗേലൈ।
ദോസര അസ്ത്ര പുനഃ ഉഠല। കൃഷ്ണ അപന പുണ്യ അസ്ത്രക സംഗ ജോഡൈത കഹലഖിന- “ഗോഹി -ഗ്രാഹ- സം ഹാഥീക ജാന ബചാഏബ ആ ദ്രൌപദീക ലാജ ബംചബൈക പുണ്യ ജോഡൈത ഛീ।”
അപന അസ്ത്രക സംഗ ജോഡൈത സുധന്വാ ബാജല- “നീതിപൂര്വക ഉപാരജന ആ ദോഷരഹിത ചരിത്രക പുണ്യ ജോഡൈ ഛീ।”
ദുനൂ അസ്ത്ര ആകാശേമേ ടകരാഏല। സുധന്വാക വാണ അര്ജുനക വാണകേം കാടി ധരാസായീ കഽ ദേലക। തേസര അസ്ത്ര ബാകീ രഹല। ഐപര നിര്ണഏ ആബി ഗേല। അര്ജുനക ബാണക സംഗ ജോഡൈത കൃഷ്ണ കഹലഖിന- “ബേര-ബേര ഐ ധരതീപര അവതാര ലഽ ധരതീക ഭാര ഉതാഡൈക പുണ്യ ജോഡൈ ഛീ।” അപന വാണക സംഗ ജോഡൈത സുധന്വാ കഹലക- “അഗര സ്വാര്ഥക ലേല ധനകേം ഏക്കോ ക്ഷണ സോചനേ ഹോയ ആ സദതി പരമാര്ഥമേ ലഗാഓല പുണ്യ ജോഡൈത ഛീ।”
ദുനൂ വാണ ആകാശ മാര്ഗസം ചലല। അര്ജുനക വാണ കടി കഽ നിച്ചാം ഗിരല। ദുനൂ പക്ഷമേ കേ അധിക സമര്ഥ, ഈ ജാനകാരീ ദേവലോകമേ പഹുംചല। ദേവലോകസം ഫൂലക വര്ഷാ സുധന്വാപര ഹുഅഏ ലഗല। ലഡാഇ സമാപ്ത ഭേല। ഭഗവാന കൃഷ്ണ സുധന്വാക പീഠി ഠോകി കഹലഖിന- “നരശ്രേഷ്ഠ! അഹാം സാബിത കഽ ദേലൌം ജേ നൈഷ്ഠിക ഗൃഹസ്ഥ സാധക കോനോ തപസ്വീസം കമ നൈ ഹോഇത ഛൈ।”
സദ്ഗൃഹസ്ത
ഏകടാ ഗൃഹസ്ത ഛലാഹ। സംയമസം ജീവന-യാപന കരൈത ഛലാഹ। പരിവാരകേം സുസംസ്കാരീ ബനബൈമേ സദിഖന ലാഗല രഹഥി। നീതിപൂര്വക ആജീവികാസം ജിനഗീ ബിതബഥി। പരിവാരക കാജ ആ ഖര്ചസം ജേ സമഏ ആ ധന ബംചൈത ഛലനി ഓ പരമാര്ഥമേ ലഗബഥി। ഓ ഗൃഹസ്ത കഹിയോ തപോഭൂമി നൈ ഗേലാഹ മുദാ ഘരേമേ തപോവന ബനാ നേനേ ഛലാഹ। ദേവതോ ഖുശീ രഹൈത ഛലഥിന।
ഏക ദിന, ഗൃഹസ്തക ക്രിയാസം ഖുശീ ഭഽ ഇന്ദ്ര ആബി വര മാംഗൈലേ കഹലഖിന। ഗൃഹസ്ത അസമംജസമേ പഡി ഗേലാഹ ജേ കീ മംഗബനി। ജഖന അസംതോഷേ നൈ തഖന അഭാബേ കഥീക? സ്വാഭിമാനീ ഗമൌലാക ഉപരാന്തേ കിയോ കകരോസം കിഛു പബൈത അഛി। ഈ ബാത സോചി ഗൃഹസ്ത മനേ-മന വിചാരഏ ലഗലാഹ ജേ ജഇസം ഋൃണോ-ഭാര നൈ ഹുഅഏ ആ ദേവതോ അപമാന നൈ ബുഝഥി। ബഡീ കാല ധരി സോചൈത-വിചാരൈത ഗൃഹസ്ത മംഗലകനി- “ഹമര ഛായാ ജതഏ പഡൈ ഓതഏ കല്യാണക ബരഖാ ഹോയ।”
ഇന്ദ്ര വരദാന തം ദഽ ദേലഖിന മുദാ അചംഭിത ഭഽ ഗൃഹസ്തസം പൂഛലഖിന- “ഹാഥ രഖലാപര കല്യാണോ ഹോഇത ആ ആനംദോ, പ്രശംസോ ആ പ്രത്യുപകാരക സംഭവനോ ഹോഇത। മുദാ ഛായാസം കല്യാണ ഭേലോപര ലാഭസം ബംചിത രഹഏ പഡൈത। തഖന ഏഹേന വിചിത്ര വര കിഏക മംഗലൌം?”
മുസ്കുരാഇത ഗൃഹസ്ത കഹലഖിന- “ദേവ! സോഝാബലാക കല്യാണ ഭേനേ അപനാമേ അഹംകാര പനപൈത അഛി। ജഇസം സാധനാമേ ബാധാ ഉപസ്ഥിതി ഹോഇത। ഛായാ കകരാപര പഡല, കേ കത്തേ ലാഭാന്വിത ഭേല, ഈ പതാ നൈ ലഗബ ജീവനക ലേല ശ്രേയസ്കര ഥിക।”
സാധനാക യഏഹ രുപ പൈഘ ഹോഇത। യഏഹ ക്രമ പ്രഗതിക രാസ്താപര ചലൈത-ചലൈത വ്യക്തി മഹാമാനവ ബനൈത അഛി।
സദ്ഭാവ
അപന ശിഷ്യക സംഗ മഹാത്മാ ഇസാ കതൌ ജാഇത രഹഥി। സാംഝ പഡി ഗേലൈ। രാതി ബിതബൈക ലേല ഏകഠാമ ഠഹരി ഗേലാഹ। സംഗമേ പാംചേടാ രോടീ ഖാഇലേ ഛലനി। രോടീക ഹിസാബേ ഖേനിഹാര അധിക തംഏ സഭകേം പേട ഭരബ കഠിന। അപനാമേ ശിഷ്യ സഭ യഏഹ ഗപ-സപ്പ കരൈത। ഇസോ സുനലഖിന। മുസ്കുരാഇത ഇസാ കഹലഖിന- “സഭ രോടീകേം ടുകഡീ-ടുകഡീ തോഡി ഏകഠാമ കഽ ലിഅ ആ ചാരു ഭാഗസം സഭ ബൈസ, ഖാഉ। ജഇസം സഭകേം ഏക രംഗ ഭോജന ഭേട ജാഏത।”
മഹാത്മാ ഇസാക വിചാര മാനി സഭ സഏഹ കേലക। സംതോഷക ജന്മ സബഹക ഹൃദേമേ ഭഽ ഗേല। സഭ കിയോ ഖാഏബ ശുരു കേലക। രോടീ സഠൈത-സഠൈത സബഹക പേടോ ഭരി ഗേല। തഖന ഏകടാ ശിഷ്യ ബാജല- “ഈ ഗുരുദേവക ചമത്കാര ഛിയനി।”
ശിഷ്യക ബാത സുനി ഇസാ കഹലഖിന- “ഈ അഹാം ലോകനിക സദ്ഭാവക സഹകാര ഥിക നൈ കി ചമത്കാര। അഗര അഹാം സഭ അപനാമേ ഛീനാ-ഝപടീ കരിതൌം തം ഈ സംഭവ നൈ ഹോഇത। ജഇഠാമ സദ്ഭാവസം പരിവാരക സംബംധ ഹോഇത തഇഠാമ ഏഹിനാ പ്രഭുക അയാചിത സഹയോഗ ഭേടൈത അഛി।”
ആലസ്യ വനാമ പിശാച
വന വിഹാര കരൈക ലേല വാസുദേവ, ബലദേവ ആ സാത്യകി ഘോഡാപര ചഢി നികലലാഹ। ഘനഘോര ജംഗല രഹനേ തീനൂ ഗോടേ രാസ്താമേ ഭടകി ഗേലാഹ, ജാഇത-ജാഇത ഏഹേന സഘന ബനമേ പഹുംച ഗേലഥി, ജഇഠാമസം നേ പാഛൂ ഹോഏബ ബനനി ആ നേ ആഗൂ ബഢബ। മുന്ഹാരി സാംഝ ഭഽ ഗേലൈ। അന്ഹാരമേ ചലബ ആരോ കഠിന ഭഽ ഗേലനി। അചതാഇത-പചതാഇത തീനൂ ഗോടേ അടകി ഗേലാഹ। ഏകടാ ഝമടഗര ഗാഛ ഛലൈക ജഹിക നിച്ചാംമേ ഘോഡാ ബാന്ഹി തീനൂ ഗോടേ രാതി ബിതബൈക കാര്യക്രമ ബനൌലനി। ഖാഇ-പീബൈലേ കിഛു രഹബേ നേ കരനി തംഏ ഗാഛേക നിച്ചാംമേ ദൂബിപര സുതൈക ഓരിയാന കേലനി। മുദാ മനമേ ശംകാ ഹോഇത രഹനി ജേ ജം തീനൂ ഗോടേ സുതി രഹബ ആ ഘോഡാ കിയോ ഖോലി കഽ ലഽ ജാഏ? തീനൂ ഗോടേ വിചാരലനി ജേ ഏക-ഏക പഹര ജാഗി അപനോ ആ ഘോഡോക ഓഗരവാഹീ കഽ ലേബ ആ സുതിയോ ലേബ।
പഹരാ കരൈക പഹില പാരീ സാത്യകിക ഭേല। വാസുദേവ ആ ബലദേവ സുതി രഹലാ। സാത്യകി ജഗല രഹല। ഥോഡേ ഖാനക ബാദ ഗാഛപര സം പിശാച ഉതഡി സാത്യകിക സംഗ മല്ലയുദ്ധ കരൈക ലേല ലലകാരലക। ഓഹനേ ഉത്തര സാത്യകിയോ ദേലക। ദുനൂക ബീച ഘുസ്സാ-ഘുസ്സീ ഹുഅഏ ലഗല। സൌംസേ പഹര ദുനൂക ബീച മല്ലയുദ്ധ ഹോഇതേ രഹല। കതേഠാമ സാത്യകിക ദേഹമേ ചോടോ ലഗലൈക। ഛാലോ ഓദരലൈ। പഹര ബീത ഗേല।
