ബച്ചോം കേ ലിഏ ഖുദ കോ ബദലനാ ഹോഗാ…

പഢാഈ പൂരീ കരനേ കേ ബാദ നൌകരീ ഔര ഉസകേ ബാദ യാ ഉസകേ ബിനാ ഭീ ശാദീ തക കാ സഫര പൂരാ കര ലേനേ പര ഹമേം ലഗതാ ഹൈ കി അബ ഇസ ജിന്ദഗീ മേം ഹമേം ജൈസാ ഹോനാ ഥാ വഹ ഹോ ലിഏ। ജോ മിലനാ ഥാ വഹ മില ഗയാ। വ്യക്തിത്വ കേ വികാസ കാ ക്രമ ലഗഭഗ പൂരാ ഹോ ഗയാ, അബ ഇസമേം കിസീ ക്രാന്തികാരീ പരിവര്തന കീ ഗുംജാഇശ നഹീം ബചതീ। നൌകരീ മേം കുഛ പദോന്നതി യാ ബിജനേസ മേം കുഛ ഉന്നതി പാകര ഹമ അപനീ ആര്ഥിക യാ സാമാജിക ഹൈസിയത ഭലേ ഹീ ബഢാ ലേം ലേകിന ഏക ബാര കൈരിയര ഔര ജീവന സാഥീ മില ജാനേ കേ ബാദ ഹമാരേ വ്യക്തിഗത ആചരണ കാ ജോ സ്വരൂപ നിര്ധാരിത ഹോ ജാതാ ഹൈ വഹ കമോബേശ ജീവന ഭര ബനാ രഹതാ ഹൈ। മുഝേ അഭീ ഹാല തക ഐസാ ഹീ മഹസുസ ഹോതാ രഹാ ഹൈ। ലേകിന ഇസ ബീച കുഛ ഐസേ അനുഭവ ഹുഏ കി മുഝേ അപനീ ധാരണാ കോ ബദലനേ ഔര ആപ സബകേ ബീച ചര്ചാ കരനേ കാ മന ഹുആ।

ഏക വിദ്യാര്ഥീ, ഏക പ്രതിയോഗീ പരീക്ഷാര്ഥീ, സഫല/അസഫല അഭ്യര്ഥീ ഔര ഫിര സാമര്ഥ്യ വ ഭാഗ്യ കേ മേല സേ മിലനേ വാലാ കൈരിയര ബനാകര ഹമ ചല പഡതേ ഹൈം അപനേ ജീവന കീ നൈയാ കോ പാര ലഗാനേ। ജീവന സംഗിനീ കേ സാഥ ജോ പരിവാര ബസതാ ഹൈ ഉസകീ ജിമ്മേദാരീ ഉഠാനേ മേം ഹമാരീ കാര്യകുശലതാ കാ സ്തര ബഹുത കുഛ ഹമാരേ ആര്ഥിക സ്തര പര ടികാ ഹുആ ഹൈ, യഹ ഭീ ഏക സാമാന്യ ധാരണാ മേരേ മന മേം രഹാ കരതീ ഥീ। ലേകിന അബ മൈം സോച രഹാ ഹൂം കി ഏക ഗൃഹസ്ഥ കേ രൂപ മേം യാ ബച്ചോം കേ അഭിഭാവക കേ രൂപ മേം ഹമാരീ ഭൂമികാ കേവല ഹമാരീ ആര്ഥിക സ്ഥിതി സേ നഹീം തയ ഹോതീ। ഹമേ തമാമ ഐസേ കാമ കരനേ ഹൈം ജിനകാ ധന സേ കോഈ സരോകാര നഹീം ഹൈ ലേകിന വേ ബഹുത ഹീ മഹത്വപുര്ണ ഹൈം। ഇനമേം സേ ഏക മഹത്വപുര്ണ കാര്യ ഹൈ അപനേ ഛോടേ-ഛോടേ ബച്ചോം കോ സമുചിത ശിക്ഷാ ദേനാ। ഐസീ ശിക്ഷാ ജോ ഉന്ഹേം ഏക യോഗ്യ, കര്തവ്യപരായണ, ഈമാനദാര ഔര മൂല്യപരക ജീവന ജീനേ വാലാ ഖുശഹാല നാഗരിക ബനാ സകേ। ബഡീ സേ ബഡീ ഫീസ ചുകാകര ഭീ ഹമ കിസീ സ്കൂല സേ ഇന ബാതോം കീ ഗാരംടീ നഹീം ലേ സകതേ। ഐസേ സദ്ഗുണ വികസിത ഹോനേ കീ ജോ ഉമ്ര ഹൈ വഹ ജ്യാദാ ബഡീ നഹീം ഹൈ। ബച്ചാ ജബ അപനേ ദോ പൈരോം പര ഖഡാ ഹോകര ദൌഡനേ ലഗതാ ഹൈ സ്ഫുട ശബ്ദോം കാ പ്രയോഗ കരകേ അപനീ ബാത മാം തക പഹുംചാനേ ലഗതാ ഹൈ അപനീ ഉമ്ര കേ ബച്ചോം കേ സാഥ ഖേലനേ ലഗതാ ഹൈ തഭീ ഉസകേ സീഖനേ ഔര വ്യക്തിത്വ കാ സ്വരൂപ നിര്ധാരിത ഹോനേ കീ പ്രക്രിയാ ഭീ ശുരൂ ഹോ ജാതീ ഹൈ। കഹതേ തോ ഹൈം കി ബഹുത സേ ഗുണ-അവഗുണ ആനുവാംശിക ഭീ ഹോതേ ഹൈം ലേകിന ജിസപര ഹമാരാ കോഈ വശ നഹീം ഉസകീ ക്യാ ബാത കീ ജായ। ഹമ തോ ഉസ വാതാവരണ കീ ഹീ ബാത കരേംഗേ ജിസേ ഹമ ഏക സീമാ തക ബദല പാനേ കാ പ്രയാസ കര സകതേ ഹൈം।

