Online TransLiteration by girgit.chitthajagat.in, of http://shabdavali.blogspot.com/ Disclaimer
You may also see this page in Bangla, Devanagari, Gujarati, Gurmukhi, Kannada, Malayalam, Oriya, Roman(Eng), Tamil, Telugu

Thursday, May 24, 2012

സുഭീതാ ഔര സഹൂലിയത

smile

ബോ ലചാല കീ ഹിന്ദീ കാ ഏക ആമ ശബ്ദ ഹൈ സഹൂലിയത ജിസകാ പ്രയോഗ സുഭീതാ, സുവിധാ, ആസാനീ കേ അര്ഥ മേം ഹോതാ ഹൈ । സഹൂലിയത കാ മൂല തോ അരബീ ഭാഷാ ഹൈ മഗര ഹിന്ദീ മേം യഹ ഫാരസീ സേ ആയാ ഹൈ । ദരഅസല ഇസകാ ശുദ്ധ അരബീ രൂപ സഹൂലത ഹൈ । മരാഠീ മേം സുവിധാ യാ ആസാനീ കേ ലിഏ സവലത ശബ്ദ പ്രചലിത ഹൈ । ഇസ സവലത മേം അരബീ സഹൂലത കേ അവശേഷ ദേഖേ ജാ സകതേ ഹൈം । സഹൂലത ജബ ഫാരസീ മേം പഹുംചാ തോ ഇസകാ രൂപ സോഹുലത ഹുആ । ഇസ രൂപ കേ അവശേഷ ഭീ മരാഠീ കേ സോഹലത മേം നജര ആതേ ഹൈം । സഹൂലത കാ ഏക ഔര രൂപ ഭീ മരാഠീ മേം ഹൈ വ്യംജന കാ രൂപാന്തര സഹജതാ സേ സ്വര മേം ഹോ ജാതാ ഹൈ । അരബീ സഹൂലത സേ ജിസ തരഹ മരാഠീ മേം സവലത ബന രഹാ ഹൈ ഉസീ തരഹ ലോകബോലീ മേം തത്സമ ശബ്ദാവലീ കേ സുവിധാ കാ രൂപാന്തര സുഭീതാ ഹോതാ ഹൈ । മാലവീ, രാജസ്ഥാനീ, ഭോജപുരീ, അവധീ ആദി ബോലിയോം മേം സുഭീതാ കാ സുവിധാ സേ പ്രയോഗ ഹോതാ ഹൈ ।
സേമിടിക ധാതു s-h-l മേം സമ, സമതല, സമാന, ചികനാ, സപാട ജൈസേ ഭാവ ഹൈം । ധ്യാന രഹേ, കിന്ഹീം ബാതോം യാ വസ്തുഓം കോ ദുരൂഹ, കഠിന, മുശ്കില, പേചീദാ, ജടില ബനാനേ വാലാ ജോ പ്രമുഖ കാരണ ഹൈ വഹ ഹൈ “സമ” കാ അഭാവ । ഊബഡ-ഖാബഡ, ഗഡ്ഢോം ഭരീ സഡക പര ചലനാ ദുരൂഹ ഹോതാ ഹൈ । ജടില, ഉലഝീ ഹുഈ ബാതേം ഹമേശാ പേചീദാ ഹീ സമഝീ ജാതീ ഹൈം । ഖുരദുരാപന ഹമേശാ ഹീ ദുര്ഗുണ ഹൈ ചാഹേ വഹ പേഡ കീ ഛാല ഹോ യാ രൂഖീ ത്വചാ । കോഈ സതഹ സമ അര്ഥാത ഏക സമാന ഹോ, കിസീ രസ്സീ മേം ഗാംഠ ന ലഗീ ഹോ, സമുദ്ര മേം തൂഫാന അര്ഥാത ലഹരേം ന ഹോം, കിസീ ബാത മേം ഉലഝാവ ന ഹോ തോ കല്പനാ കരേം കി സബ കുഛ കിതനാ സുഖദ ഹോഗാ ? തോ മൂലതഃ ജീവന മേം ജോ കുഛ ഭീ ഉലഝാവ, അടകാവ ഹൈ ഉസസേ മുക്തി പാനേ ഔര ഏക സമാന, ചികനാ, സപാട ബനാനേ കാ ആശയ ഹൈ സേമിടിക ധാതു സ-ഹ-ല മേം താകി സബ കുഛ സരലതാ, സഹജതാ സേ ഹോ ജാഏ । സ-ഹ-ല സേ ബനേ സഹ്ല കാ ഹിന്ദീ രൂപ സഹല ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ സരല, സഹജ, സുഗമ ഹോതാ ഹൈ । സഹൂലത യാ സഹൂലിയത കാ പ്രയോഗ മൂലതഃ സുവിധാ കേ അര്ഥ മേം ഹോതാ ഹൈ മഗര ഇസകീ അര്ഥവത്താ വ്യാപക ഹൈ ഔര സുഗമതാ, ആസാനീ, കായദാ, നിയമ, അനുശാസന, ആരാമ, വിശ്രാമ, സ്പഷ്ട, സരല, നിര്ബാധ, നിര്വിഘ്ന, സപാട, സഹജ, ശാന്ത ജൈസേ ഭാവ ഇസമേം ഹൈ ।