ദോസര പാരീ ബലദേവക ആഏല । സാത്യകി സുതി രഹല। ബലദേവ പഹരാ കരഏ ലഗല। ഥോഡേ കാലക ബാദ പിശാച പുനഃ ആബി ചുനൌതീ ദേലകനി। ബലദേവോ ഓഹനേ ഉത്തര ദേലഖിന। പിശാചക ആകാര സേഹോ നമഹര ഭഽ ഗേല ഛലൈ। ദുനൂക ബീച മല്ലയുദ്ധ ശുരു ഭേല। ബലദേവോകേം പിശാച ദുരഗതി കഽ ദേലകനി। ദോസരോ പഹര ബീതല। തേസര പഹരക പാരീ വാസുദേവക ഛലനി। പുനഃ പിശാച ആബി ഹുനകോ ചുനൌതീ ദേലകനി। മുദാ വാസുദേവ ഹംസവോ കരഥി ആ കഹബോ കരഥിന- “ബഡ മജഗര അഹാം ഛീ। നിന്ന ആ ആലസസം ബംചൈക ലേല മിത്ര ജകാം മഖൌല കരൈ ഛീ।”
പിശാചക ബല ഘടഏ ലഗലൈ। ആകാരോ ഛോട ഹോഇത ഗേലൈ। ഭിനസര ഭേല। നിത്യകര്മസം തീനൂ ഗോടേ നിവൃത്തി ഭഽ ചലൈക തൈയാരീ കരഏ ലഗലഥി। തഖന സാത്യകി ആ ബലദേവ അപന രൌതുകാ ചരചാ കരൈത, ജതഏ-ജതഏ ചോട ലഗല രഹനി സേഹോ ദേഖോലഖിന। ഹംസൈത വാസുദേവ കഹലഖിന- “ഈ പിശാച ആരോ കിഛു നൈ ഥിക। ഈ മാത്ര കുസംസ്കാര രുപീ ക്രോധ ഛീ। ഓകരോ ഓഹനേ പ്രത്യുത്തര ഭേടലൈ തംഏ ബഢൈത ഗേല। മുദാ ജഖന ഓകരാ ഉപേക്ഷാക രുപമേ ദേഖലിഐ തഖന ഓ ഛോട ആ ദുര്ബല ഭഽ ഗേല।”
സ്വര്ഗ ആ നര്ക
വിദ്യാലയക ഓസാരപര ബൈസ ഗുരു ആ ശിഷ്യ ഗപ-സപ്പ കരൈത രഹഥി। ഏകടാ ശിഷ്യ ഗുരുസം സ്വര്ഗ ആ നര്കക സംബംധമേ പൂഛലകനി। ശിഷ്യകേം ബുഝബൈത ഗുരു കഹഏ ലഗലഖിന- “സ്വര്ഗ ആ നര്ക അഹീ ധരതീപര അഛി। ജേ കര്മക അനുസാര അഹീ ജിനഗീമേ ഭേടൈത ഛൈ।”
ഗുരുക ഉത്തരസം ശിഷ്യ സംതുഷ്ട നൈ ഭേല। ശംകാ ബനലേ രഹലൈ। പുനഃ ഗുരുസം അപന ശംകാ വ്യക്ത കേലക। ഗുരു ബുഝലനി ജേ ബിനാ വ്യവഹാരിക ജിനഗീ ദേഖൌനേ ശിഷ്യ സംതുഷ്ട നൈ ഹഏത। ഓ ഉഠി ശിഷ്യ സഭകേം സംഗ കേനേ ഗാമ ദിസ വിദാ ഭേലാ।
ഗാമമേ ഏകടാ ബഹേലിയാക ഘര ഛലൈ। ഓഇഠാമ പഹുംചതേ, സഭ ദേഖലക ജേ പേട-പോസൈക ലേല ബഹേലിയാ ജീവ-ഹത്യാ കഽ രഹല അഛി। തതബേ നൈ, ജീവ ഹത്യോ കേനേ നേ ദേഹപര വസ്ത്ര ഛൈ ആ നേ ഭരി പേട ഭോജന। ധീയോ-പുതോക ദേഹപര മാഛീ ഭിനകൈ ഛൈ। ഏകോ ക്ഷണ ഓതഏ രഹൈക ഇച്ഛാ കകരോ നൈ ഹോയ। ചുപചാപ ഗുരുജീ ശിഷ്യക സംഗ ഓതഏസം വിദാ ഭഽ ഗേലാഹ। ദോസര ഠാമ പഹുംചലാ। ഓ ബേശ്യാക ഘര ഛലൈ। യുവാവസ്ഥാമേ ഓ ബേശ്യാ ഖൂബ പാഇയോ കമേനേ ഛലി ആ ഭോഗോ കേനേ ഛലി। മുദാ ബുഢാഢീമേ ആബി അനേകോ രോഗോസം ഗ്രസിത ഭഽ പരിവാരോ-സമാജോസം തിരസ്കൃത ഭേല ഛലി। പേടക ദുആരേ ഭീഖ മംഗൈത ഛലി। സഭ കിയോ ദേഖ ഓതഏസം വിദാ ഭഽ ഗേലാഹ।
തേസര പരിവാര ഗൃഹസ്തക ഛല। ജഇഠാമ ജാ സഭ ദേഖലഖിന ജേ ഗൃഹസ്ത ജേഹനേ സംയമീ ഛഥി തേഹനേ പരിശ്രമീ। സ്വഭാവസം ഉദാര ആ സദ്ഗുണീ സേഹോ ഛഥി। ജഇസം പരിവാര സുഖ-സമൃദ്ധിസം ഭരല-പൂരല ഛലൈക। ഗൃഹസ്തക പരിവാര ദേഖ ഗുരുജീ ശിഷ്യക സംഗ ആഗൂ ബഢി ചാരിമ പരിവാരമേ പഹുംചലാഹ। പോഖരിക മോഹാരപര ഏകടാ സംത കുടീ ബനൌനേ രഹഥി। ശിക്ഷാ ആ പ്രേരണാ പബൈക ലേല ദിന-രാതി സമാജക ലോക അബൈത-ജാഇത രഹൈത ഛല। സംതജീ മസ്ത-മൌലാ ജകാം ജിനഗീ ബിതബൈത രഹഥി। നേ മനമേ ഏക്കോ മിസിയാ ക്രോധ ആ നേ കോനോ തരഹക ചിന്താ।
ചാരു പരിവാര ദേഖ ശിഷ്യക സംഗ ഗുരുജീ വിദ്യാലയ ദിസ ചലലാഹ। രാസ്താമേ ശിഷ്യകേം കഹലഖിന- “പഹില ജേ ദുനൂ പരിവാര ദേഖലിഐ ഓ നരകക രുപമേ ഛല ആ ബാദക ജേ ദുനൂ പരിവാര ദേഖലിഐ ഓ സ്വര്ഗക രുപമേ।”
യഥാര്ഥക ബോധ
ശിഖിധ്വജ ബ്രഹ്മജ്ഞാനീ ബനഏ ചാഹൈത രഹഥി। ഓ സുനനേ രഹഥി ജേ തിയാഗ ആ ബൈരാഗ്യസം മനുഷ്യ ബ്രഹ്മജ്ഞാനീ ബനൈത അഛി। തംഏ ശിഖിധ്വജ ഘര-പരിവാര ഛോഡി ജംഗലമേ കുടീ ബനാ രഹഏ ലഗലഥി। ഓഇ ബനമേ തപസ്വീ ശതമന്യു സേഹോ രഹൈ ഛലഥിന। ശതമന്യുകേം പതാ ലഗലനി ജേ ഏകടാ നവാംഗതുക ഘര-പരിവാര ഛോഡി കുടീ ബനാ രഹൈത അഛി।
ശതമന്യു ആബി ശിഖിധ്വജകേം കഹലഖിന- “ഗാമക ഘര-ഗിരഹസ്തീ ഉജാഡി ബനമേ വഏഹ സഭ സരംജാമ മാനേ രഹൈക വ്യവസ്ഥാ ജുടബൈമേ ലാഗി ഗേലൌം, തഇസം കീ ലാഭ? ബൈരാഗ്യ തം അഹംതാ ആ ലിപ്സാസം ഹേബാക ചാഹീ। ജം ഭഽ സകഏ തം ഘരേമേ തപോവന ബനാ സകൈ ഛീ।”
ശതമന്യുക വിചാര സുനി ശിഖിധ്വജകേം വാസ്തവികതാക ബോധ ഭഽ ഗേലനി। ഓ ഘുരി കഽ ഘര ആബി പരിവാരക ബീച രഹി സേവാ-സാധനാമേ ജുടി ഗേലാഹ। ശിഖിഘ്വജ ഏകാംകീ മുക്തിക ജഗഹ സാമൂഹിക മുക്തിക മാര്ഗ അപനൌലനി। ഹുനകേ വംശമേ ബാല്യഖില്യ ഋൃഷി ഭേലഖിന, ജേ സൌംസേ ജമ്ബൂദ്വീപകേം ദേവഭൂമി ബനാ ദേലഖിന।
വിദ്വതാക മദ
ഏക ദിന മഹാകവി മാഘ രാജാ ഭോജക സംഗ വന-വിഹാര കഽ ഘുമല അബൈത രഹഥി। രാസ്താമേ ഏകടാ ഝോപഡീ ദേഖലഖിന। ഓഇ ഝോപഡീമേ ഏകടാ വൃദ്ധാ ടോകരീ മാനേ തകലീ കടൈത രഹഥി। ഓഇ വൃദ്ധാസം മാഘ പൂഛലഖിന- “ഈ രാസ്താ കത്തഽ ജാഇത അഛി?” വൃദ്ധാ മാഘകേം ചീന്ഹി ഗേലീഹ। ഓ ഹംസൈത ഉത്തര ദേലഖിന- “വത്സ! രാസ്താ തം കതൌ നൈ ജാഇത അഛി। ജാഇത അഛി ഓഇപര ചലൈബലാ രാഹീ। അഹാം സഭ കേ ഛീ?”
മാഘ- “ഹമ സഭ യാത്രീ ഛീ।”
മുസ്കുരാഇത വൃദ്ധാ ബാജലി- “താത്! യാത്രീ തം സുരുജ ആ ചാന ദുഇയേ ടാ ഛഥി। ജേ ദിന-രാതി ചലൈത രഹൈത ഛഥി। സച-സച കഹൂ ജേ അഹാം കേ ഛീ?”