ഏക അഭിഭാവക കേ രൂപ മേം ബച്ചേ കീ പരവരിശ കരതേ സമയ ഹമേം കിന ബാതോം കാ ധ്യാന രഖനാ ചാഹിഏ ഇസപര ഏക ഛോടീ സീ പുസ്തികാ മേരേ ഹാഥ ലഗീ ഹൈ। സിടീ മ൉ന്ടേസരീ സ്കൂല കേ സംസ്ഥാപക ഡ൉.ജഗദീശ ഗാംധീ ഔര ഉനകീ വിദുഷീ പത്നീ ഡ൉. (ശ്രീമതീ) ഭാരതീ ഗാംധീ ദ്വാരാ തൈയാര കീ ഗയീ ഇസ പുസ്തികാ മേം ബഹുത സീ സീഖനേ ലായക ബാതേം ലിഖീ ഗയീ ഹൈം। യഹാം സബകുഛ തോ നഹീം ദിയാ ജാ സകതാ ലേകിന ജിന വാക്യോം നേ മുഝേ യഹ സബ ലിഖനേ കോ പ്രേരിത കിയാ ഉന്ഹേം സംക്ഷേപ മേം ഉദ്ധരിത കര രഹാ ഹൂം :

• ബാലക കോ സീഖനേ കീ തീവ്ര പ്രക്രിയാ ഹോതീ ഹൈ। ഉസകേ സാമനേ സബ കുഛ സഹീ-സഹീ കീജിഏ।
• വിശ്വവിദ്യാലയ കീ ഡിഗ്രിയാം ഹീ ശിക്ഷിത ഹോനേ കാ പ്രമാണ നഹീ അപിതു ഉസകീ ശിക്ഷാ കാ പതാ തോ ഉസകേ വ്യവഹാര സേ ചലതാ ഹൈ।
• ബാലക കീ കര്തവ്യ പാലന കീ ശിക്ഷാ ദേനേ സേ പൂര്വ മാതാ-പിതാ സ്വംയ ബാലക കേ ആജ്ഞാകാരീ സേവക ബനേം।
• ആപ അപനേ ബച്ചേ കോ കഭീ ഛോടാ ന സമഝിയേ, വഹ ആപകേ അച്ഛേ-ബുരേ കാര്യോം കോ സമഝതാ ഔര സീഖതാ ഹൈ।
• ഏക സഫല മാം വഹ ഹൈ ജോ ബച്ചേ കീ ഉസ മാംഗ കോ പഹചാനതീ ഹൈ ജിസേ ഹമ രോനാ കഹതേ ഹൈം।
• ഏക സഫല പതി-പത്നി കോ ബച്ചോം കേ സാമനേ കോഈ ഐസാ കാമ നഹീം കരനാ ചാഹിംഏ ജോ ബാലക കോ ഗലത സീഖ ദേ।
• ആപ ജൈസാ ഭീ കരതേ ഹൈം ബച്ചാ ഉസീ കാ നകല കരതാ ഹൈ।
• ആപകീ ജരാ സീ ശാബാശീ സേ ബച്ചേ കാ മന പ്രസന്നതാ സേ ബല്ലിയോം ഉഛല പഡതാ ഹൈ।
• ബച്ചോം കോ വഹീ ഖിലൌനാ ഖരീദ കര ദീജിഏ ജിസസേ ബച്ചാ കുഛ സീഖ സകേ।
• ഖേലതേ ഹുഏ ബച്ചേ കോ കോഈ ആദേശ ന ദീജിഏ വഹ ആപകീ ആജ്ഞാ കാ ഉല്ലംഘന കര സകതാ ഹൈ।
• ബച്ചേ ജിജ്ഞാസു ഹോതേ ഹൈം। ഉന്ഹേം കിസീ ബാത കേ ലിഏ മനാ ന കീജിഏ അന്യഥാ വേ വൈസാ ഹീ കരേംഗേ।
• ബാലക പൈദാ ഹോതേ ഹീ മാം കേ സ്കൂല മേം ദാഖിലാ പാ ലേതാ ഹൈ ഔര ഫിര സോതേ-ജാഗതേ, ഖേലതേ-ഖാതേ, ഉഠതേ-ബൈഠതേ ഹര പല ഉസകീ കക്ഷാഏം ലഗീ രഹതീ ഹൈ।
• മാതാ-പിതാ അപനേ ബച്ചോം പര ധന തോ ഖര്ച കരതേ ഹൈം പര സമയ നഹീം ഖര്ച കരതേ।
• ബച്ചേ കോ ഖേല-തമാശാ ദിഖാനേ സാഥ ലേ ജാഇയേ ഔര ഉസസേ സമ്ബന്ധിത പ്രശ്നോം കാ ഉത്തര ദീജിഏ യഹ ഭീ ശിക്ഷാ ഹൈ।
• ആപ ആസ്തിക ഹൈം ഔര പൂജാ കരനാ ചാഹതേ ഹൈം തോ ബാലക സേ അച്ഛാ കൌന ഹോഗാ ജിസകീ പൂജാ കീ ജായ।
• ബച്ചോം കോ ഘര മേം പ്രതിദിന കാമ ആനേ വാലീ വസ്തുഓം സേ പരിചയ അവശ്യ കരാ ദേനാ ചാഹിഏ।
• ബച്ചോം കോ പാലതൂ പശുഓം ഔര പക്ഷിയോം സേ ഭീ പരിചയ കരാ ദേനാ ചാഹിഏ।
• ബച്ചോം കോ കഹാനിയാം സുനാകര ഉനമേം ത്യാഗ, സേവാ, ആജ്ഞാകാരിതാ കേ ഗുണോം കോ സരലതാ സേ ഭര സകതേ ഹൈം।
• പാഠശാലാഓം മേം മാതാഓം കോ ബരാബര ആതേ രഹനാ ചാഹിഏ ജിസസേ ബച്ചാ യഹ മഹസൂസ കരേം കി പാഠശാലാ ഭീ ഘര കാ ഏക അംഗ ഹൈ।
• ആപ ചാഹതേ ഹൈം കി ബച്ചാ സച ബോലേ തോ സ്വയം സച ബോലനാ ശുരൂ കര ദീജിഏ।