ഗൌര കരേം കി അസമാനതാ, ധക്കാ-മുക്കീ, ഹിചകോലേ, ഖഡ്ഡേ, ഊബഡ-ഖാബഡപന, ഉദ്വിഗ്നതാ, ക്രോധ, വിഷാദ, അസ്ഥിരതാ ആദി ബാതേം ഹീ ജീവന കോ അശാന്ത, അസുവിധാപൂര്ണ ബനാതീ ഹൈം । ഇനകേ ന ഹോനേ കീ കാമനാ ഹീ ഹര കോഈ കരതാ ഹൈ । സഹൂലിയത കീ ജിംദഗീ മേം സാധനോം സേ ആശയ നഹീം ബല്കി ബാധാഓം, രുകാവടോം സേ മുക്ത ജീവന സേ ഹൈ । ഹമാരേ പാസ കാര ഹോ യാ ന ഹോ, സഡക കീ അഗര മരമ്മത ഹോ ജാഏ തോ ദോനോം ഹീ സ്ഥിതിയോം മേം യഹ സുവിധാ കീ ബാത ഹോഗീ । യഹാം സാധന മഹത്വപൂര്ണ നഹീം ഹൈ । “മുഝേ സഹൂലിയത ചാഹിഏ” ഔര “മുഝേ സഹൂലിയത സേ രഹതേ ആനാ ചാഹിഏ” ദോനോം ബാതോം മേം ഫര്ക ഹൈ । പഹലേ വാക്യ മേം കിന്ഹീം സുവിധാഓം കീ ഇച്ഛാ ജതാഈ ഗഈ ഹൈ ജബകി ദൂസരേ വാക്യ മേം നിയമ, കായദാ, സഹജതാ, ശാന്തി ജൈസേ അനുശാസനോം കാ പാലന കരതേ ഹുഏ സഹജ-സരല ജീനേ കാ ഢംഗ വികസിത കരനേ കാ ആശയ ഹൈ ।
സുവിധാ കേ മൂല മേം ഹൈ സംസ്കൃത കാ വിധാ ശബ്ദ, ജോ ബനാ ഹൈ വിധ് ധാതു സേ । ധ്യാന രഹേ ആസാന, സരല ഔര സമാന ബനാനേ കേ ലിഏ ഹമേശാ ഹീ ചീജോം കേ ഗുംഥേ ഹുഏ രൂപ കോ ഖോലനാ പഡതാ ഹൈ , വിഭാജിത കരനാ പഡതാ ഹൈ, തോഡനാ പഡതാ ഹൈ । ഊബഡ-ഖാബഡ രാസ്തേ കേ പത്ഥരോം കോ തോഡ കര ഏക സമാന കിയാ ജാതാ ഹൈ । ഗഠാന കോ ദോ ഹിസ്സോം മേം ഖോലാ ജാതാ ഹൈ । വിധ് മേം ചുഭോനാ, കാടനാ, ബാംടനാ, വിഭാജിത കരനാ ജൈസേ ഭാവ ഖാസ ഹൈം । ഇസകേ അലാവാ സമ്മാനിത കരനാ, പൂജാ കരനാ, രാജ്യ കരനാ ജൈസേ ഭാവ ഭീ ഹൈം । വിധ് കാ ഹീ ഏക രൂപ വേധ ഭീ ഹൈ ജിസമേം ഛേദ കരനാ, പ്രവേശ കരനാ, ചുഭോനാ കാ ആശയ ഹൈ । വേധ മേം ശോധ ഭീ ഹൈ । ലക്ഷ്യവേധ, ശബ്ദവേധ ജൈസേ ശബ്ദോം കോ ഇന ആശയോം കേ ജരിഏ പരഖേം । ജാഹിര ഹൈ കിസീ ദിശാ മേം ഗഹരാഈ തക ജാകര കോഈ തഥ്യ നികാല കര ലാനാ ഹീ ശോധ ഹൈ । ബീംധനാ യാ ബേധനാ ജൈസേ ശബ്ദ ഇസീ മൂല സേ ഉപജേ ഹൈം । രാസ്താ ബനാനേ കേ ലിഏ ഭീ പഹാഡ മേം സുരാഖ കരനാ പഡതാ ഹൈ, തോഡനാ പഡതാ ഹൈ ।
മോടേ തൌര പര വിധ് മേം രാഹ, പരിപാടീ കാ ഭാവ ഹൈ ഔര വിധാ മേം ഭീ യഹീ ആശയ ഹൈ । ബാദ മേം വികല്പ, മാധ്യമ, രൂപ, സമാധാന ഔര തരീകാ കേ രൂപ മേം ഭീ രാഹ, രീതി ജൈസേ ശബ്ദ കോ നഈ അഭിവ്യക്ത മിലീ । സുവിധാ കാ അര്ഥ ഭീ സ്പഷ്ട ഹൈ । വഹ തരീകാ, പ്രണാലീ യാ രാസ്താ ജോ ഉചിത, സുചിന്തിത, സുഗമ ഹൈ । സുവിധാ ഉസ രീതി യാ രാഹ കോ കഹതേ ഹൈം ജിസ പര ചലനാ സുഗമ, സരല, സഹജ ഹോ । ആര്യ ഭാഷാഓം മേം കാ രൂപാന്ത ഹോതാ ഹൈ ഔര ഫിര കാ ബദലാവ മേം ഹോതാ ഹൈ । ഗൌര കരേം വൈജയംതീ ശബ്ദ പര । ലോകബോലീ മേം യഹ ബൈജംതീ ഹോതാ ഹുആ ഭൈജംതീ തക ബനതാ ഹൈ । യഹ മുഖസുഖ കേ പരിവര്തന ഹൈം । സുവിധാ സേ സുഭീതാ കാ ക്രമ ഭീ കുഛ യൂം രഹാ- സുവിധാ > സുബധാ > സുഭീതാ । സുഭീതാ മേം ഭീ തരീകാ, പ്രണാലീ, സഹൂലിയത, സുയോഗ, ചൈന, സുഖ, ആസാനീ കാ ആശയ ഹൈം ।