ഥോഡേ ചിന്തിത ഹോഇത മാഘ കഹലഖിന- “മാം! ഹമ ക്ഷണഭംഗുര ആദമീ ഛീ।”
ഥോഡേ ഗംഭീര ഹോഇത പുനഃ വൃദ്ധാ കഹലകനി- “ബേടാ! യൌവന ആ ധനേ ടാ ക്ഷണഭംഗുര ഹോഇത। പുരാണ കഹൈത അഛി ജേ ഐ ദുനൂക ബിസവാസ നൈ കരീ।”
മാഘക ചിന്താ ആരോ ബഢലനി। രോഷമേ കഹലഖിന- “ഹമ രാജാ ഛീ।”
ഹുനകാ മനമേ ഏലനി ജേ രാജാക നാഓം ലേലാസം ഓ സഹമി ജേതീഹ। മുദാ ഓ വൃദ്ധാ നിര്ഭീക ഭഽ ഉത്തര ദേലകനി- “നൈ ഭായ, അഹാം രാജാ കേനാ ഭഽ സകൈ ഛീ? ശാസ്ത്ര തം ദുഇയേ ടാ രാജാ- “യമ ആ ഇന്ദ്ര മാനനേ അഛി।”
അനംത
“ഹരി അനംത ഹരി കഥാ അനംതാ” -തുലസീ
ഏക ദിന ഭഗവാന ബുദ്ധ ആനംദക സംഗ ഏകടാ സഘന ബനസം ഗുജരൈത രഹഥി। രാസ്താമേ, ദുനൂ ഗോടേക ബീച ജ്ഞാനക ചര്ച ചലൈത രഹനി। ആനംദ പൂഛലഖിന- “ദേവ, അപനേ തം ജ്ഞാനക ഭംഡാര ഛിഐ। അപനേ ജേ ജനൈത ഛീ ഓ ഹമരാ ബുഝാ ദേലൌം?”
ആനംദക ബാത സുനി ഉലടി കഽ ബുദ്ധദേവ പൂഛലഖിന- “ഐ ജംഗലക ജമീനപര കതേ സുഖല പത്താ പഡല ഛൈ? ഹമ ജൈ ഗാഛക നിച്ചാംമേ ഠാഢ ഛീ ഓഇ ഗാഛമേ കതേ സുഖല പാത ലാഗല ഛൈ? ആ അപനാ സബഹക പാഏരക നിച്ചാം കതേ പഡല ഛൈ। സഭ മിലാ കത്തേ ഹഏത?”
ബുദ്ധദേവക പ്രശ്നസം ആനംദ നിരുത്തര ഭഽ ഗേലാഹ। ആനംദ കഽ ഉത്തര നൈ ദൈത ദേഖ തഥാഗത കഹലഖിന- “ജ്ഞാനക വിസ്താര ഓതേ അഛി ജതേ ഐ വന പ്രദേശമേ സുഖല പാതക പരിവാര। അഖന ധരി ഹമഹൂം ഏതബേ ബുഝലൌംഹേം, ജേ ജതേ വൃക്ഷക ഊപര സുഖല പാത അഛി। മുദാ പാഏരക നിച്ചാം ജേ അഛി ഓ ഹമഹൂം നേ ബുഝൈ ഛീ।”
ഹംസൈത ലഹാസ
ജിനഗീകേം ജിനഗീ ബുഝി മനുഷ്യകേം ജീബാക ചാഹിയേക। ജം സേ നൈ ഭേല തം ജിനഗീക കോനോ മഹത്വ നൈ ജാഏത। ജേ കിയോ ജിനഗീകേം കമേനാഇ-ഖേനാഇ ധരി രഖൈത, ഓകര സംസ്കാര മരലോപര ഓഹിനാ രഹി ജാഇത।
ഏക ദിന ദൂടാ ശവ ഏക്കേ ബേര ശ്മശാന പഹുംചല। കഠിആരീക ലോക ഡാഹൈക ഓരിയാന കരഏ ലഗല। ഏകടാ ശവ ദോസരകേം ദേഖ ഠഹാകാ മാരി ഹംസഏ ലഗല। ഹംസൈത ശവകേം ദേഖ ദോസര ശവ പുഛലക- “ബംധു, ഏഹേന കോന ബാത ഭഽ ഗേല ജേ അഹാം ഹംസി രഹല ഛീ। ജബകി ദുനൂ ഗോടേ ഏക്കേ സ്ഥിതിമേ ഛീ?”
ഹംസൈത ശവ ഉത്തര ദേലക- “ബംധു, അഹാംകേം മന അഛി ആിക നൈ മുദാ ഹമരാ തം മന അഛി। ദുനൂ ഗോടേ സംഗേ ഗാമക സ്കൂലമേ പഢനേ രഹീ। പഢലാക വാദ അഹാം വണിക വൃത്തിമേ ലഗി ദിന-രാതി പാഇയേക ഹിസാബോ ആ ഭോഗ-ബിലാസമേ ലഗി ഗേലൌം। ആബ അഹാംക ഓഹന സ്ഥിതി ഭഽ ഗേല അഛി ജേ ശ്മശാനോ ഘാടപര പാഇയേക ഹിസാബ ആ ഭോഗേ-ബിലാസക ഗര ലഗബൈ ഛീ।”
“ആഓര അഹാം?” -ദോസര പൂഛലക।
പഹില- “ജാധരി ജീബൈത ഛലൌം മസ്ത സഽ രഹലൌം। നേ കഹിയോ ബേസീ പാഇക ജരുരത ഭേല ആ നേ തഇലേ മനമേ ചിന്താ। ജഹിനാ ചിന്താ മുക്ത പഹിനേ ഛലൌം തഹിനാ അഖന ഛീ। അച്ഛാ ആബ അഹൂം ജാഉ ആ ഹമഹൂം ജാഇ ഛീ। അഛിയാ തൈയാര ഭഽ ഗേല। നമസ്കാര।”
കഹി പഹില ശവ ചിതാ ദിസ ബഢി ഗേല ആ ദോസര കനഗുരിയാ ഓംഗരീപര ഹിസാബ ജോഡഏ ലഗല।
അനഗഢ ചേതനാ
ജ്ഞാന (വിദ്യാ) അനഗഢ ചിത്തകേം സുഗഢ ബനബൈത। ജഇസം സോചൈ ആ ചലൈക ദിശാ നിര്ധാരിത ഹോഇത। ഓനാ മനുഷ്യക അനഗഢതാക പ്രാപ്തി ജന്മജാത ഹോഇത। ജഹിനാ ശരീരക രക്ഷാക ലേല ഭോജനക പ്രയോജന ഹോഇത തഹിനാ മനുഷ്യതാ പ്രാപ്ത കരൈക ലേല വിദ്യാക।
വശിഷ്ഠ ജീ രാമകേം, ഭയംകര വനമേ വിചരണ കരൈബലാ ഉനമത്തക, ആംഖിക ദേഖല കഥാ സുനബൈത കഹലഖിന- “ഓ -ഉനമത്ത- ദേഖൈമേ തം സ്വസ്ഥ ബുഝി പഡൈത മുദാ ഓകര ജേ ക്രിയാ-കലാപ ഹോഇത ഓ വില്കുല പാഗലക സദൃശ്യ ഹോഇത। സദിഖന രാസ്താക വ്യതിക്രമ കരൈത। ജഹാം-തഹാം ബൌആഏലോ ഘുമൈത ആ അന്ട-സന്ട രാസ്താ സേഹോ ബനബൈത। ജഇസം അപനോ ദേഹ-ഹാഥക നോകസാന കരൈത ആ കാംട-കുശമേ ഓഝരാഇലോ രഹൈത। മുദാ തൈയോ അപനാകേം ബുദ്ധിയാര ബുഝി ദോസരാക നീകോ വിചാരകേം മോജര നേ ദൈത। ജഇസം സദിഖന ഭയ മാനേ ഡര ആ ചിന്താസം മന ത്രസ്ത രഹൈത। മുദാ തൈയോ നേ അധലാഹ രസ്താ ഛോഡൈത ആ നേ കകരോ നീക കരൈത।”
വശിഷ്ഠക വിചാര സുനി രാമ പൂഛലഖിന- “ഭഗവന! ഓ ഉന്മാദീ കതഏ രഹൈത അഛി, ഓകര നാഓം കീ ഥികൈക ആ ഓകര കോനോ ഉപചാര ഛൈ കീ നൈ?”
വശിഷ്ഠ- “വത്സ, ഓ കിയോ ആന നൈ, മനുഷ്യക അനഗഢ ചേതനാ ഛീ। ജേ ജാലമേ ഫംസല ഓഇ ചിഡൈക സദൃശ്യ അഛി ജേ മരൈക രാസ്താ ദേഖ ഫഡഫഡാഇത തം അഛി മുദാ നികലൈക രസ്തേ നേ ദേഖൈത।”
സത്യ വിദ്യാ
വിദ്യാധ്യയന സാധനാ ഛീ। ജഇസം അന്തഃ ക്ഷേത്ര ശുദ്ധ ആ പുരുഷാര്ഥക ജന്മ ഹോഇത। ജകരാ സംപാദിത കേനേ ബിനാ മാനവ ജീവനക സഭ ഉപലബ്ധി വ്യര്ഥ।
ജിനഗീ ഭരി ഭരദ്വാജ മുനി തപസ്യാ കരൈത രഹലാഹ। ജഖന മരൈക ബേര ഏലനി തം ദേവദൂത ലേമഏ ഏലനി। ദേവദൂതകേം ഭാരദ്വാജ മുനി കഹലഖിന- “ഹമരാ അഹീ ലോകമേ ഫേര ജനമഏ ദേല ജാഉ। സ്വര്ഗ ജാ കഽ കീ കരബ?”