• ബാലക കോ അനുശാസിത രഖനാ ചാഹതേ ഹോ തോ സ്വയം അനുശാസിത രഹോ।
• പ്രായഃ ചാര വര്ഷ കീ അവസ്ഥാ കാ ബാലക കഹാനിയാം സുനനേ കോ ബഡാ ഉത്സുക രഹതാ ഹൈ।
• ബച്ചോം കോ കഹാനിയാം ഇതനീ പ്രിയ ഹോതീ ഹൈം കി വേ കുഛ ദേര കേ ലിഏ ഭൂഖ പ്യാസ ഭീ ഭൂല ജാതേ ഹൈം।
• ബച്ചേ കഹാനീ കേ പാത്രോം പര നഹീം ബല്കി നായക കീ സഫലതാ ഔര അസഫലതാ പര അധിക ധ്യാന ദേതേ ഹൈം।
• ബച്ചോം കോ സച്ചീ കഹാനിയാം ഹീ സുനാനീ ചാഹിംഏ ജിസസേ ബഡേ ഹോനേ പര വേ മാതാ-പിതാ പര അവിശ്വാസ ന കരനേ ലഗേ।
• ചാര വര്ഷ കാ ശിശു പശു പക്ഷിയോം, പരിയോം ഔര ചാംദ കീ കഹാനിയാം പസന്ദ കരതാ ഹൈ।
• ബച്ചോം കോ രാജാ രാനീ കീ ബഹാദുരീ കീ കഹാനിയാം സുനാകര മാതാഏം ബച്ചോം കോ ബഹാദുര ബനാ സകതീ ഹൈം।
• സംസാര കേ അനേക മഹാപുരൂഷോം കോ കഹാനിയാം ദ്വാരാ ഹീ ബചപന മേം സംസ്കാര ഔര പ്രേരണാ മിലീ ഹൈ।
• മാം ഹീ അപനേ ബച്ചേ കീ ഏക സഫല അധ്യാപികാ ഹോ സകതീ ഹൈ।
• ബാലക മാതാ-പിതാ യാ അഭിഭാവകോം കേ കടു വ്യവഹാര, ഘര കീ അസംതോഷജനക സ്ഥിതി കേ കാരണ ഹീ ഘര സേ ഭഗതാ ഹൈ।
• അപനേ ബച്ചേ കോ ജാസൂസീ ഔര സസ്തേ കിസ്മ കീ പുസ്തകോം സേ ബചാഇയേ।
• ബച്ചോം കോ സുധാരനേ സേ പൂര്വ മാതാ-പിതാ യാ അഭിഭാവകോം കോ അപനേ ബുനിയാദീ ബുരാഇയാം ദൂര കരനീ ചാഹിംഏ।
• ജോ മാതാ-പിതാ യാ അഭിഭാവക സ്വഭാവ സേ ക്രോധീ ഔര ചിഡ-ചിഡേ ഹൈം വേ മേഹരബാനീ കരകേ ബച്ചോം പര തരസ ഖായേം ഉന്ഹേം ഇന ദുര്ഗണോം സേ ദൂര രഖേം।
• ബച്ചാ അപനീ വാണീ മേം ഹീ നഹീം വരന് വഹ ആപകേ ഹൃദയ ഏവം ആംഖോം മേം ഭീ സ്നേഹ ഖോജതാ ഹൈ।
• കൌന ജാനതാ ഹൈ കി ആംഗന മേം ഖേലനേ വാലാ കൌന ശിശു കല കാ കവി, ഡാക്ടര, ഇംജീനിയര, ദാര്ശനിക, ജനസേവക യാ കുശല പ്രശാസക ഹോഗാ।
• യഹ നന്ഹീം ബാലികാഏം ഹീ തോ കല കീ സരോജനീ നായഡൂ, ലക്ഷ്മീബാഈ, അഹില്യാബാഈ ആദി നാരീ രത്നാ ഹൈ।
• ദേശ കാ ഭവിഷ്യ ഇന നന്ഹേം മുന്നോം കേ നിര്മാണ മേം ഹൈ, ഇസ ഉത്തരദായിത്വ സേ ഭാഗനേ വാലേ രാഷ്ട്രദോഹീ ഹൈം।
• ബച്ചോം കോ നിര്ദയതാ സേ പീടനാ ഏക ജഘന്യ പാപ ഏവം അപരാധ ഹൈ।
• പ്രസന്നതാ ഔര മനോരംജന ഹീ ആപകേ ബച്ചേ കാ ജീവന ഹൈ।
• ബാലക കോ കഭീ ഝിഡകിയേ നഹീ അന്യഥാ വഹ നിരൂത്സാഹീ ഏവം ഭീരൂ ബന ജായേഗാ।
• ബാലക കോ ബാത-ബാത പര ശാബാശീ ദീജിഏ ഉസകാ സാഹസ ദുഗുനാ ഹോ ജായേഗാ।
• ബാലക കോ ഈശ്വര കാ സ്വരൂപ മാനകര ഉസകേ സമക്ഷ മേഹരബാനീ കരകേ കോഈ ഗലത കാമ ന കീജിഏ।
• ബച്ചാ ജന്മജാത അഹിംസക ഹോതാ ഹൈ।
• യഹ മത ഭൂലിയേ കി 2 വര്ഷ കാ ശിശു ആപകീ സാരീ ആദതേം സീഖ രഹാ ഹൈ।
• മേരീ മാനിയേ തോ മൈം കഹൂംഗീ കി 2 വര്ഷ സേ 5 വര്ഷ കേ ബച്ചോം കോ ശിശു വിഹാരോം മേം പുസ്തക പഢനേ കേ ലിഏ നഹീം, ബല്കി കേവല ഖേലനേ കേ ലിഏ ഭേജിഏ।
• ബച്ചോ കോ കഭീ ഐസേ പഡോസിയോം, മിത്രോം ഏവം സമ്ബന്ധിയോം സേ ന മിലനേ ദേം ജോ അസംയമ കാ വ്യവഹാര കരതേ ഹോം।
• ആപ പര കിതനീ ഹീ, പരേശാനിയോ യാ ആപത്തി ക്യോം ന ഹോം, ആപ ബച്ചോം കേ സാമനേ മുസ്കരാതേ രഹേം।
• ബച്ചോം കോ ശ്രേഷ്ഠാത്മായേം സമഝ കര ഉനകേ പ്രതി ഉത്തരദായിത്വ കോ പൂര്ണതാ സേ നിഭാനാ ചാഹിഏ।
• ബച്ചോം മേം സഹയോഗ ഏവം മിലജുല കര കാര്യ കരനേ കീ ഭാവനാ കോ ജാഗ്രത കീജിഏ।
• ബച്ചോം കോ അപനാ ഖാനാ മില ബാംടകര ഖാനാ ചാഹിംഏ।
• മാതാ-പിതാ യാ അഭിഭാവക ജബ സമയ-സമയ പര ബച്ചേ കീ പഢാഈ, ഉസകേ വിദ്യാലയ കേ സാംസ്കൃതിക കാര്യക്രമോം, ഉന്നതി, അവനതി ആദി കേ പ്രതി രൂചി ദിഖാതേ ഹൈം തോ ബാലക മേം ആത്മവിശ്വാസ കീ ഭാവനാ പൈദാ ഹോതീ ഹൈ।
• വേ മാതാ-പിതാ ധന്യ ഹൈം ജോ ബാലക കേ പ്രത്യേക കാര്യ മേം രൂചി ലേതേ ഹൈം ഔര സദൈവ ബാലക കോ ആഗേ ബഢാനേ കേ ലിഏ പ്രോത്സാഹിത കരതേ രഹതേ ഹൈം।
• ആജ കേ വിദ്യാര്ഥീ കേ ഗുമരാഹ ഹോനേ കാ ഏകമാത്ര കാരണ ഹൈ-മാതാ പിതാ യാ അഭിഭാവക ദ്വാരാ ഉസകീ ഉപേക്ഷാ।
• കഭീ-കഭീ മാതാ-പിതാ പ്രായഃ മോഹ കേ വശീഭൂത ഹോകര ഉസകീ പ്രഗതി മേം ബാധക ബന ബൈഠതേ ഹൈം।
• ചതുര മാതാ പിതാ ജ്വര ഗ്രസ്ത ശിശു കേ ലാഖ രോനേ പര ഭീ ഉസേ ലഡ്ഡൂ നഹീം ഖിലായേംഗേം।
• മാതാ പിതാ ബാലക പര അപനീ രൂചി ന ഥോപേ ബല്കി ബാലക കീ ഹീ രൂചി കേ അനുസാര ഉസകാ മാര്ഗദര്ശന കരതേ രഹേം।
• ബച്ചേ കോ സദൈവ അപനേ സേ അധിക ബുദ്ധിമാന മാനതേ ഹുഏ ഉസകീ പ്രത്യേക ബാത കാ സമ്മാന കരനാ ചാഹിംഏ।
• യഹ കോരീ ഭൂല ഔര അപരാധ ഹൈ കി ബാലക കാ സുധാര ഡംഡേ സേ കിയാ ജായ।
• ആപ ബച്ചേ കീ ബുരാഈ നഹീം സ്വയം അപനേ ദോഷോം കാ ബഖാന കര രഹേ ഹൈം, ജിസകീ ഛാപ ബച്ചേ പര പഡീ ഹൈ।
• ബച്ചേ കോ സദൈവ ക്രിയാശീല ഖേലോം മേം ലഗാഇയേം।
• ശിശുഓം കേ ലിഏ ചിഡിയാഖാനേ വ അജായബഘര ജൈസേ സ്ഥാന ജിജ്ഞാസാ ബഢാനേ കേ ലിഏ ബഡേ ഉപയുക്ത ഹോതേ ഹൈം, അവശ്യ സാഥ ലേ ജാഇയേ।
• ജോ മാം ബാലക കീ മൂക ഭാഷാ നഹീം സമഝ പാതീ വഹ അനപഢ ഹൈ ഭലേ ഹീ ഉസനേ കിതനീ ഹീ ഡിഗ്രിയാം പ്രാപ്ത കര ലീ ഹോം।
• ആപ ലട്ടൂ നഹീം നചാ സകതേ തോ ബാലക കോ നചാനേ സേ ന രോകിഏ। ഉസകാ മന പ്രസന്നതാ സേ നാചനേ ലഗേഗാ।
• ബാലക ഏക സഫല ചിതേരാ ഹോതാ ഹൈ ഉസകീ ഫേരീ ഹുഈ പ്രത്യേക ടേഢീ-മേഢീ രേഖാ മേം കലാ കാ പുട ഹോതാ ഹൈ।
• യദി ആപ ബച്ചോം സേ വിനോദ നഹീം കര സകതേ, ഉസേ ഹേംസാ നഹീ സകതേ, തോ ആപ ഉസേ പഢാ ഭീ നഹീം സകതേ।
• ബച്ചേ കീ കോഈ വസ്തു ഗിര ജായ തോ തുരന്ത ആപ പര ആദര കേ സാഥ ഉഠാകര ബാലക കോ ദേ ദീജിഏ।
• ബാലക കേ സ്കൂല ജാതേ സമയ ഉസേ ദരവാജേ തക അവശ്യ ഛോഡനേ ജാഇയേ।
• ബച്ചോം കീ ദേഖഭാല കീജിഏ കി വേ ബാജാര കീ ഖുലീ ചീജേം ന ഖായേം।
• ബച്ചോം കോ പഹാഡോം ഔര നദിയോം കീ ഖൂബ സൈര കരാഈയേ ഇസസേ ഹൃദയ കീ വിശാലതാ ഔര കരൂണാ കീ ഭാവനാ ഉത്പന്ന ഹോതീ ഹൈ।
• രാത മേം ഛത യാ ആംഗന സേ ബച്ചേ കോ ചന്ദാ മാമാ ദിഖാഇയേ, ഉസേ പ്രസന്നതാ ഹോഗീ।