യേ സഫര ആപകോ കൈസാ ലഗാ ? പസംദ ആയാ ഹോ തോ യഹാം ക്ലിക കരേം

അഭീ ഔര ബാകീ ഹൈ। ദിലചസ്പ വിവരണ പഢേം ആഗേ...

Tuesday, May 22, 2012

അമന കീ ബാതേം, ചൈന കീ ബംസീ

peaceപിഛലീ കഡീ- സകീനാ ഔര ശാന്തി

സു ഖ-ശാന്തി കേ അര്ഥ മേം ഹിന്ദീ മേം അമന-ചൈന സമാനാര്ഥീ ശബ്ദയുഗ്മ കാ ഭീ ഇസ്തേമാല ഹോതാ ഹൈ । ഗൌരതലബ ഹൈ കി അമന-ചൈന കാ പഹലാ പദ സേമിടിക മൂല കാ ഹൈ ഔര ദൂസരാ ആര്യഭാഷാ പരിവാര കാ । “ചൈന” ശബ്ദ മേം സുഖ, ആനംദ, ആരാമ, സുകൂന ജൈസേ ഭാവ ഹൈം । ഇസകാ ഏക അഭിപ്രായ “ശാന്തി” ഭീ ഹൈ മഗര ശാന്തി കീ തരഹ ചൈന ശബ്ദ മേം നിര്വാണ യാ മൃത്യു ജൈസാ ഭാവ നഹീം ഹൈ । ഇസീ തരഹ ശാന്തി മേം നിഹിത ഖാമോശീ, സ്തബ്ധതാ, മൌന യാ നിശബ്ദതാ കാ ഭാവ ഭീ ചൈന മേം നഹീം ഹൈ । ചൈന ശബ്ദ കാ പ്രയോഗ കഈ തരഹ സേ ഹോതാ ഹൈ । അമന-ചൈന കീ തരഹ ഹീ ചൈന കാ നിര്വാഹ ശാന്തി-ചൈന ഔര ചൈന-ശാന്തി അഥവാ ചൈന-സുഖ യാ സുഖ-ചൈന കേ ക്രമ സേ ഭീ ഹോതാ ഹൈ । കഭീ-കഭീ തോ തീനോം അര്ഥാത അമന-ചൈന-ശാന്തി കാ സാഥ ഹോ ജാതാ ഹൈ ഔര സുഖ പീഛേ ഛൂട ജാതാ ഹൈ । ചൈന മേം മൂലതഃ ആരാമ, ബേഫിക്രീ കേ സാഥ സുഖ ഔര ആനംദ കാ ഭാവ ഹൈ । “ചൈന കീ നീംദ സോനാ”, “ചൈന കീ ബംസീ ബജാനാ”, “ചൈന കീ സാംസ ലേനാ”, “ചൈന മിലനാ”, “ചൈന സേ കടനാ” ജൈസേ മുഹാവരോം യേ ആശയ സ്പഷ്ട ഭീ ഹോ രഹേ ഹൈം । ചൈന മേം ഭൌതിക സുഖ കീ അപേക്ഷാ മാനസിക സുഖ കീ അനുഭൂതി കാ തത്വ ജ്യാദാ ഹൈ । ചൈന ശബ്ദ ഭീ വ്യക്തിവാചക സംജ്ഞാ കേ തൌര പര ലോകപ്രിയ ഹൈ ജൈസേ ചൈനസുഖ, ചൈനരൂപ, ചൈനസിംഹ, ചൈനാരാമ വഗൈരഹ വഗൈരഹ।
ചൈന ശബ്ദ കീ വ്യുത്പത്തി പര ഭാഷാവിദ് ഏകമത നഹീം ഹൈം । ജ൉ന പ്ലൈട്സ കേ ഹിന്ദുസ്താനീ, ഇംഗ്ലിശ, ഉര്ദൂ കോശ കേ മുതാബിക ചൈന കാ ജന്മ “ശാന്തി” കീ കോഖ സേ ഹീ ഹുആ ഹൈ । ഉധര കൃ.പാ. കുലകര്ണീ കേ മരാഠീ വ്യുത്പത്തി കോശ ഔര ശ്യാമസുംദര ദാസ സമ്പാദിത ഹിന്ദീ ശബ്ദസാഗര കേ മുതാബിക ചൈന ശബ്ദ കാ രിശ്താ സംസ്കൃത കേ “ശയന” സേ ഹൈ । താര്കിക നജരിഏ സേ ദേഖാ ജാഏ തോ ഭീ ഔര വ്യുത്പത്തിമൂലക ധ്വനിസാമ്യ കേ നജരിഏ സേ മേരേ മത മേ ഭീ “ശയന” മേം ഹീ “ചൈന” കേ ജന്മസൂത്ര മിലതേ ഹൈം । സംസ്കൃത കീ “ശീ” ധാതു മേം നിംദ്രാ, വിശ്രാമ, ശാംതി കാ ഭാവ ഹൈ। വാമന ശിവരാമ ആപ്ടേ കേ മുതാബിക “ശീ” സേ ഹീ ബനാ ഹൈ “ശയന” ജിസമേം ലേടനേ കാ ഭാവ ഹൈ । ഗൌര കരേം ലേടനേ കീ ക്രിയാ ഥകാന സേ മുക്തി പാനേ കേ ലിഏ ഹോതീ ഹൈ ഇസീലിഏ “ശീ” കാ ഏക അര്ഥ വിശ്രാമ ഭീ ഹൈ । വിശ്രാമ സേ ശാന്തി മിലതീ ഹൈ ക്യോംകി വിശ്രാമ മേം ഭീ സ്ഥൈര്യ, നിവൃത്തി, ആരാമ കാ ഭാവ ഹൈ । യഹീ ഭാവ ശാന്തി മേം ഭീ ഹൈം । ധ്യാന രഹേ മോനിയര വിലിയമ്സ ഔര വാശി ആപ്ടേ കേ കോശോം മേം ശീ കാ ഏക അന്യ അര്ഥ ശാന്തി ഭീ ദിയാ ഹുആ ഹൈ । ജാഹിര സീ ബാത ഹൈ ശയന മേം ഭീ വിശ്രാമ കേ ലിഏ ലേടനേ കാ ഭാവ ഹീ ഹൈ ജിസകാ ആശയ നിംദ്രാ കേ അര്ഥ മേം രൂഢ ഹുആ । ശയന സേ ചൈന ബനനേ കീ ക്രിയാ മേം കാ മേം ബദലനാ സാമാന്യ ബാത ഹൈ । ഇസീ തരഹ യഹാം വ്യംജന, സ്വര മേം ബദല രഹാ ഹൈ ഠീക വൈസേ ഹീ ജൈസേ നയന മേം വര്ണ സ്വര മേം ബദലതാ ഹൈ । മേം സ്ഥിര അ സ്വര കാ സേ മേല ഹോതാ ഹൈ ഔര നയന സേ നൈന ബന ജാതാ ഹൈ । ഇസീ തരഹ ബയന ( തത്സമ വചന കാ രൂപാന്തര ) ബൈന ഹോ ജാതാ ഹൈ । ഇസീ തര്ജ പര ശയന സേ ചൈന ബന രഹാ ഹൈ । ശാന്തി മേം ഭീ ആരാമ, വിശ്രാമ, സ്ഥിരതാ, മൌന, ചുപ്പീ ജൈസേ ഭാവ ഹൈം മഗര ശാന്തി മേം ജിസ തരഹ സ്വര ഔര വ്യംജന സംശ്ലിഷ്ട രൂപ മേം ഹൈം, ഉസസേ ചൈന കാ നിര്മാണ ദുരൂഹ ലഗതാ ഹൈ ।