മുനിക ബാത സുനി, ആശ്ചര്ജിത ഹോഇത ദേവദൂത പൂഛലകനി- “തപക ലക്ഷ്യ തം സ്വര്ഗ പ്രാപ്ത കരബ ഹോഇത അഛി।”
ഭാരദ്വാജ കഹലഖിന- “ജ്ഞാന സംചയ ആ പൂര്ണ സത്യ തക പഹുംചൈക ലേല। അഖന ഹമര ജ്ഞാന സംപദാ ബഹുത കമ അഛി। തംഏ ഓതേ ജന്മ ധരി തപസ്യാ കരഏ ചാഹൈ ഛീ ജാധരി സത്യകേം ലഗസം നൈ ദേഖ സകിഐ। സ്വര്ഗസം ജ്ഞാന ബഹുത പൈഘ ഹോഇത അഛി। സ്വര്ഗസം സുവിധാ ഭേടൈത ജബകി ജ്ഞാനസം ആനംദ।”
സമതാ
ഗുരുകുലമേ ജേ വിദ്യാധ്യയന ഹോഇത ഓ അമൃത സദൃഷ്യ ഹോഇത। കിഏക തം ഓ സാധനാക നൈ ഉച്ച സ്തരീയ ആദര്ശക നിര്മാണ കരൈത। ഐ ഹേതു ഗുരുകുലക ഛാത്ര ഉപഭോഗകേം നൈ ഉപയോഗക മഹത്വ സത്-പ്രയോജനക ലേല അപന അഗിലാ മാനേ ഭാവീ ദിശാധാരാകേം നിര്ധാരിത കരൈത അഛി।
ഏക ദിന സമ്പന്ന ഘരസം ആഏല ഛാത്ര ഗുരുകുല സംചാലക ആത്രേയസം പൂഛല- “ഭഗവന! ജേ കിയോ അപനാ ഘരസം നീക ഭോജന ആ നീക വസ്ത്ര മംഗാ സകൈ ഛഥി ഓ ഓകര ഉപയോഗ കിഅഏ നേ കഽ സകൈ ഛഥി? ഓഹോ കിഅഏ നിര്ധനേ പരിവാരക ഛാത്ര ജകാം ജീവന-യാപന കരഥി?”
ഗംഭീര മുദ്രാമേ ആത്രേയ കഹലഖിന- “ഛാത്ര, ശ്രേഷ്ഠ മാനേ ഉത്തമ മനുഷ്യ, ജൈ സമാജമേ രഹൈത ഛഥി ഓ ഓഇ സമാജക അനുകൂല ജീവന-യാപന കരൈത ഛഥി। യഏഹ സമതാ അപനോ ആ ദോസരോലേ സൌജന്യ ഉത്പന്ന കരൈത അഛി। സമ്പന്നതാ പ്രദര്ശന ഇര്ഷ്യാ ആ അഹംകാരകേം ഉത്പന്ന കരൈത അഛി। ജഇസം വിഗ്രഹക ജന്മ ഹോഇത അഛി। ജേ സഹയോഗക നീംവകേം ഡോലാ ദൈത അഛി। വിഷമതേസം സമാജമേ അനേകോ വിഗ്രഹ ഠാഢ ഹോഇത അഛി। അപരാധ ബഢൈത അിഛ, ജഇസം അനാചാരക ജന്മ സേഹോ ഹോഇത അഛി। ഐഠാമ മാനേ ഗുരുകുലമേ സമാന ജീവന ജീബൈക രാസ്താ സിഖാഓല ജാഇത അഛി। ധനിക അപന ധന ഗരീബകേം ഉഠബൈമേ ലഗാവഹ। നൈ കി നിജീ സുവിധാ-സംവര്ദ്ധനമേ।”
സമതാക ദൂരഗാമീ സത്-പരിണാമകേം ഛാത്ര ബുഝി അധിക ഉപയോഗക വിചാരകേം ബദലി ലിഅഏ।
ജതേ ചോട തതേ സക്കത
കോശാമ്ബീക രാജാ ശൂരസേനസം മംത്രീ ഭദ്രക പുഛലകനി- രാജന, അപനേ ശ്രീമംത ഥിക। രാകുമാരക ശിക്ഷാക ലേല ഏക സേ ഏക വിദ്വാന് രഖി സകൈ ഛിഐ। തഹന അപനേ ഐ പുഷ്പ സന ബച്ചാകേം വന്യ പ്രദേശമേ ബനല ഗുരുകുലമേ കിഏക പഠബൈത ഛിയനി? ജഇഠാമ സുവിധാക ഘോര അഭാവ ഛൈ। ഏഹേന കഷ്ടമയ ജീവനചാര്യാമേ ബച്ചാകേം പഠാഏബ ഉചിത നൈ?”
മംത്രീക വിചാര സുനി മുസ്കുരാഇത ശൂരസേന ഉത്തര ദേലഖിന- “ഹേ ഭദ്രക, ജഹിനാ ആഗിമേ തപൌലാസം സോനാ ചമകൈത തഹിനാ കഷ്ടപൂര്ണ ജീവനചര്യാസം മനുഷ്യ ബനൈത അഛി। കഷ്ടേ മനുഷ്യകേം ധൈര്യ, സാഹസ ആ അനുഭവ ദൈത അഛി।
വാതാവരണക പ്രഭാവ സഭസം ബേസീ നവ ഉമേരക ബച്ചേപര അധിക പഡൈത അഛി। ഋൃഷി സമ്പര്ക ആ കഷ്ടമയ ജിനഗീ രാജമഹലമേ ഥോഡേ ഭേട സകൈത അഛി। ഐഠാമ തം ഹമ ഓകരാ ഭോഗിയേ-ബിലാസീ ബനാ സകൈ ഛീ। ജം ക്ഷണിക മോഹമേ പഡബ തം ഓകര ഭവിഷ്യേ ചൈപട്ട ഭഽ ജേതൈ। തംഏ ഓകര ഉജ്വല ഭവിഷ്യക ലേല ഗുരുകുല പഠാഏബ ഉചിത അഛി।”
പരിഷ്കാര
ഗുരുകുലമേ വിദ്യാധ്യയന സഭ ജാതി, സഭ വര്ണ ആ സഭ സമുദായക ലേല ഹിതകാരീ അഛി। അഗര ജം കിനകോ അപന പൈതൃക വ്യവസായ കരൈക ഹോനി, തിനകോ പൈഘ ഉപലബ്ധിക ലേല സംസ്കാരക ശിക്ഷാ ദേബ അത്യന്ത അനിവാര്യ അഛി।
ഏക ഗാമമേ ക്ഷത്രിയ ആ വൈശ്യ രഹൈത ഛല। ബ്രാഹ്മണക ബാലക തം ഗുരുകുല പഢൈലേ ചലി ഗേലാഹ। ദുനൂക -ക്ഷത്രിയോ ആ വൈശ്യോക- മനമേ യഏഹ ജേ ഹമ യോദ്ധാ ബനബ തം ഹമ വണിക। അനേരേ വിദ്യാധ്യയനമേ സമഏ കിഅഏ ലഗാഏബ। മുദാ ജഖന കനീ അസഥിര ഭഽ സോചലക തം അപനാപര ശംകാ ജരുര ഭേലൈ। മനമേ ഖുട-ഖുടീ ഏലൈ। മനേ-മന സോചലക ജേ സേ നൈ തം കുല പുരോഹിതസം കിഅഏ നേ പുഛി ലിഅനി। ദുനൂ ജാ കഽ പുരോഹിതസം പുഛലക। കുല പുരോഹിത ഉത്തര ദേലഖിന- “ബ്രഹ്മവിദ്യാക താത്പര്യ സംയാസീ ബനി ഭീഖ മാംഗബ നൈ ഹോഇത। ഓ ജീവനക അംതിമ ഭാഗമേ അധികാരീ വ്യക്തിക ദ്വാരാ ഗ്രഹണ കഏല ജാഇത ഛൈ। ബ്രഹ്വിമദ്യാക പ്രയോജന ഗുണ, കര്മ, സ്വഭാവക പരിഷ്കാര കരബ ഹോഇത ഛൈ। ജേ സഭ സ്തരക പ്രഗതിക ലേല ആവശ്യക അഛി। ക്ഷത്രിയ ആ വൈശ്യ ജം ഓഇ വിദ്യാകേം ഗ്രഹണ കരത തം അപന-അപന ജിനഗീക കാര്യ ക്ഷേത്രമേ അധിക സഫല ആ സുന്ദര ഢംഗസം സമ്പാദന കരത।”
പ്രാചീനകാലമേ ഗുരുകുലമേ, കഠിനസം കഠിന കാര്യക ഭാര ഛാത്രകേം ദൈല ജാഇത ഛല। ജഇസം ഭാരീസം ഭാരീ കാജ കരൈക അഭ്യാസ ബനൈത ഛലൈക।
കുല പുരോഹിതക പരാമര്ശ മാനി ഓഹോ ദുനൂ -ക്ഷത്രിയ ഔര ബൈശ്യ- അപന-അപന ബാലകകേം ഗുരുകുല ഭേജബ ശുരു കേലക।
ഗുരുകുലസം അധ്യയന കഽ ലൌടലാപര ഓഹോ അപന കാജകേം, ബിനു അധ്യയന കേലഹാക തുല്നാമേ അധിക സഫല ഭേല।
കഥനീ നൈ കരനീ
ഏകടാ ലോഹാര വാണ -തീര- ബനബൈക വിദ്യാമേ നിപുന ഛല। വാണോ അദ്ഭുത ബനബൈത ഛല। വാണ ബനബൈക കലാകേം സീഖൈലേ ദോസര ലോഹാര അാബി പുഛലക- “ഭായ! തോം കേനാ വാണ ബനബൈ ഛഹ, സേ ഹമരോ കഹഹ।”
പഹില ലോഹാര ജബാബ ദേലക- “ഭാഇ!, കഹലേടാ സം സഭ ലൂഡി നൈ ഹോഇ ഛൈ। തംഏ ഹമ വാണ ബനബൈ ഛീ, തൂം ധിയാനസം ദേഖഹ।”
സുനി ദോസര ലോഹാര ലഗമേ ബൈസ ദേഖഏ ലഗല। തഹീ കാല ഏകടാ ബരിആതീ ബഗലക രസ്താസം ഗുജരഏ ലഗല। ബരിആതിയോ ഖൂബ ഝമടഗര। ദര്ജനോ ഗാഡീ, രംഗ-ബിരംഗക ബജോ, സജാബടോ സുന്ദര। ദോസര ലോഹാര, വാണ ബനൌനാഇ ദേഖബ ഛോഡി, ബരിആതീ ദേഖഏ ലഗല। ജഖന ബരിആതീ ആംഖിക അഢ ഭഽ ഗേല, തഖന ഓ ലോഹാര ബാജല- “ബഡ സുന്ദര ബരിആതീ ഛലൈ।”
വാണ ബനബൈബലാ ലോഹാര കഹലക- “ഭായ, നേ തഖന ദേഖൈക ഫുരസത ഛല ആ നേ അഖന തോഹര ബാത സുനൈക അഛി। ജാധരി കോനോ കാജകേം തത്പരതാസം നൈ കഏല ജാഏത താധരി കാജക സഫലതാക കോന ആശ। തംഏ ജേ കാജ തത്പരതാ ആ ഏകാഗ്രതാസം കഏല ജാഏത, വഏഹ കാജ സഫല ഹഏത।”
അഫസോസ കരൈത ദോസര ലോഹാര സോചഏ ലഗല ജേ ഏകാഗ്രതാക അഭ്യാസ കരബ സഭസം ജരുരീ അഛി। ജം സേ നൈ കരബ തം ജീവനമേ കഹിയോ കോനോ കാജമേ സഫല നൈ ഹഏബ।
ജ്ഞാനക സൂത്ര കതൌസം ഭേടഏ ഓകര ജരുര അംഗീകാര കരക ചാഹീ।
ശാലീനതാ
വിദ്യാ വ്യക്തികേം വിനമ്ര ബനബൈത। ഓകര അന്തരംഗക സ്തരകേം ഊപര ഉഠബൈത। ശിക്ഷാ കതൌ ഭേട സകൈത അഛി മുദാ വിദ്യാക സൂത്ര കതൌ-കതൌ ഭേടൈത അഛി। ജൈ വ്യക്തികേം വിദ്യാക സൂത്ര ഭേട ജാഇത തം ഓഇ വ്യക്തിക കായാ-കല്പ ഭഽ ജാഇത। ഛാന്ദോഗ്യ ഉപനിഷദക ഛഠമ പ്രപാഠമേ ഉദ്ദാലക ആ ശ്വേതകേതുക സംവാദ അഛി।
വിദ്യാലയക പരീക്ഷാ പാസ കഽ ശ്വേതകേതു ആഏല। മുദാ നേ ഓകര ആത്മ പരിഷ്കൃത ഭേല ആ നേ ഉദംഡതാ കമല। ജഇസം പിതാ -ഉദ്ദാലക- കേം ദുഖ ഭേലനി। ഖിസിയാ കഽ കഹലഖിന- “അഗര വ്യക്തിത്വമേ ശാലീനതാക സമാവേശ നൈ ഭേല തം അനേരേ കിയോ കിഅഏ പഢൈമേ സമഏ നഷ്ട കരത?”