മൈനേ ജബ ഇന ബാതോം കീ കസൌടീ പര ഖുദ കോ പരഖാ തോ അനേക മുദ്ദോം പര സുധാര കീ ആവശ്യകതാ ദിഖീ। ആശാ ഹൈ മേരീ ഹീ തരഹ ഇനമേം സേ കുഛ ബാതേം ആപകാ ധ്യാന ജരൂര ഖീംചേഗീ ജിനമേം ആപ ഗലതീ കര രഹേ ഥേ।

(സിദ്ധാര്ഥ ശംകര ത്രിപാഠീ)

പാകിസ്താന മേം ഓനര കിലിംഗ കീ രിപോര്ട ക്യാ കഹതീ ഹൈ?

പാകിസ്താന കേ രാഷ്ട്രീയ മാനവാധികാര ആയോഗ നേ കഹാ ഹൈ കി വഹാം പിഛലേ സാല കമ സേ കമ 945 ഔരതോം വ ലഡകിയോം കീ ഹത്യാ ഇസലിഏ കര ദീ ഗയീ കി ഉന്ഹോംനേ പരിവാര കീ ഇജ്ജത ലുടാ ദേനേ കാ ദുസ്സാഹസ കിയാ। വൃഹസ്പതിവാര കോ ജോ ആംകഡേ പ്രസ്തുത കിയേ ഗയേ ഹൈം ഉനസേ പതാ ചലതാ ഹൈ കി രൂഢിവാദീ പാകിസ്താനീ സമാജ മേം ഔരതോം കേ ഊപര ഹിംസാ കേ മാമലേ ലഗാതാര ബഢ രഹേ ഹൈം। യഹാം ഔരതോം കേ സാഥ ദോയമ ദര്ജേ കേ നാഗരികോം കീ തരഹ വ്യവഹാര കിയാ ജാ രഹാ ഹൈ। സബസേ ബഡീ ചിന്താ കീ ബാത യഹ ഹൈ കി ഇസ ദേശ മേം ഘരേലൂ ഹിംസാ കോ രോകനേ കേ ലിഏ കോഈ കാനൂന ഹീ നഹീം ഹൈ।

പാകിസ്താന കേ പ്രതിഷ്ഠിത രാഷ്ട്രീയ അഖബാര ഡാന മേം ഛപീ രിപോര്ട മേം കഹാ ഗയാ ഹൈ കി മാനവാധികാര സമൂഹോം കേ അനുസാര മഹിലാഓം കേ അധികാരോം കീ രക്ഷാ കീ സ്ഥിതി പഹലേ സേ ബേഹതര ഹോനേ കേ ബാവജൂദ സരകാര ദ്വാരാ അഭീ ബഹുത കുഛ കിയാ ജാനാ ബാകീ ഹൈ। അഭീ ഹാലത യഹ ഹൈ കി പുലിസ ദ്വാരാ അധികാംശ ഘടനാഓം കോ നിജീ പാരിവാരിക മാമലാ ബതാകര രഫാ-ദഫാ കര ദിയാ ജാതാ ഹൈ।

ഇസ രിപോര്ട കോ ദേഖകര തഹമീനാ ദുര്രാനീ കീ ചര്ചിത പുസ്തക മാഈ ഫ്യൂഡല ല൉ര്ഡ കീ യാദ ആ ഗയീ। അഭീ ഭീ യഹാം കേ സമാജ മേം സാമന്തീ മാനസികതാ കീ പൈഠ ബഹുത ഗഹരാഈ തക ബനീ ഹുഈ ഹൈ।

അപനീ വാര്ഷിക രിപോര്ട മേം ആയോഗ നേ ലിഖാ ഹൈ കി കമ സേ കമ 943 മഹിലാഓം കീ ഹത്യാ ഇജ്ജത കീ രഖവാലീ കേ നാമ പര കീ ഗയീ। ഇനമേം സേ 93 അല്പവയസ്ക ബച്ചിയാം ഥീം। ഇസ ഹത്യാ കീ ശികാര മഹിലാഓം മേം സാത ഈസാഈ ഔര ദോ ഹിംദൂ സംപ്രദായ സേ സംബംധിത ഥീം।