ജിസ തരഹ ശാന്തി ഔര സകീനാ വ്യക്തിവാചക സംജ്ഞാഓം കേ സ്ത്രീവാചീ രൂപ ഹൈം ഉസീ തരഹ ചൈന ഔര അമന വ്യക്തിവാചീ സംജ്ഞാഓം കേ പുരുഷവാചീ രൂപ ഹൈം । ഹിന്ദീ മേം അമന ഏക ഖൂബസൂരത നാമ ഹൈ । പംജാബ മേം അമനപാല ഭീപ്രചലിത നാമ ഹൈ । അമന കാ അര്ഥ ഹൈ സുരക്ഷാ, ശാന്തി, ചൈന, നിശ്ചിന്തതാ, ഇത്മീനാന ആദി । അമന മൂല രൂപ മേം അമ്ന ഹൈ ജോ സേമിടിക ധാതു a-m-n സേ ബനാ ഹൈ । അമ്ന മേം സലാമതീ, ചംഗാഈ, മഹഫൂജിയത, നിശ്ചിന്തതാ, ബേഫിക്രീ ഔര സുരക്ഷാ കാ ഭാവ ഹൈ । യഹീ സാരേ ഭാവ അമ്ന മേം ഭീ ഹൈം । ഇസകാ ഏക സമാനാര്ഥീ രൂപ അമാന ഭീ ഹൈ । ഉര്ദൂ-ഹിന്ദീ മേം ശാന്തി-സുരക്ഷാ യാ ചൈന-ശാന്തി കീ ദ്വിരുക്തി കീ തരഹ അമ്നോ-അമാന പദബംധ ഭീ പ്രയുക്ത ഹോതാ ഹൈ ജൈസേ- “മുല്ക മേം അമ്നോ-അമാന കായമ രഹേ ।” അമ്ന സേ അരബീ മേം കഈ ശബ്ദ ബനേ ഹൈം ജിനമേം സേ അധികാംശ ബരാസ്താ ഫാരസീ ജബാന, ഹിന്ദീ മേം ഭീ ചലേ ആഏ ഹൈം । ഐസാ ഹീ ഏക ശബ്ദ ഹൈ അമാനത । അമന മേം ജിസ സുരക്ഷാ കീ ബാത ഹോ രഹീ ഹൈ, അമാനത കാ രിശ്താ ഭീ സുരക്ഷാ സേ ഹൈ । അമാനത യാനീ ധരോഹര അഥവാ ഥാതീ । ലമ്ബേ സമയ സേ ചലീ ആ രഹീ കോഈ വസ്തു, സ്ഥാപത്യ-വാസ്തു, രിവായത, പരമ്പരാ, ബോലീ, ഭാഷാ, സാഹിത്യ, വചന അഥവാ നിധി ഹീ അമാനത യാ ധരോഹര കഹലാതീ ഹൈ । ഉക്ത ബാതോം മേം ലമ്ബേ സമയ സേ സുരക്ഷിത ബനേ രഹനാ ഖാസ ഹൈ । അമാനത വഹ ജോ സുരക്ഷിത ഹൈ യാ ജിസേ സുരക്ഷിത രഖാ ജാനാ ഹൈ । മഹാജനീ സഭ്യതാ മേം ഗിരവീ രഖീ ഗഈ വസ്തു ഭീ കഹലാതീ ഹൈ ജിസകേ ബദലേ കോഈ രാശി സൂദ പര ലീ ജാതീ ഹൈ । ഥോഡേ സമയ കേ ലിഏ കിസീ കേ പാസ രഖാ ഗയാ കോഈ സാമാന യാ സമ്പത്തി ഭീ അമാനത ഹൈ । യൂം ദേഖേം തോ അമാനത കേ ദായരേ മേം വഹ ഹര ബാത ആ ജാതീ ഹൈ ജിസേ ഹമേശാ മഹഫൂജ രഹനാ ഹൈ । അമാനത മേം ഖയാനത ഹിന്ദീ കേ ലോകപ്രിയ മുഹാവരോം മേം ഏക ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഹൈ കിസീ കേ ഭരോസേ കോ ആഘാത പഹുംചാനാ । സീധാ അര്ഥ ഹൈ കിസീ കീ ധരോഹര കോ ഠികാനേ ലഗാ ദേനാ । യേ തമാമ ശബ്ദ സംജ്ഞാനാമ ഭീ ഹൈം ജൈസേ അമാനത അലീ, അമാനുല്ലാ ആദി ।
മ്ന കീ കതാര മേം ഹീ ഖഡേ ഹൈം കുഛ ഔര ശബ്ദ । വ്യക്തിനാമ കേ തൌര പര അമീന ശബ്ദ ഭീ അപരിചിത നഹീം ഹൈം । മുസ്ലിമ സമാജ മേം അമീന പ്രഥമ നാമ ഹോതാ ഹൈ । രേഡിയോ സീലോന കേ ജരിയേ മശഹൂര ഹുഏ ഉദ്ഘോഷക അമീന സയാനീ കോ യാദ കരേം । യൂം ദേഖേം തോ അമീന ശബ്ദ കാ രിശ്താ ഹിന്ദുഓം സേ ഭീ ഹൈ । അമീന യാനീ സച്ചാ വ്യക്തി । ജിസ പര ഭരോസാ കിയാ ജാ സകേ । മഹാരാഷ്ട്ര മേം അമീന ഏക ഉപനാമ ഭീ ഹോതാ ഹൈ । ഏക കേംദ്രീയ മന്ത്രീ ഭീ ഇസ നാമ വാലേ ഹുഏ ഹൈം- നരഹരി അമീന । മുസ്ലിമ ദൌര മേം അമീന ഏക സരകാരീ ഓഹദാ ഹോതാ ഥാ ജിസ പര ബ്രാഹ്മണ യാ കായസ്ഥോം കീ തൈനാതീ ഹോതീ ഥീ । അമീന ആമതൌര പര രാജസ്വ-പ്രശാസന സേ ജുഡാ വ്യക്തി ഹോതാ ഥാ ജിസകേ പാസ അമാനതീ കാഗജാത ഹോതേ ഥേ । വഹ അഫസര ജമീനോം കേ ബംദോബസ്ത ദേഖതാ ഥാ । ഭൂമി കീ നപാഈ, ബംടവാരാ തഥാ അന്യ അമല ബജാനേ വാലേ കാമോം കോ അംജാമ ദേനേ വാലാ ഖാസ അഫസര ഹോതാ ഥാ അമീന ജിസകേ നാമ കാ അര്ഥ ഭീ വിശ്വാസപാത്ര, ഭരോസാമംദ ഹൈ । ജ൉ന പ്ലൈട്സ കേ കോശ മേം അമീന ഐ ഹിസാബ ജൈസേ ഏക ഓഹദേ കാ ജിക്ര ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഉന്ഹോംനേ ലേഖാ-പരീക്ഷക ബതായാ ഹൈ । ഹിന്ദീ ശബ്ദസാഗര കേ മുതാബിക അദാലത കേ നിര്ദേശ പര തഫ്തീശ കരനേ വാലാ കാരിംദാ ഭീ അമീന കഹലാതാ ഥാ മോല്സവര്ഥ കേ മരാഠീ ഇംഗ്ലിശ കോശ മേം അമീന കോ മധ്യസ്ഥ, പംച യാ സരപംച ബതാതേ ഹുഏ ഉസകീ തുലനാ ബ്രിടിശ കാല കേ കേ മുന്സിഫ സേ കീ ഗഈ ഹൈ । സ്പഷ്ട ഹൈ കി അമീന ദീവാനീ ന്യായകര്താ കാ പദ ഥാ । ന്യായാധീശ യാ സരകാരീ അഫസര മേം സരകാര ഔര ജനതാ കാ വിശ്വാസ അര്ജിത കരനേ കാ ഗുണ ഹോനാ ചാഹിഏ । മധ്യസ്ഥ യാ പംച വഹീ വ്യക്തി ഹോ സകതാ ഹൈ ജിസ പര ദോനോ പക്ഷ ഭരോസാ കരേം । അമീന കാ സ്ത്രീവാചീ അമീനാ ഹുആ ।
സീ കഡീ മേം ആതാ ഹൈ ഈമാന ജോ ഹിന്ദീ കേ സര്വാധിക ലോകപ്രിയ ഔര ഇസ്തേമാലശുദാ ശബ്ദോം മേം ശാമില ഹൈ । ബോലീ-ഭാഷാ മേം ഈമാന ശബ്ദ കീ രച-ബസ ഇതനീ ജ്യാദാ ഹൈ കി ഇസകാ ഹിന്ദീ പര്യായ ഏകദമ സേ സൂഝതാ നഹീം ഹൈ । ഈമാന കാ കര്താ രൂപ ഈമാനദാര ഹൈ । ഈമാന കാ അര്ഥ ഹോതാ ഹൈ ഭരോസാ, വിശ്വാസ, ആസ്ഥാ, സദാചാര, സദവൃത്തി ആദി । ഈമാനദാര യാനീ ജിസ പര ഭരോസാ കിയാ ജാ സകേ । ഈമാന ശബ്ദ കീ മുഹാവരേദാര അര്ഥവത്താ ഹൈ । “ഈമാന ജാനാ”, “ഈമാന ഡോലനാ”, “ഈമാന കീ കഹനാ” ആദി വാക്യോം മേം ഈമാന കീ മുഹാവരേദാര അര്ഥവത്താ സിദ്ധ ഹോതീ ഹൈ । ഈമാന കേ സാഥ ഹീ രഹിത അര്ഥ വാലാ ഫാരസീ ഉപസര്ഗ ബേ ലഗാനേ സേ ബേഈമാന ശബ്ദ ബനതാ ഹൈ । ഹിന്ദീ കീ ലോകപ്രിയ ശബ്ദാവലീ മേം ജിസകാ രുതബാ ഭീ ഖാസാ ഊംചാ ഹൈ । ഈമാനദാര ഔര ബേഈമാന യേ ദോനോം ശബ്ദ ഐസേ ഹൈം ജിനകേ ഹിന്ദീ പര്യായ തലാശനേ കീ കഭീ ജരൂരത മഹസൂസ ഹോതീ ഹൈ । ഭരോസാ, വിശ്വാസ ജൈസേ ഭാവോം കോ അഭിവ്യക്ത കരനേ വാലാ ഏക അന്യ ശബ്ദ ഹൈ മുമിന ജിസകാ ഫാരസീ രൂപ മോമിന ഹോതാ ഹൈ ഔര ഹിന്ദീ മേം ഭീ യഹീ രൂപ പ്രചലിത ഹൈ । ആമതൌര പര മുസലമാന കോ മോമിന ഭീ കഹാ ജാതാ ഹൈ । സേമിടിക ധാതു സ-ല-മ സേ കഈ ശബ്ദ ബനേ ഹൈം । ഇസ്ലാമ ശബ്ദ കേ പീഛേ ഭീ യഹീ ധാതു s-l-m ഹൈ ജിസകാ മതലബ അഖണ്ഡതാ ഔര ശാംതി ഹൈ । ഇസ്ലാമ ദരഅസല അരബീ ശബ്ദ അസ്ലമ സേ ബനാ ഹൈ ജിസകാ മതലബ ഹൈ ബഹുത സഹിഷ്ണു, ബഹുത സുരക്ഷിത, ബഹുത നിശ്ചിന്ത । ജാഹിര ഹൈ യേ സബ ഗുണ ജിസമേം ഹോംഗേ വഹ അപനേ പംഥ കേ പ്രതി അഡിഗ ഹോഗാ ഹീ । സോ ഇസ്ലാമ പര ആസ്ഥാ രഖനേവാല, ഉസ പര അഡിഗ രഹനേ വാലാ മുസ്ലിമുന ഹുആ ജിസസേ മുസലമാന ശബ്ദ ബനാ ഹൈ । കുഛ യഹീ ബാത അമ്ന സേ ബനേ മോമിന മേം ഭീ ഹൈ ഔര ഇസീലിഏ ഇസ്ലാമ മാനനേ വാലോം കോ മോമിന ഭീ കഹാ ജാതാ ഹൈ അര്ഥാത ജോ വിശ്വാസു ഹൈ, ഭരോസേമംദ ഹൈ, ആസ്തിക ഹൈ ।