മഹസൂസ കരൈത ശ്വേതകേതു കഹലകനി- “അഗര ഈ രഹസ്യ ജം ഹമര ശിക്ഷക ജനിതഥി തം ജിനഗീ ഭരി ശിക്ഷകേ കിഏക രഹിതഥി വാ തം ഋൃഷി ബനിതഥി വാ ദ്രഷ്ടാ।”
ശ്വേതകേതുക വിചാര സുനി പിതാ മനേ-മന സോചഏ ലഗലഥി ജേ പുത്രക പ്രതി പിതോക ദായിത്വ ഹോഇത। ഏകടാ ഗുലരീക ഫഡ ആനി ഉദ്ദാലക ഫോഡലനി। ഗുലരീക തര മാനേ ഭീതരമേ ഛോട-ഛോട അനേകോ ബീആ ഛലൈക। ഓഇ ബീആകേം ദേഖബൈത കഹലഖിന- “ഐ നാന്ഹി-നാന്ഹിടാ ബീആക ഭീതര വിശാല വൃക്ഷ ഛിപല അഛി। തഹിനാ ജകരാ ആത്മ-ജ്ഞാന ഭഽ ജാഇത ഛൈ ഓ വൃക്ഷേ സദൃശ്യ വികാസോ കരൈത ആ ഫഡബോ-ഫുലേബോ കരൈത। തഹൂം ഓഇ തത്വകേം ചിന്ഹഹ।”
മജൂരീ
ഏക ദിന ഗാഡീക പ്രതീക്ഷാമേ ലിയോ ടാല്സടായ സ്ടേശനപര ഠാഢ രഹഥി। ഏകടാ അമീര പരിവാരക മഹിലാ, സാധാരണ ആദമീ ബുഝി, ഹുനകാ കഹലകനി- “ഹമര പതി സാമനേബലാ ഹോടലമേ ഛഥി। അഹാം ജാ കഽ ഹുനകാ ഈ ചിട്ഠീ ദഽ അബിഅനു। ഐ കാജക ലേല ദൂ ആനാ പാഇ ദേബ।”
ചിട്ഠീ നേനേ ടാല്സടായ ഹോടല ജാ ദഽ ദേലഖിന। ഘുരി കഽ ആബി അപന കമേലഹാ ദൂ ആനാ പാഇയോ ലഽ ലേലനി। കനീ കാലക ബാദ ഏകടാ അമീര ആദമീ ആബി, പ്രണാമ കഽ ടാല്സടായസം ഗപ-സപ്പ കരഏ ലഗല। ഓ ആദമീ ഹുനകാസം നമ്രതാപൂര്വക ഗപ്പ കരൈത। ഗപ-സപ്പക ക്രമമേ ഓ ആദമീ ടാല്സടായകേം ആദരസൂചക ശബ്ദ “കാഉംട” സം സമ്ബോധിത കരൈത। ബഗലമേ ബൈസല ഓ മഹിലാ സഭ കുഛ ദേഖൈത-സുനൈത। ഓ മഹിലാ ഏക ഗോടേകേം പൂഛലക- “ഈ കേ ഛഥി?”
ഓ ആദമീ ലിയോ ടാല്സടായക നാഓം കഹലഖിന। ടാല്സടാഇക നാഓം സുനി ഓ മഹിലാ, ടാല്സടായ ലഗ ആബി ക്ഷമാ മാംഗി അപന ദുനൂ ആനാ പാഇ ഘുമാ ദഇലേ കഹലകനി। ഹംസൈത ടാല്സടായ ഉത്തര ദേല- “വഹിന ജീ! ഈ ഹമര മജൂരീക പാഇ ഛീ। ഏകരാ ഹമ കിന്നഹു നൈ ഘുമാഏബ।”
ജീവന യാത്രാ
ഗംഗോത്രീസം ഗംഗാജല ധരതീസം ബാഹര നികലി ചലി പഡല। പഹാഡസം നീചാം ആരോ നിച്ചാം ഹോഇത മൈദാനമേ പഹുംചല। ഏക ഗോടേ ഐ പ്രക്രിയാകേം ഗംഭീരതാസം ദേഖ രഹല ഛല। ആഗൂ മുംഹേ ജല ബഢൈത ഗേല, ബഢൈത ഗേല। ജഇമേ അനേകോ ജല-നദ ആബി-ആബി മിലൈത ഗേല। ജഇസം ഏക വിശാല നദീ ബനി ഗേല। ഓ നദീ ജാഇത-ജാഇത സമുദ്രമേ മില ഗേല। ജേ വ്യക്തി ദേഖ രഹല ഛല। ഓഇ വ്യക്തിക മനമേ ഭേല ജേ ജലക ഈ മുരുഖപനാ ഛീ। കിഏക തം ജേ ഹിമാലഏക ഉച്ച ശിഖര ഛോഡി, അനേക പ്രകാരക ദുഖ ഉഠാ, നോനഗര പാനിമേ മിലല। ഏകരാ മുരുഖപനാ നൈ കഹബൈ തം കീ കഹബൈ? ഓഇ വ്യക്തിക മനഃ സ്ഥിതികേം നദീ ബുഝി ഗേല। കഹലക- “അഹാം ഹമര യാത്രാക മര്മ നൈ ബുഝി സകലൌം। കതബോ ഊംച ഹിമാലയ കിഅഏ നേ ഹുഅഏ മുദാ ഓ അപൂര്ണ അഛി। പൂര്ണതാ തം ഗഹരാഇമേ ഹോഇത ഛൈ, ജഇഠാമ പഹുംചലാപര മനക സഭ കാമനാ സമാപ്ത ഭഽ ജാഇത ഛൈ। ഹമ ഹിമാലഏ സന മഹാന ഊംചാഇക ആത്മാ ഛീ ജേ പൂര്ണതാ പബൈക ലേല നിരന്തര ചലൈത സമുദ്രക ഗഹരാഇമേ പഹുംചലൌം। തംഏ, ഹമരാ ബേഹദ ഖുശീ അഛി, അപ്പന ലക്ഷ്യ ധരി പഹുംച ഗേലൌം।”
ജ്യോതി
ജനക ആഓര യാജ്ഞവല്ക്യക ബീച ജ്ഞാനക ചരചാ ചലൈത ഛല। ജനക പുഛലഖിന- “സുര്യാസ്ത ഭേലാപര -സുര്യ ഡുബലാപര- അന്ഹാരക സഘന ബനമേ രാസ്താ കേനാ ഢൂഢല ജാഏ?”
ജനകക പ്രശ്ന സുനി, മുസ്കുരാഇത യാജ്ഞവല്ക്യ ഉത്തര ദേലഖിന- “തരേഗന രാസ്താ ബതാ സകൈത।”
യാജ്ഞവല്ക്യക ഉത്തരസം അസന്തുഷ്ഠ ഹോഇത ജനക പുഛലഖിന- “അഗര മേഘൌന ഹോയ? സംഗേ ദീപകക പ്രകാശ സേഹോ നൈ ഉപലബ്ധി ഹോയ, തഖന?”
ജനകക പ്രശ്നക ഗംഭീരതാകേം ബുഝൈത യാജ്ഞവല്ക്യ കഹലഖിന- “അപനാ സുഝി-ബുഝിക സഹാരാ ലേബാക ചാഹീ।”
വിവേകക പ്രകാശ ഹര മനുഷ്യമേ ഹോഇത। ജേ കഹിയോ നൈ ബുഝാഇത। ഹേ രാജന, ഓഇ സുതല വിവേകകേം ജഗാഏബേ ഋൃഷി സമുദായിക പവിത്ര കര്തവ്യ ഛീ।
പവനക വിവേക
ചന്ദ്രമാകേം ദൂ സന്താന-ഏക ബേടാ ആ ഏക ബേടീ। ബേടാക നാഓം പവന ആ ബേടീക ആംധീ। ഏക ദിന ആംധീക മനമേ ഉപകല ജേ പിതാ, സാംസരിക പിതാ ജകാം, ഹമരോ ദുനൂ ഭാഏ-ബഹിനമേ ഭേദ കരൈത ഛഥി। ആംധീക വ്യഥാകേം ചന്ദ്രമാ ബുഝി ഗേലഖിന। ബേടീക ആത്മനിരീക്ഷണക ലേല ചന്ദ്രമാ ഏകടാ അവസര ദേബാക വിചാര കേലനി।
ദുനൂ ഭാഏ-ബഹീനകേം ബജാ കഹലഖിന- “ബാഉ, അഹാം സഭ, സ്വര്ഗക ഇന്ദ്രക കാനനക പരിജാത നാമക ദേവവൃക്ഷകേം ദേഖനേ ഛീ?”