ആയോഗ ദ്വാരാ വര്ഷ 2010 മേം ഇജ്ജത കേ നാമ പര കീ ഗയീ ഹത്യാഓം കീ സംഖ്യാ 791 ബതായീ ഗയീ ഥീ। വര്ഷ 2011 മേം ജിന മഹിലാഓം കീ ഹത്യാ ഹുഈ ഉനമേം 595 കേ ഊപര അവൈധ സംബംധ രഖനേ കാ ആരോപ ഥാ ഔര 219 പര ബിനാ അനുമതി കേ വിവാഹ കര ലേനേ കാ ദോഷ ലഗായാ ഗയാ ഥാ। ആയോഗ കീ രിപോര്ട കേ അനുസാര കുഛ പീഡിതാഓം കീ ഹത്യാ കരനേ സേ പഹലേ ഉനകേ സാഥ ബലാത്കാര അഥവാ സാമൂഹിക ദുഷ്കര്മ ഭീ കിയാ ഗയാ। അധികാംശ മഹിലാഓം കീ ഹത്യാ ഉനകേ ഭാഇയോം അഥവാ പതി ദ്വാരാ കീ ഗയീ ഥീ।

ആയോഗ നേ അപനീ രിപോര്ട മേം ലിഖാ ഹൈ കി ജിന 943 മഹിലാഓം കീ ഹത്യാ ഹുഈ ഉനമേം സേ മാത്ര 43 കോ മൃത്യു സേ പഹലേ ചികിത്സാ സഹായതാ സേ ബചാനേ കീ കോശിശ കീ ഗയീ ഥീ। ഇസകാ മതലബ യഹ ഹൈ കി ജിനസേ ജാന ബചാനേ കീ ഉമ്മീദ കീ ജാ സകതീ ഥീ ഉന്ഹോംനേ ഹീ ജാന സേ മാര ദേനേ കാ കാമ കിയാ ഥാ।

അഖബാര കഹതാ ഹൈ കി ഇജ്ജത കേ നാമ പര ഹത്യാ കേ (ജ്ഞാത) മാമലോം മേം വൃദ്ധി പായേ ജാനേ കേ ബാവജൂദ മാനവാധികാര കാര്യകര്താഓം ദ്വാരാ സംസദ കീ ഇസ ബാത കേ ലിഏ പ്രശംസാ കീ ഗയീ ഹൈ കി ഉസനേ മഹിലാഓം കോ ഉത്പീഡന സേ ബചാനേ കേ ലിഏ കാനൂന പാരിത കിയാ ഹൈ। ഫിര ഭീ മാനവാധികാര സമൂഹോം കാ മാനനാ ഹൈ കി ഹിംസാ, ദുഷ്കര്മ ഔര ഭേദഭാവ കേ ഖിലാഫ മഹിലാഓം കോ സുനിശ്ചിത ന്യായ ദിലാനേ കേ ലിഏ സരകാര കോ അഭീ ബഹുത കുഛ കരനാ ഹോഗാ।

പിഛലേ സാല ബേല്ജിയമ കീ ഏക അദാലത നേ ഏക പാകിസ്താനീ പരിവാര കേ ചാര സദസ്യോം കോ ജേല ഭേജ ദിയാ ഥാ ക്യോംകി ഉന്ഹോംനേ അപനീ ബേടീ കീ ഹത്യാ ഇസലിഏ കര ദീ ഥീ കി ഉസനേ പരിവാര ദ്വാരാ തയ കീ ഗയീ ശാദീ കരനേ സേ മനാ കര ദിയാ ഥാ ഔര ഉനകീ മര്ജീ കേ ഖിലാഫ ഏക ബേല്ജിയാഈ വ്യക്തി കേ സാഥ രഹനേ ലഗീ ഥീ।

ക്യാ ഹമാരേ പഡോസീ ദേശ കീ യഹ ഖബര ഹമാരേ ബഹുത ആസ-പാസ കീ നഹീം ലഗതീ? ഇജ്ജത കേ നാമ പര അപനീ ബേടീ-ബഹൂ കീ ഹത്യാ ക്യാ ഹമാരേ സമാജ കേ കഥിത ഇജ്ജതദാര ലോഗ നഹീം കരതേ? ക്യാ ഹമാരേ ബീച നിരുപമാ പാഠക കേ ഹത്യാരേ മൌജൂദ നഹീം ഹൈം? അലബത്താ ഹമാരേ ദേശ കാ മീഡിയാ ഇസകീ രിപോര്ട ബഹുത ബഢ-ചഢകര കരതാ ഹൈ। ഫേസബുക, ട്വിടര ഔര ബ്ല൉ഗ പര ബതകഹീ ഭീ ശായദ കുഛ ജ്യാദാ ഹോ ജാതീ ഹൈ ലേകിന സമസ്യാ കേ സമാധാന കീ രാഹ കഹാം സേ നികലേഗീ യഹ അഭീ ദിഖായീ നഹീം ദേ രഹാ।

ആഇഏ ഇസപര സിര ജോഡകര സോചേം। സിര്ഫ ഏക ഖബര നഹീം ഏക പ്രശ്ന കേ രൂപ മേം ഇസപര വിചാര കരേം।

(സിദ്ധാര്ഥ ശംകര ത്രിപാഠീ)