യേ സഫര ആപകോ കൈസാ ലഗാ ? പസംദ ആയാ ഹോ തോ യഹാം ക്ലിക കരേം

അഭീ ഔര ബാകീ ഹൈ। ദിലചസ്പ വിവരണ പഢേം ആഗേ...

Wednesday, May 16, 2012

സകീനാ ഔര ശാന്തി

peace-of-mind

കി ന്ഹീ ശബ്ദോം കേ അന്യ ഭാഷാഓം മേം പര്യായ തലാശനേ കാ കാമ തോ രോജമര്രാ മേം ഹമ കരതേ ഹീ ഹൈം ക്യോംകി ആജ കേ മഹാനഗരീയ ജീവന മേം ഹമാരേ ഇര്ദഗിര്ദ ബഹുഭാഷീ പരിവേശ ഹൈ । മഗര വ്യക്തിവാചക സംജ്ഞാഓം കേ അന്യ ഭാഷാഓം മേം പ്രതിരൂപ തലാശനേ കീ ദിലചസ്പ മഗജമാരീ ലോഗ കമ കരതേ ഹൈം । ഹമേം യഹ ചസ്കാ അര്സേ സേ ഹൈ । ശബ്ദോം കാ സഫര മേം ഐസേ പ്രതിരൂപോം പര കഭീ-കഭാര ചര്ചാ ഹുഈ ഹൈ മഗര വ്യക്തിവാചക സംജ്ഞാഓം കേ സംദര്ഭ മേം കമ ബാത ഹുഈ ഹൈ । ഇസ ബാര കുഛ ഐസാ ഹീ ശഗല കരനേ കാ മന ഹൈ । ഹമ ബാത കരേംഗേ സകീനാ ഔര ശാന്തി കീ । ദോനോം മേം ബഹനാപാ ഹൈ । ഭാഷാ പരിവാര കീ ദൃഷ്ടി സേ സകീനാ സേമിടിക പരിവാര സേ ഹിന്ദീ മേം ആഈ ഹൈ തോ ശാന്തി കാ രിശ്താ ആര്യഭാഷാ പരിവാര കീ വൈദിക ശബ്ദാവലീ സേ ജുഡതാ ഹൈ ।
മുസ്ലിമ സമാജ മേം രഖേ ജാനേ വാലേ ജ്യാദാതര നാമ അരബീ മൂല സേ ആതേ ഹൈം । അരബീ കീ കഈ വ്യക്തിവാചക സംജ്ഞാഓം സേ ബരാസ്താ ഉര്ദൂ ഹമ പരിചിത ഹോതേ ഹൈം । ഹമാരേ ആസപാസ കേ മുസ്ലിമ പരിവേശ മേം ഹമ സ്ത്രീ-പുരുഷോം കേ നാമോം സേ ഹമ പരിചിത ഹോതേ ഹൈം ജൈസേ അലീമ, സലീമ, കലീമ...മഗര ഇനകാ അര്ഥ ജാനനേ കാ പ്രയാസ ബഹുത കമ ഹോതാ ഹൈ । ഐസാ ഹീ ഏക ശബ്ദ ഹൈ സകീനാ । ദരഅസല യഹ വ്യക്തിവാചക സംജ്ഞാ ഹൈ । സകീനാ നാമ മുസ്ലിമ പരിവാരോം മേം കന്യാ കേ ലിഏ രഖാ ജാനേ വാലാ ബഡാ ആമ നാമ ഹൈ । സകീനാ കാ അര്ഥ ഹോതാ ഹൈ ശാന്തി । മംടോ കീ പ്രസിദ്ധ കഹാനീ ഖോല ദോ കാ പ്രമുഖ കിരദാര ദംഗാഇയോം കീ ജ്യാദതീ കാ ശികാര സകീനാ sakina നാമ കീ ലഡകീ ഹൈ । സകീനാ കാ രിശ്താ സുകൂന സേ ഹൈ । അരബീ ഭാഷാ സേ ബരാസ്താ ഫാരസീ ഹോതേ ഹുഏ ഹിന്ദീ മേ സമാഏ ആമഫഹമ ശബ്ദോം മേം സുകൂന ഭീ ഹൈ । ഇസകാ ശുദ്ധ രൂപ സുകൂം sukun ഹൈ । സുകൂന യാനീ ശാന്തി, തസല്ലീ, ചൈന, ആരാമ ആദി । കഹാ ജാതാ ഹൈ കി ശാന്തി തഭീ മിലതീ ഹൈ ജബ ചിത്ത മേം സ്ഥിരതാ ഹോ । സ്ഥൈര്യ ഔര ധൈര്യ ദോനോ ഹീ ജരൂരീ ഹൈം । പ്രോടോ സേമിടിക ഭാഷാ പരിവാര കീ ഏക മഹത്വപൂര്ണ ധാതു ഹൈ സ-ക-ന ( s-k-n ) ജിസമേം നിവാസ കരനേ, രഹനേ കാ ഭാവ ഹൈ । കുല മിലാ കര രഹനേ, വാസ കരനേ മേം സ്ഥിരതാ കാ ഭാവ പ്രമുഖ ഹൈ । മനുഷ്യ ജിംദഗീ മേം സുഖ, ചൈന, ശാന്തി കീ ഹീ ചാഹ രഖതാ ഹൈ । സുഖ ഭൌതിക യാ ആധ്യാത്മിക ഹോതേ ഹൈം മഗര ശാന്തി സിര്ഫ മാനസിക ഹീ ഹോതീ ഹൈ । യഹീ ബാത സുകൂന മേം ഭീ ഹൈ । സുഖൂന കീ അനുഭൂതി ശരീര കോ നഹീം, ദിലോ-ദിമാഗ കോ ഹോതീ ഹൈ । മന ജബ തക ഭടകതാ രഹേഗാ, അശാന്തി രഹേഗീ । മന ജൈസേ ഹീ സ്ഥിര ഹോഗാ, ചൈന ആഏഗാ, ആരാമ ആഏഗാ । യഹീ സുകൂന ഹൈ ജിസമേം സ്ഥിരതാ കാ ഭാവ ഹൈ ।