ദുനൂ ഭാഏ-ബഹിന- “ഹം।”
പിതാ- “അഹാം ദുനൂ ഓതഏ ജാഉ ആ സാത ഖേപ ഓകര പരിക്രമാ കഏ കഽ ആഉ।”
പിതാക ആജ്ഞാ മാനി ദുനൂ ഗോടേ ചലി ദേലക। ആംധീ ഹൂ-ഹൂ-ആ കഽ ദൌഡല। ജഇസം ഗരദാ, ഖഢ-പാത ആ കൂഡാ-കഡകട ഉഡബൈത ലഗലേ പഹുംച, സാത ബേര പരിക്രമാ കഽ ചോട്ടേ ഘുരി കഽ ആബി ഗേല। മനേ-മന ആംധീ സോചൈത ജേ ഹമ്മര കാജ ദേഖ പിതാ പ്രശംസാ കരതാഹ।
പവന പാഛു ഘുരി കഽ ആഏല। ഓകരാ സംഗ സൌംധീ-സുഗംധ സേഹോ ആഏല। ജഇസം സൌംസേ ഘര ഗമകി ഉഠല।
മുസ്കുരാഇത ചന്ദ്രമാ ബേടീകേം കഹലഖിന- “ബേടീ, അഹാം നീക ജകാം ബുഝി ഗേല ഹേബൈ ജേ ജേ അധിക തേജ ഗതിസം ചലത ഓ ഖാലീ ഝോരാ ലഽ കഽ ആഓത മുദാ ജേ സ്വാഭാവിക ഗതിസം ചലത ഓ മനകേം മുഗ്ധ കരൈബലാ സുഗംധ സേഹോ ലാഓത। ജഇസം സൌംസേ വാതാവരണ സുഗംധിത ഹോഏത।
വാനപ്രസ്ഥക യാത്രാ പവന ദേവക സദൃശ്യ ഉദ്ദേശ്യപൂര്ണ ഹോഇത।
ആത്മബല-൨
ജൈ സമൈമേ ഡാേക്ടര രാധാകൃഷ്ണന കഓലേജമേ പഢതി രഹഥി, ഘടനാ ഓഇ സമൈക ഛീ। കാേലേജമേ പാദരീ ശിക്ഷക അധിക।
ഏക ദിന ഏകടാ പ്രോഫേസര ക്ലാസേമേ ഹിന്ദൂ ധര്മക നിന്ദാ ഖുലായാമ കേലനി। ബാലക രാധാകൃഷ്ണന സേഹോ ക്ലാസമേ രഹഥി। പ്രോഫേസരക ബാതസം ഹുനകാ ഏതേ ക്രോധ ഭേലനി ജേ സമ്ഹാരി നൈ സകലാഹ। ഉഠി കഽ ഠാഢ ഹോഇത പുഛലഖിന- “മഹാശയ, കീ ഇസാഈ ധര്മ ആന ധര്മക നിന്ദാ കേനാഇ സിഖബൈത അഛി?
രാധാകൃഷ്ണന പ്രശ്ന സുനി ഓ തമസാ കഽ ബാജല- “ആൈര കീ ഹിന്ദുധര്മ ദോസരാക പ്രശംസാ കരൈത അഛി।”
രാധാകൃഷ്ണന ജബാബ ദേലഖിന- “ഹം।”
“ഹമ്മര ധര്മ കോനോ ധര്മക അധലാഹ നൈ കരൈത അഛി। ഗീതാമേ കൃഷ്ണ കഹനേ ഛഥിന- കോനോ ദേവതാകേം ഉപാസനാ കേലാസം ഹമരേ ഉപാസനാ ഹോഇത അഛി। ആബ അഹീം കഹൂ ജേ ഹമ്മര ധര്മ കകര നിന്ദാ കരൈത അഛി।”
പ്രോഫേസര നിരുത്തര ഭഽ ഗേല।
ഖുദീരാമ ബോസ
സ്വതംത്രതാ സംഗ്രാമക പ്രഖര സിപാഹീ ഖുദീരാമ ബോസകേം മുജഫ്ഫരപുര ജേലമേ ഫാംസീ ഭേലനി। ജൈ സമഏ ഫാംസീ ഭേല രഹനി ഓഇ സമഏ ഖുദീരാമക വഏസ മാത്ര അട്ഠാരഹ ബര്ഖ ആഠ മാസക ഛലനി। ഓനാ ഹുനകര ജന്മ ബംഗാലമേ ഭേല ഛലനി മുദാ ഓ അപനാകേം ഭാരത മാതാക ബേടാ ബുഝൈത ഛലാഹ। ഹുനകാപര അംഗ്രേജ കിംഗ ഫോര്ഡക ഹത്യാക ആരോപ ലഗാഓല ഗേല ഛലനി। ഓ ജേഹനേ കര്മഠ, തേഹനേ ഹംസമുഖ ഛലാഹ। ഫാംസീസം കിഛു സമഏ പഹിനേ ജേലര ഉദാര പൂര്വക ആമ ആനി ഖാഇലേ ദൈത കഹലകനി- “ചുപചാപ ഖാ ലിഅ। കിയോ ബുഝഏ നൈ।”
ഖുദീരാമ ആമ രഖി ലേലനി। സാംഝൂ പഹര ജഖന ദോഹരാ കഽ ജേലര ആബി പുഛലകനി തം ഓ ജബാബ ദേലഖിന- “ജഖന ആഇ ഫാംസിയേ ഹോഇബലാ അഛി, തം ഡരസം കിഛു ഖാഇ-പീബൈക മന നൈ ഹോഇഏ। അഹാംക ആമ ഓഹിനാ കോനമേ രാഖല അഛി।”
ആമക ഗുദ്ദാ ഖാ കഽ ബോസ ഖോംഇചാക ഖപ്പാമേ മുംഹസം ഹവാ ഭരി ഓഹിനാ രഖി ദേനേ। കോനമേ പഹുംച ജഖന ജേലര ആമ ഉഠൌലക തം പചൈക ഗേലൈ। ജഇപര ജേലര ഭഭാ കഽ ഹംസല। ജേലരക ഹംസീ ദേഖ ഖുദീരാമോ ഖൂബ ജോരസം ഠഹാകാ മാരി ഹംസല। മൃത്യുക ഏക്കോ പാഇ ഡര ഹുനകാ നൈ ഛലനി।
ഖുദീരാമക ഫാംസീക ചരചാ, ലോകമാന്യ തിലക അപന പത്രികാ “കേശരീ”മേ “ദേശക ദുര്ഭാഗ്യ” ശീര്ഷക നാഓംസം ലേഖ ലിഖലനി। ജഇപര ഹുനകാ, തിലകകേം ഛഹ മാസക കാരാവാസ ഭേലനി।
ശിഷ്യകേം ശിക്ഷേടാ നൈ പരീക്ഷോ
ഗുരുകുലമേ ഈ അനിവാര്യ നൈ ജേ നീക -ആലീശാന- മകാനക ബന്ദ കോഠരിയേടാ മേ ശിക്ഷാ ദേല ജാഏ। അനിവാര്യ ഈ ജേ ഛാത്രക മനഃ സ്ഥിതിക അനുരുപ പ്രകൃതിക പാഠശാലാമേ വ്യവഹാരിക ശിക്ഷാ ഭേടൈ। ജഇസം വ്യക്തിത്വമേ പ്രഖരതാക സമാബേശ സംവര്ധന ഭഽ സകഏ।
മഹര്ഷി ജരത്കാരുക ഗുരുകുലമേ ഛാത്ര വിദ്രുധ പ്രവേശ പൌലക। കിഛുഏ ദിനക ഉപരാന്ത വിദ്രുധക പ്രതിഭാസം ഗുരു ജരത്കാരു പ്രഭാവിത ഹോഇത കഹലഖിന- “ബാഉ, പൌരുഷക പുരുഷത്വക പരീക്ഷാമേ ഉതീര്ണ ഭേലേപര കിയോ ബരിഷ്ഠ -മഹാന- ബനി സകൈത അഛി। അഹാം പരാക്രമക സംഗ-സംഗ പോഥിയോ പഢൂ।”
മഹര്ഷിക പരാമര്ശസം സഹമത ഹോഇത വിദ്രുധ കഹലകനി- “അപനേക ജേ ആദേശ ഹോയ, തൈയാര ഛീ।”
വിദ്രുധ കഽ ഏക സഏ ഗാഏ പ്രഭുദാരണ്യമേ ചരബൈക ആദേശ ദൈത കഹലഖിന- “ജഖന ഹജാര ഗാഏ ഭഽ ജാഏ തഖന ഘുരി കഽ ആഏബ।”
പോഥീ സഭ സേഹോ ലഽ ലേലക।
സഏ ഗാഏ കഽ ഹജാര ഗാഏ ബനബൈമേ വിദ്രുധ കഽ ബാരഹ ബര്ഖ ലഗല। ബച്ചോ സഭ പുഷ്ട। കിഏക തം കോനോ ബച്ചാകേം ദൂധ പീബൈമേ കോതാഹീ നൈ കരൈത।
ഐ ബാരഹ ബര്ഖക ബീച വിദ്രുധ അനേകോ സാധക, വിദ്വാനസം സമ്പര്ക ബനാ സീഖബോ കേലക ആ രാസ്താക ബാധാസം സേഹോ നിപടല। ജഇസം ഓകര പ്രതിഭാമേ ആരോ ചാരി ചാന ലഗി ഗേലൈ ഘുരി കഽ ഏലാപര ചേഹരാസം ബ്രഹമതേജ ടപകൈത। കിഏക തം അപന ബുഇധിക പ്രയോഗസം പഢബോ കേലക ആ ബുഝബോ ആ സീഖബോ കേലക।
വിദ്രുധക മേഹനക ആ സാഹസ ദേഖ ജരത്കാരു ഹൃദേസം ആനന്ദിത ഹോഇത അപന ആശ്രമക ഭാര ദഽ നമഹര കാജ കരഏ അപനേ ചലി ഗേലാഹ।
ലൌഹ പുരുഷ
ഈ ഘടനാ ൧൯൪൬ക ഛീ। ബമ്ബഈ ബംദരഗാഹമേ നൌ-സൈനിക വിദ്രോഹ കേലക। അംഗ്രേജ ശാസക ഓകരാ -നൌ-സൈനിക- ഗോലിസം ഭുജി ദേബാക ധമകീ ദേലക। ജകരാ ജബാബമേ ഭാരതക നൌ-സേനാ മാടിമേ മിലാ ദേബ കഹലക। സ്ഥിതി ഭയാനക ബനി ഗേല। പാഛു ഹടൈലേ കിയോ തൈയാര നൈ। ഓഇ സമഏ സരദാര വല്ലഭ ഭായ പടേലക ഹാഥമേ ബമ്ബഈക നേതൃത്വ ഛലനി। ജനികാപര സഭ ടകടകീ ലഗൌനേ। മുദാ സരദാര പടേലക മനമേ ഏക്കോ മിസിയാ ഘബഡാഹട നൈ। ബമ്ബഈക ഗവര്നര ബജാ കഽ മാരേ അന്ട-സന്ട കഹലകനി। ഗവര്നരക ബാത സുനി, ശേരക ബോലീ സദൃശ്യ ഗരജി കഽ സരദാര പടേല ഉത്തര ദേലകനി- “ഓ -ഗവര്നര- അപനാ സരകാരസം പുഇഛ ലിഅ ജേ അംഗ്രേജ ഭാരതസം മിത്ര ജകാം വിദാ ഹഏത ആകി ലാശ ബനി।”