നന്ഹേ ഹാഥോം കാ കമാല…

സ്കൂലീ ബച്ചോം കീ ഹസ്തകലാ പ്രദര്ശനീ നേ മന മോഹ ലിയാ
ലഖനഊ കാ സിടീ മ൉ംടേസരീ സ്കൂല അപനീ സഭീ ശാഖാഓം കോ മിലാകര ഭാരത കേ കിസീ ഭീ ഏക ശഹര മേം സ്ഥിത സബസേ ബഡാ സ്കൂല മാനാ ജാതാ ഹൈ। വിശാല സ്കൂല ഭവന ഔര ബഡേ ഭവ്യ പ്രാംഗണ ഇസ സ്കൂല കീ പഹചാന ഹൈം। ലേകിന ഇസകീ സബസേ ബഡീ ഖൂബീ ഹൈ ഇസകേ ഛാത്രോം കീ പാഠ്യേതര ഗതിവിധിയാം। ഇസകേ സംസ്ഥാപക പ്രബന്ധക ജഗദീശ ഗാംധീ ജീ കാ സപനാ ഹൈ പൂരേ വിശ്വ കോ ഏകതാ കേ സൂത്ര മേം പിരോ ദേനാ ഔര വിശ്വശാംതി കാ സംദേശ ചാരോ ഓര ഫൈലാനേ കാ അഹര്നിശ പ്രയാസ കരനാ। ഇസ സ്കൂല കേ ബച്ചോം കോ ‘വിശ്വ-നാഗരിക’ കേ രൂപ മേം വികസിത കരനേ കേ ഉദ്ദേശ്യ സേ തമാമ ഗതിവിധിയാം ചലതീ രഹതീ ഹൈം। പ്രാംഗണ മേം ‘ജയ ജഗത’ കാ അഭിവാദന ഇസീ കീ നിരന്തര യാദ ദിലാതാ ഹൈ। യഹാം ബച്ചോം കേ വ്യക്തിത്വ കേ ബഹുമുഖീ വികാസ കേ ലിഏ ക്ലാസരൂമ മേം പാഠ്യക്രമ കേ ശിക്ഷണ കേ അലാവാ ഹസ്തകലാ, സംഗീത, നൃത്യ, ഗായന, രംഗമംച, ഖേലകൂദ, സേമിനാര, മേലാ, ദേശാടന ഇത്യാദി കേ വൃഹദ ആയോജന കിയേ ജാതേ ഹൈം ഔര ഇസമേം പ്രായഃ സഭീ ബച്ചോം കാ പ്രതിഭാഗ യഥാസമ്ഭവ സുനിശ്ചിത കിയാ ജാതാ ഹൈ। പാരംപരിക ശിക്ഷണ കേ ബജായ ഇസേ കാര്പോരേട പദ്ധതി കാ ശിക്ഷണ ബതായാ ജാതാ ഹൈ। ഇസ സാരേ ഉപക്രമ മേം അഭിഭാവകോം കോ ന സിര്ഫ ആര്ഥിക യോഗദാന കരനാ പഡതാ ഹൈ ബല്കി ഉന്ഹേം അപനേ പാല്യ കേ ഉത്സാഹവര്ദ്ധന കേ ലിഏ ബഹുധാ സ്കൂലീ കാര്യക്രമോം മേം ഉപസ്ഥിതി ഭീ ദേനീ ഹോതീ ഹൈ।

ഹാല ഹീ മേം മേരേ സുപുത്ര ‘സത്യാര്ഥ’ (൫വര്ഷ) നേ ജബ അപനീ ഡായരീ ഖോലകര മുഝേ ദിഖായാ ഔര ബതായാ കി ഉസമേം ഉനകീ മൈമ ദ്വാരാ ലിഖാ ഗയാ നിമ്നലിഖിത വാക്യ ഉന്ഹേം ഫര്രാടേ സേ യാദ കര ലേനാ ഹൈ തോ മുഝേ കുഛ ഖാസ സമഝ മേം നഹീം ആയാ :

Welcome to the funland…! We made jokers with ball and chart-paper and in fun we learned different shapes. We decorated it by paper folding, bindi pasting and wool sticking.

ഫിലഹാല അപനീ ദീദീ കീ മദദ സേ ഉന്ഹോംനേ യഹ യാദ ഭീ കര ലിയാ ഔര സുബഹ സ്കൂല ജാതേ സമയ പൂരീ രഫ്താര സേ മുഝേ സുനാ ഭീ ദിയാ। ഇസ ബീച ഹമ അഭിഭാവകോം കേ നാമ സേ ഏക ആമംത്രണ പത്ര ഭീ ആ ഗയാ ജിസമേം നര്സരീ ഔര കേ.ജീ. കേ ബച്ചോം കീ ഹസ്തകലാ സേ നിര്മിത മ൉ഡല്സ കീ പ്രദര്ശനീ ദേഖനേ ഹേതു ബുലായാ ഗയാ ഥാ। മേരീ ജിജ്ഞാസാ ഇതനീ ബഢ ഗയീ ഥീ കി മൈം നിയത സമയ സേ കുഛ പഹലേ ഹീ സ്കൂല കീ ഓര സപത്നീക പഹുംച ഗയാ।