സേമിടിക സ-ക-ന ധാതു സേ ഹീ ബനാ ഹൈ തസ്കീന യാ തസ്കീം ശബ്ദ ജിസകാ അര്ഥ ഹൈ ഢാഢസ, ധൈര്യ, ആശ്വാസന, ദിലാസാ ആദി । തസ്കീന കാ പ്രയോഗ ശായരീ മേം തോ ഖൂബ ഹോതാ ഹീ ഹൈ, രസീലീ ഹിന്ദീ ലിഖനേ ബോലനേ വാലേ ഭീ തസ്കീന കാ പ്രയോഗ കരതേ ഹൈം മസലന- “കിസീ കേ ആനേ സേ ദില കോ തസ്കീന തോ മിലതീ ഹീ ഹൈ ।” ഇസീ കഡീ മേം ആതാ ഹൈ സാകിന ശബ്ദ ജിസകാ അര്ഥ ശാബ്ദിക അര്ഥ ഹൈ ജോ സ്ഥിര ഹോ । ഇസകാ ആശയ കിസീ ജഗഹ വിശേഷ പര നിവാസ കരനേ വാലേ സേ ഹൈ । ആജ ഭീ ഗാംവ ദേഹാത മേം രാജസ്വ ദസ്താവേജോം മേം പുരാനേ ജമാനേ കീ ഫാരസീ കാ പ്രയോഗ ദേഖനേ കോ മിലതാ ഹൈ ജൈസേ രാമബഖ്ശ വല്ദ മൌലാബഖ്ശ സാകിന നൂരപുര ।
ഹിന്ദീ കീ ഏക ആമ സ്ത്രീവാചീ സംജ്ഞാ ഹൈ ശാന്തി । ചാര-പാംച ദശക പഹലേ ഹര മോഹല്ലേ പഡോസ കേ ഘരോം കീ ലാഡലിയാം-ദുലാരിയാം ശാന്തി കേ നാമ സേ ജാനീ ജാതീ ഥീം । ഐസേ ശാന്തി-സദന അബ ബിരലേ ഹീ നജര ആതേ ഹൈം । ശാന്തി യാനീ സ്ഥിരതാ, ചൈന, ആരാമ । മൌന, ചുപ്പീ, ഖാമോശീ । സ്തബ്ധതാ, നിര്വാണ, മൃത്യു । യേ അലഗ-അലഗ അര്ഥ-സംദര്ഭ ഹൈം ജിനകേ ലിഏ ശാന്തി കാ പ്രയോഗ ഹോതാ ഹൈ । ശാന്തി ഹിന്ദീ കാ തത്സമ ശബ്ദ ഹൈ । ശാന്തി കേ മൂല മേം ശാന്ത ശബ്ദ ഹൈ ഔര ശാന്ത കേ മൂല മേം ഹൈ സംസ്കൃത കീ ശമ് ധാതു ജിസമേം ശാന്ത, ചുപ്പ, മൌന, സ്ഥൈര്യ, ജീത, അന്ത, മൂകതാ, ആരാമ, നിവൃത്തി ജൈസേ ഭാവ അഭിപ്രായ ഹൈം । യഹീ സാരേ ആശയ ശാന്ത ശബ്ദ മേം ഭീ ഹൈം । സൌമ്യ, മൌന, നീരവ, വിരക്ത ഔര വൈരാഗ്യ ജൈസേ ഭാവ ഭീ ശാന്ത സേ പ്രകട ഹോതേ ഹൈം । പ്രായഃ ഹല, നിരാകരണ, സമാധാന ആദി കേ പ്രയോജന സേ ശമന ശബ്ദ ശബ്ദ കാ പ്രയോഗ ഹോതാ ഹൈ । ആഗ ബുഝാനേ കേ സംദര്ഭ മേം അഗ്നി-ശമന യാ ജാനനേ കേ സംദര്ഭ മേം ജിജ്ഞാസാ-ശമന, ശംകാ-ശമന ജൈസേ ശബ്ദയുഗ്മോം പര ധ്യാന ദേം । ശമ് മേം നിഹിത അന്ത അഥവാ ജീത കാ ഭാവ യഹാം പ്രമുഖ ഹൈ । ശമന യാനീ അന്ത കരനാ, വിജയ പ്രാപ്ത കരനാ അര്ഥാത നിരാകരണ കരനാ ।
ശാംതനു ഭീ ഇസീ മൂല സേ ഉപജീ വ്യക്തിവാചീ സംജ്ഞാ ഹൈ । മഹാഭാരത കേ കാലജയീ ചരിത്ര ഭീഷ്മ പിതാമഹ ഇന്ഹീം കേ പുത്ര ഥേ । ശമ് ധാതു സേ ജന്മേ ശാന്തി യാ ശാന്താ ജൈസേ നാമോം കോ ആജകല കേ മാം-ബാപ ദകിയാനൂസീ സമഝതേ ഹൈം വഹീം ഇസീ മൂല സേ ജന്മേ ശമ്പാ (വിദ്യുത, തഡിത), ശമിത, ശമിതാ ( ശാന്ത, സംതുഷ്ട ) ഔര ശാംതനു ജൈസേ നാമ ആധുനിക സമഝേ ജാതേ ഹൈം । ഹാലാംകി ഇന സബകാ മൂലാധാര വൈദിക ശബ്ദാവലീ ഹീ ഹൈ । യൂം തോ സഭീ ധര്മോം കാ സംദേശ സദാചാര ഔര ശാന്തി ഹോതാ ഹൈ മഗര ജൈന ധര്മ കേ സാഥ ശാന്തി കാ നാതാ കുഛ ഐസാ ഹൈ കി ഇസ സമുദായ മേം വ്യക്തിനാമ കേ തൌര പര ശാന്തി ശബ്ദ കാ സര്വാധിക പ്രയോഗ ദേഖനേ കോ മിലതാ ഹൈ । പുരുഷോം കേ നാമ കേ സാഥ കുമാര ശബ്ദ ജോഡാ ജാതാ ഹൈ । ജൈന ധര്മ കേ സോലഹവേം തീര്ഥംകര കാ നാമ ശാന്തിനാഥ ഹൈ ।