അംഗേരജ ഗവര്നര സരദാര പടേലക ജബാബസം ഠര്രാ ഗേല। ആഖിര കാര ഓകരാ സമഝൌതാ കരഏ പഡല। വഏഹ സരദാര പടേല സ്വതംത്ര ഭാരതക പഹില ഗൃഹമംത്രീ ബനലാഹ।
കോനോ ആദമീമേ സാഹസ ഓഹിനാ നൈ ബനൈത। പുരുഷാര്ഥക ബലപര വികസിത ഹോഇത।
ജംഗ ലാഗല
ഏകബേര ഭഗവാന വുദ്ധക സമക്ഷ ശ്രേഷ്ഠി പുത്ര സുമംത ആ ശ്രമിക പുത്ര തരുണ സംഗേ പ്രബ്രജ്യാ ലേലക। ദുനൂ ഗോടേ ഭാവനാ പൂര്വക സംഘാരാമക അനുശാസനക പാലന കരഏ ലഗല। കിഛു മാസക പ്രഗതിക ജാനകാരീ ദൈത പ്രധാന ഭിക്ഷു (സംഘാരാമ) കഹലകനി- “തരുണക അപേക്ഷാ സുമംത അഘിക സ്വസ്ഥ ആ പഢല-ലിഖല അഛി। ഭാവനോ പ്രബല ഛൈ। മുദാ സൌംപല ഗേല കാജ ആ സാധനോക ഉപലബ്ധി തരുണമേ സുമംതക അപേക്ഷാ അധിക അഛി। ജേകര കാരണ ബുഝിമേ നൈ അബൈത അഛി।”
സംധാരാമക വിചാര സുനി തഥാഗത (ബുദ്ധ) കഹലഖിന- “അഖന സുമംത ജംഗ ലാഗല ലോഹാക ഔജാര സദൃശ്യ അഛി। ജംഗ ഛുടൈമേ കിഛു സമഏ ലാഗത।”
തഥാഗതക ബാത സംഘാരാമ നീക-നാഹാംതി നൈ ബുഝി സകല। തംഏ പ്രശ്ന വാചക നജരിസം നജരി മിലാ ബകര-ബകര മുംഹ ദിസ തകൈത രഹലനി।
സ്പഷ്ട കരൈത ബുദ്ധ കഹലഖിന- “ഓകര (സുമംതക നമഹര) അധിക സമഏ ആലസ്യ ആ പ്രമാദമേ ബീതല അഛി। ജഇസം വ്യക്തിത്വ ജംഗ ലാഗല ഔജാര സദൃശ്യ ഭഽ ഗേല അഛി। ജബകി തരുണ ഏഹേന ഉപകരണ അഛി ജകരാമേ ജംഗ ഛൂബോ നേ കേലക അഛി। തംഏ, ലഗലേ ഫല പാബി രഹല അഛി। സുമംതക ജംഗ ഛോഡബൈമേ പര്യാപ്ത സമഏ ആ സാധനാ ലാഗത। തഖന ജാ കഽ അഭീഷ്ട ഫല നികലത।”
ജീവകക പരീക്ഷാ
ആദര്ശ ശിക്ഷക സിര്ഫ അധ്യയനേ നൈ ഛാത്രകേം ഓഇ വിദ്യാമേ ഏഹേന പാരംഗത ബനാ ദൈത, ജഇസം ഓ സ്വര്ണ (സോന) ബനി ചമകി ഉഠൈത। തക്ഷശിലാ വിശ്വവിദ്യാലയമേ സാത വര്ഖ ആയുര്വേദക ശിക്ഷാ പാബി ആചാര്യ വൃഹസ്പതി ജീവകക പരീക്ഷാ ലഽ കഽ വിദാ കരൈക സമഏ നികാലലനി। സമഏ നികാലി ഗുരു (വൃഹസ്പതി) ജീവകകേം ഹാഥമേ ഖുരപീ ദൈത കഹലഖിന- “ഏക യോജനക ബീച ഏകടാ ഏഹേന പൌഘാ ഉപാഡി കഽ നേനേ ആഉ ജേകര ഔഷധി നൈ ബനൈത ഹോയ।”
ഖുരപീ ലഽ ജീവക വിദാ ഭേല। മാസ ദിന ഘുമൈത രഹല മുദാ ഏക്കോടാ ഏഹേന ഗാഛ നൈ ഭേടലൈ ജേകര ഔഷധി നൈ ബനൈത ഹോയ। മാസ ദിനക ഉപരാന്ത ജീവക ഘുമി കഽ ആബി കഹലകനി- “ഗുരുദേവ! ഹമരാ ഏക്കോടാ ഏഹേന ഗാഛ നൈ ഭേടല ജേകര ഔഷധി നൈ ബനൈത ഹോയ।”
ജീവകകേം ഗരദനി ലഗബൈത വൃഹസ്പതി കഹലഖിന- “വത്സ! അഹാം സഫല ഭേലൌം। ആബ അഹാം ജാഉ, ആയുര്വേദക പ്രചാര കരു।”
തപ
ശ്രമേ ഓ ദേവതാ ഛീ ജേ സഭ സിദ്ധിക സ്വാമീ ഛീ। ആയുഷ്യകേം പൂര്വാദ്ധേമേ ഏകര സമ്പാദനക ലേല വിധാതാ മനുഷ്യകേം ശക്തി സമ്പന്ന ബനാ ദൈത ഛഥിന। ജഖനേ ഏകര -ശ്രമക- ഉപേക്ഷാ ഹോഇത തഖനേ സമാജ അവ്യവസ്ഥിത ഹുഅഏ ലഗൈത।
രാജാ വിഡാല മുനി ബൈവസ്വതകേം പ്രണാമ കഽ ചുപചാപ ബൈസ ഗേലാഹ। സൂക്ഷ്മദര്ശീ ഗുരു -ബൈവസ്വത- ബുഝി ഗേലഖിന ജേ കോനോ ഗംഭീര ചിന്താമേ വിഡാല പഡല ഛഥി।
പുഛലഖിന- “വിഡാല, ആഇ അഹാം അശാന്ത ജകാം ബുഝി പഡൈ ഛീ। കഥീക ചിന്താ അഛി സേ ഹമരോ കഹൂ?”
അപന അന്തര്വേദനാകേം പ്രഗട കരൈത വിഡാല കഹലഖിന- “ദേവ, നൈ ജാനി കിഏക പ്രജാജന അശാന്ത ഛഥി। സഭ കിയോ ധര്മ ആ ശാന്തിസം വിമുഖ ഭേല ജാ രഹല ഛഥി। ജഇസം ധന-ധാന്യക അഭാവ ആ പ്രേമ-ഭാവ ടുടി രഹല അഛി। അപരാധ വൃത്തി ബഢി രഹല അഛി।”
വിഡാലക വിചാര ധിയാനസം സുനി ബൈവസ്വത കഹലഖിന- “ജൈ ദേശമേ ലോക മേഹനതസം ദേഹ ചോരാഓത, ശ്രമകേം സമ്മാന ജനക സ്ഥാന നൈ ദേത, ഓഇഠാമ കേനാ സമൃദ്ധി ഭഽ സകൈത അഛി।”
ശ്രമ ഓഹന തപ ഛീ ജഇസം സമാജക സഭ ദോഷ മേടാ ജാഇത അഛി। തംഏ, ശ്രമകേം സാധനാ ബുഝി സഭകേം ഐമേ ലഗി ജേബാക ചാഹീ। ജൈ പരിവാര സമാജ ആ ദേശമേ ശ്രമകേം ജതേ മഹത്വ ദേല ജാഏത, ഓ ഓതേ ഉന്നതി കരത।
ഉല്ടാ അര്ഥ
ശിക്ഷാ കേഹേന ദേല ജാഏ, കീ ദേല ജാഏ-ഈ ഗംഭീര പ്രശ്ന ഛീ।
ഏക ഗോടേകേം ദൂ സംതാന। ഏക ബേടാ ദോസര ബേടീ। സമ്പന്ന പരിവാര। ദുനൂ സംതാനകേം ബച്ചേസം സുഖ-സുവിധാ ഭേടൈത രഹല। ജഇസം വയസ്ക ഹോഇത-ഹോഇത അനേകോ വ്യസനക ആദതി ലഗി ഗേലൈ।
അപന ദുനൂ ബച്ചാകേം ബിഗഡല ദേഖ പിതാക മനമേ ചിന്താ ഭേലൈ। ഭീതരേ-ഭീതര സോഗാഏ ലഗല। ജഇസം രോഗീ ജകാം ഖിന്ന ഹുഅഏ ലഗല। ഏക ദിന ഏകടാ മിത്ര പുഛലക- “മിത്ര, അഹാം ദിനാനുദിന ഖിന്ന കിഏക ഭേല ജാ രഹല ഛീ?”
മിത്രക ബാത സുനി ഓ ഉത്തര ദേലക- “മിത്ര, സഭ കുഛ അഛൈതോ ദുനൂ ബച്ചാ ബിഗഡി ഗേല അഛി। വഏഹ ചിന്താ മനകേം പകഡനേ അഛി।”
ദുനൂ ഗോടേ വിചാരി തംഇ കേലക ജേ ദുനൂ ബച്ചാകേം ഏക മാസ മഹാഭാരതക കഥാ, ജഇമേ ധര്മ, ആ സദാചാരക സഭ തത്വ മൌജൂദ അഛി, സുനാഓല ജാഏ। സഏഹ കേലക।
മാസ ദിന മഹാഭാരതക കഥാ സുനലാക ബാദ ദുനൂ ആരോ ബിഗഡി ഗേല। ബേടാ അപനാ ദോസ്തകേം കഹലക- “ഭഗവാന ശ്രീ കൃഷ്ണകേം സോലഹ ഹജാര രാനീ ഛലനി തം ദസ-ബീസസം സംബംധ രാഖബ കേനാ അധലാഹ ഹഏത?”