വഹാം കരീബ ദസ ഹാലനുമാ കമരോം ഔര ബഡീ സീ ല൉ബീ കോ ബേഹതരീന കലാകൃതിയോം സേ സജായാ ഗയാ ഥാ। നിശ്ചിത രൂപ സേ ചാര-പാംച സാല കേ ബച്ചോം കേ ഹാഥ സേ ഇതനീ ശാനദാര കലാകൃതിയാം ഔര വഹ ഭീ ഇതനീ ബഡീ മാത്രാ മേം നഹീം ബനായീ ജാ സകതീ। ജാഹിര ഹൈ സബകേ അഭിഭാവകോം ഔര ശിക്ഷകോം കാ ശ്രമ ഭീ ഇസമേം ലഗാ ഥാ। ലേകിന ഇസ പൂരീ പ്രക്രിയാ മേം നന്ഹേം-നന്ഹേം ബച്ചോം നേ ബഹുത കുഛ സീഖാ ഭീ ഹോഗാ। യഹ അനുമാന ഔര പുഖ്താ ഹോതാ ഗയാ ജബ ഹമനേ ഏക-ഏക കക്ഷ മേം ജാകര സഭീ മ൉ഡല്സ കോ നജദീക സേ ദേഖാ ഔര ഉനകാ പരിചയ ദേനേ കേ ലിഏ ഖഡേ ഛോടേ-ഛോടേ ബച്ചോം കീ ബാതേം സുനീം। യേ ബാതേം പഹലേ സേ സഭീ ബച്ചോം കോ രടാ ദീ ഗയീ ഥീം ജിനമേം സംബംധിത മ൉ഡല യാ കലാകൃതി കാ പരിചയ ഔര ഉസകോ തൈയാര കരനേ കീ സംക്ഷിപ്ത വിധി ബതായീ ഗയീ ഥീ। മേരേ ബേടേ നേ ജോ വാക്യ രടാ ഥാ ഉസകാ രഹസ്യ അബ സമഝ മേം ആ ഗയാ।

യദ്യപി സഭീ ബച്ചോം നേ തൈയാരീ അച്ഛീ കര രഖീ ഥീ ലേകിന കഭീ-കഭീ ഉന്ഹേം യഹ സമഝ മേം നഹീം ആതാ ഥാ കി ഉന്ഹേം അപനീ രടീ ഹുഈ ബാത കബ ദുഹരാനീ ഹൈ। ഉനകേ മാര്ഗദര്ശന കേ ലിഏ ഉനകീ ശിക്ഷികാഏം ഉപസ്ഥിത ഥീ ജോ ഉന്ഹേം ബോലനേ കാ സംകേത കരതീ രഹതീ ഥീം। ബില്കുല ജൈസേ രംഗമംച പര കഭീ-കഭീ നേപഥ്യ സേ സംവാദോം കീ പ്ര൉മ്പ്ടിംഗ (prompting) കീ ജാതീ ഹൈ। ഫിര ഭീ സബകുഛ ബഹുത രോചക ഔര സുരുചിപൂര്ണ ലഗാ।

സബസേ പഹലേ തോ സത്യാര്ഥ കീ കക്ഷാ സേ ഹീ ശുരുആത ഹുഈ। ജനാബ അപനേ ജോകര്സ കേ സാഥ മുസ്തൈദീ സേ ബൈഠേ ഥേ। കിസീ കേ ആ ജാനേ പര ഖഡേ ഹോകര സ്വാഗത കരനേ ഔര ഉന ജോകര്സ കേ ബാരേ മേം ബതാനേ കാ പൂരാ രിഹര്സല കര ചുകേ ഥേ ലേകിന അചാനക മമ്മീ-ഡൈഡീ കോ ദേഖകര രടാ ഹുആ പാഠ ബോലനാ ഭൂല ഗയേ। ഉനകീ മൈമ നേ ജബ ഉന്ഹേം പ്ര൉മ്പ്ട കിയാ തോ ഭീ ഝിഝകതേ രഹേ। ശായദ യഹ സോചകര കി ജോ ബോലനാ ഹൈ വഹ തോ ഹമേം സുബഹ സേ കഈ ബാര സുനാ ഹീ ചുകേ ഥേ, ഫിര ക്യാ ദുഹരാനാ। ഉനകീ മൈമ ഹീ ശായദ അപനേ ശിഷ്യ കേ ചുപ രഹ ജാനേ പര ഝേംപ ഗയീം।

ഹമനേ ഉനകീ ക്ലാസ കേ യുവരാജ മിശ്രാ ഔര സ്നേഹാ കാ മ൉ഡല ഭീ ദേഖാ ജിന്ഹോംനേ പൂരീ ദക്ഷതാ സേ അപനാ വാക്യ ബോലാ। ബഡാ മനോഹാരീ ഥാ വഹാം കാ ദൃശ്യ। ഫിര തോ ഹമ അപനാ കൈമരാ ലിഏ സഭീ കമരോം മേം ജാതേ രഹേ ഔര മ൉ഡല്സ കേ സാഥ-സാഥ ഭഗവാന കേ ബനായേ അദ്ഭുത മ൉ഡല്സ (ബച്ചോം) കോ ഉനകീ തൈയാരീ കേ സാഥ ദേഖതേ രഹേ।

സബകുഛ ഇതനാ ഭവ്യ ഔര സുരുചിപൂര്ണ ഥാ കി മന ഇസ ഭാവ സേ ആഹ്ലാദിത ഹോ ഗയാ കി മേരേ ബച്ചോം കോ ഏക അച്ഛാ സാ മാഹൌല ഉനകേ വിദ്യാലയ മേം മില രഹാ ഹൈ। ബച്ചോം കേ ഭീതര ഛിപീ പ്രതിഭാ കോ ഉഭാരനേ,ഏക നിശ്ചിത സ്വരൂപ ദേനേ ഔര തരാശനേ കാ കാര്യ യഹാം കീ ശിക്ഷികാഓം ദ്വാരാ പൂരേ മനോയോഗ ഔര ഉത്സാഹ സേ കിയാ ജാ രഹാ ഹൈ। കുശല പ്രബന്ധന കാ ബേജോഡ ഉദാഹരണ ഇസ പ്രാംഗണ മേം ദേഖാ ജാ സകതാ ഥാ।

ഇസ അഭിനവ പ്രയാസ കോ ഹമാരാ സലാമ।

(സിദ്ധാര്ഥ ശംകര ത്രിപാഠീ)