തഹിനാ ബേടിയോ അപന ബഹിനാകേം കഹലക- “കുന്തീകേം കുമാരിയേമേ ബേടാ ഭേലൈ ജേ ശ്രേഷ്ഠ നാരീക ശ്രേണീമേ ഛഥി തഖന ഹമ കോന അധലാ കാജ കരൈ ഛീ।”
ആബ പ്രശ്ന ഉഠൈത ജേ ഏനാ കിഏക ഭേല?
അഖന ധരി ജേ കഥാ ശ്രവണക വ്യവഹാര അഛി ഓ അപൂര്ണ അഛി। ദൃഷ്ടികോണ ബദലൈക ലേല ഏഹേന പ്രഭാവീ വാതാവരണ ബനബഏ പഡത ജഇമേ കഥാ ചര്ച ആ ക്രിയാമേ സമുചിത സമന്വയ ഹേബാക ചാഹിയേ। തഖനേ ദൃഷ്ടികോണ ബദലത ആ സമുചിത ഉപയോഗീ ബനത।
ജാതി നൈ പാനി
ബുദ്ധദേവക പ്രമുഖ ശിഷ്യ ആനംദ ശ്രാവസ്തീമേ ഭിക്ഷാടന കരൈത രഹഥി। ഗരമീ മാസ തംഏ രൌദോ തീഖ। ഹുനകാ പിയാസ ലഗലനി। ലഗമേ പാനിക കോനോ ജോഗാര നൈ ദേഖ കിഛു ആഗൂ ബഢലാഹ। ഏകടാ യുവതീകേം ഇനാരപര പാനി ഭരൈത ദേഖലഖിന। പാനി ദേഖ മനമേ സവുര ഭേലനി। ഇനാര ലഗ പഹുംച ഓഇ യുവതീകേം ആനംദ കഹലഖിന- “ദായ, ബഡ ജോര പ്യാസ ലഗല അഛി, കനീ പാനി പിയാഉ?”
പാനി നൈ ദഽ ഓ യുവതീ കഹലകനി- “സാധുബാബാ, ഹമ ചംഡാലക ബേടീ ഛീ, ഹമ്മര ഛുബല പാനി കേനാ പീബ?”
കനീ കാല ഗുമ്മ രഹി ആനംദ കഹലഖിന- “ബുച്ചീ, ഹമ തോരാ തം ജാതി നൈ പുഛലിഅ। പാനി മംഗലിയഹ।”
പിയാസസം തരസൈത ആനംദകേം ദേഖ ഓഇ യുവതീകേം ദയാ ലഗല। മുദാ മനമേ വിചിത്ര ദ്വന്ദ്വ ഉപൈക ഗേലൈ। അംതമേ ഓ പാനി ഭരി ആനംദകേം ദേലകനി പാനി പീബ ആനംദ തൃപ്ത ഭഽ ഗേലാഹ।
മഹാത്മാ നാരായണ സ്വാമീ കഹനേ ഛഥി ജേ ജാതി-പാതി ആ അസ്പൃശ്യതാക ബംധന ഹിന്ദൂ ജാതിക ലേല കലംക ഛീ। യഏഹ ബംധന സഭ ജാതികേം ഛിന്ന-ഭിന്ന കേനേ അഛി। ഏകരേ ചലൈത സഭ ജാതിക ബീച ഘൃണാ ആ ദ്വേഷ പസരല അഛി।
ഊംച-നീച
ഏക രാതി, ജഖന പുജേഗരീ മംദിരക കേബാഡ ബന്ന കഽ ചലി ഗേല, സ്തമ്ഭക മാനേ ഖൂടാക പാഥര ദേവമൂര്തി ബനല പാഥരസം പുഛലക- “കീ ഭായ, ഹമ സഭ തം ഏക്കേ പഹാഡക പാഥര ഛീ। ഫേര അഹാംക പൂജാ ഹോഇഏ ആ ഹമ ജേ മകാനക -മംദിരക- ഭാര ഉഠൈനേ ഛീ സേ ഹമ്മര കോനോ മോജരേ നൈ?”
ദേവതാക ആസനപര ബൈസല പാഥര മനേ മന വിചാര കരഏ ലഗല। മുദാ പ്രശ്നക ജബാബ നൈ ബുഝി കഹലക- “ഭായ, ഹമ ഐ രഹസ്യകേം നൈ ജനൈത ഛീ। പുജേഗരീ വിദ്വാന ഛഥി, ഹുനകാസം ബുഝി കാല്ഹി കഹബഹ।”
പ്രാതഃകാല പുജേഗരീ ആബി പൂജാ കരഏ ലഗല। ഫൂല-പാത ചഢാ, ദുനൂ ഹാഥ ജോഡി പുജേഗരീ ധിയാന കേലനി കി ദേവ പാഥര പുഛലഖിന- “മംദിരമേ ജതേ പാഥര അഛി സഭ തം ഗുണ-ജാതിസം ഏക്കേ അഛി। ഫേര ഹമ കിഏക പൂജനീഏ ഛീ?”
പുജേഗരീ- “ഹേ ദേവ! അപനേ ബഡ പൈഘ ബാത പുഛലൌം। ഏക ഗുണ, ഘര്മ ആ ജാതിക സഭ വസ്തുക ഉപയോഗ ഏക്കേ പദക ലേല ഹോയ, ഈ സര്വഥാ അസംഭവ അഛി। പ്രകൃതി കകരോ ഏക രംഗ നൈ രഹഏ ദൈത അഛി। ജേ മനുഷ്യോമേ അഛി। ബഹുതോ മനുഷ്യമേ ഏക തരഹക പ്രതിഭാ ആ ഗുണ-ഘര്മ ഹോഇത। മുദാ ഓഹൂമേ അപന ശ്രേഷ്ഠ കര്മക കാരണേ കിയോ സഭസം ആഗൂ ബഢി ജാഇത ആ കിയോ പാഛൂ പഡി ജാഇത। തംഏ ഏകര അര്ഥ ഈ നൈ ജേ ഓ -പാഛു പഡല- അപനാകേം ഹേയ ബുഝഏ। കിഏക തം പരിവര്തന സൃഷ്ടിക നിയമ ഛിഐ। ആഇ ജേ ഊപര അഛി ഓ കാല്ഹിയോ ഊപരേ രഹത, ഏകര കോനോ ഗാരംടീ നൈ ഛൈ। തഹിനാ ജേ നിച്ചാം അഛി ഓ സഭ ദിന നിച്ചേം രഹത, സേഹോ ബാത നൈ।”
പാഗലഖാനാ
ഏകടാ ഛോട-ഛീന ദേശ ആനന്ദ ലോക। ദേശമേ ലോകക സംഖ്യാ ജമീനേ അനുകൂല। ഉര്വര മാടി മീഠ പാനി, മധുര ഹവാക മിലാന തംഏ മനുക്ഖസം ലഽ കഽ ഗാഛ-വിരിഛ, ഫല-ഫൂല, ജീവ-ജന്തു ധരി ആനംദസം രഹൈത। ദുനിയാംക ആന ദേശമേ തം ഢേരോ സമ്പ്രദായ അഛി മുദാ ഓഇ ദേശമേ ദുഇയേടാ। ദൂ സമ്പ്രദായ രഹനൌം കഹിയോ അപനാമേ ഝഗഡാ-ഝംഝട നൈ ഹോഇത। ഏക്കേ ഇനാരക പാനി പീബൈത, ഏക്കേ പോഖരിമേ നഹാഇത। ഏക്കേ സ്കൂലമേ പഢൈത ആ മൌകാ-കുമൌകാ ഏക്കേ ജഹലോമേ രഹൈത। തതബേ നൈ ബാഢി, രൌദീ, ബിഹാഡി, ശീതലഹരീ സേഹോ സംഗേ ഝേലൈത।
ഏക ദിന ദുനൂ സമ്പ്രദാഇക ബീച, ഏകടാ ഗാമമേ ഝഗഡാ ഐ ലേല ഭഽ ഗേലൈ ജേ ദുനൂ അപന-അപന സമ്പ്രദായകേം ദോസരസം പൈഘ കഹഏ ലഗലൈ। ഏക ഠാമസം ഝഗഡാ ശുരൂ ഭേല ആ സഗരേ ദേശ പസരി ഗേല। ഝഗഡോക രൂപ ബദലഏ ലഗലൈ। ഗാരി-ഗരോബലിസം പടകാ-പടകീ ഹോഇത ഖൂന-ഖച്ചര ഹുഅഏ ലഗലൈ। അംതമേ ദുനൂ സമ്പ്രദായ ദൂ ദേശ ബനാ ലേലക।
ദുനൂ ദേശക സിപാഹീ സീമാപര ബാംസക ഖൂടാ ഗാരി-ഗാരി സീമാന കാഇമ കരഏ ലഗല। അധാസം ജഖന ആഗൂ ബഢല തം സീമാപര ഏകടാ പാഗലഖാനാ പഡൈത രഹഏ।
ദുനൂ ദേശക സിപാഹീ പഗലഖന്നാക ബഗലമേ ബൈസ ബിചാരഏ ലഗല ജേ ഐഠാമ കോനാ സീമാ കാഇമ കരബ? ദുനൂമേ സം കിയോ അപനാ ദിസ പഗലഖന്നാ ലേമഏ നൈ ചാഹൈത। ദുനൂക ബീച വിവാദ ശുരൂ ഭേല। ദുനൂ അപന കാജ രോകി അപനാ-അപനാ സരകാരകേം ഖബരി ദേലക। സരകാര പാഗലക സംഖ്യാ പതാ ലഗബഏ ചാഹലക ജേ ദുനൂ സമ്പ്രദായക കതേ-കതേ പാഗല അഛി। തൈ ലേല ആദേശ ദേലക। ദുനൂ ദേശക സിപാഹീ മില കഽ പാഗലഖാനാ ജാ പൂഛലക- “അപന-അപന സമ്പ്രദാഇക നാഓം കഹൂ?”
സഭ പാഗല ഹല്ലാ കരൈത കഹഏ ലഗലൈ- “അരേ ബേകൂഫ, ഭാഗ ഏതഽ സം ഹമ സഭ ഏക ഛീ ആ ഏക രഹബ।”