യേ സഫര ആപകോ കൈസാ ലഗാ ? പസംദ ആയാ ഹോ തോ യഹാം ക്ലിക കരേം

അഭീ ഔര ബാകീ ഹൈ। ദിലചസ്പ വിവരണ പഢേം ആഗേ...

Friday, May 11, 2012

ഹുസ്നോ-ഏഹസാന കീ ബാതേം

flower

ഫാ രസീ കേ രാസ്തേ ഹിന്ദീ മേം ദാഖില ഹുഏ ശബ്ദോം മേം ഹുസ്ന കാ ശുമാര ഭീ ഐസേ ശബ്ദോം മേം ഹോതാ ഹൈ ജിസകാ പ്രയോഗ സുംദരതാ, രമണീക, ഖൂബസൂരത അഥവാ ദര്ശനീയ ജൈസേ ഭാവോം കോ വ്യക്ത കരനേ മേം ഹോതാ ഹൈ । ശേരോ-ശായരീ കീ വജഹ സേ ഭീ യഹ ശബ്ദ ഹിന്ദീ വാലോം കീ ജബാന പര ചഢാ ഹുആ ഹൈ । ഹുസ്ന ശബ്ദ അരബീ ജബാന സേ നികലാ ഹൈ ഔര ഇസകേ മൂല മേം അരബീ കീ ഹസൂനാ ക്രിയാ ഹൈ ജിസകേ മൂല മേം ഭലാഈ, അച്ഛാഈ കാ ഭാവ ഹൈ । യഹ സേമിടിക ധാതു ഹ-സ-ന (h-s-n) സേ ബനാ ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഹൈ സുംദര, സുംദര ഹോനാ, പരിഷ്കാര, സംവാരനാ, പ്രശംസാ കരനാ ആദി । ഹിന്ദീ മേം ഹുസ്ന ശബ്ദ കാ വ്യാപക ഇസ്തേമാല ന ഹോതേ ഹുഏ ഇസേ സിര്ഫ ശാരീരിക സൌന്ദര്യ കേ സംദര്ഭ മേം പ്രയോഗ കിയാ ജാതാ ഹൈ । ഹാം, ഉര്ദൂ ശായരീ മേം ഹുസ്ന കോ സൌന്ദര്യ അഥവാ ഖൂബസൂരതീ കേ വ്യാപക അര്ഥോം മേം പ്രയോഗ കിയാ ജാതാ ഹൈ । പ്രാകൃതിക സൌന്ദര്യ കേ സംദര്ഭ മേം ഹിന്ദീ മേം ബിരലേ ഹീ ഹുസ്ന കാ ഇസ്തേമാല ഹോതാ ഹോ ।
ഹുസ്ന കാ പ്രയോഗ മഹജ രൂപ-ആകാര കേ സൌന്ദര്യ കോ അഭിവ്യക്ത കരനേ തക സീമിത നഹീം ഹൈ ബല്കി അരബീ മേം ഇസകേ ദായരാ വ്യാപക ഹൈ । അല സഈദ ഏമ. ബദാവീ കീ അരേബിക-ഇംഗ്ലിശ ഡിക്ശനരീ ഓഫ കുരാനിക യൂസേജ കേ മുതാബിക ഹുസ്ന മേം ദയാലുതാ, പരോപകാര, പുണ്യ, ഉദാരതാ, കരുണാ, സുഖദായീ, ആനംദദായീ ഔര ദാന ജൈസേ ആശയ ഭീ സമാഹിത ഹൈം । ദരഅസല യേ സാരേ ഗുണ മിലകര ഹീ മനുഷ്യ കോ മാനവീയതാ കാ ആധാര ദേതേ ഹൈം । ഇന്സാനിയത കാ ഹുസ്ന ദരഅസല ഇന ഗുണോം സേ ഹീ ഉഭരതാ ഹൈ । സോ ഹുസ്ന മേം ഭൌതിക സൌന്ദര്യ പ്രമുഖ നഹീം ഹൈ ബല്കി ഉന ബാതോം കാ ഉഭാര ഹൈ ജിനസേ കിസീ രൂപാകാര മേം വിശേഷ ആകര്ഷണ പൈദാ ഹോതാ ഹൈ । യഹ ഖൂബീ ഹീ ഹുസ്ന ഹൈ । കഹാ ജാ സകതാ ഹൈ കി സൌന്ദര്യ വഹ ഹൈ ജോ മന കോ സുഹാഏ യാനീ സുഹാവനാപന ഹീ ഖൂബസൂരതീ കാ പ്രമുഖ ആശയ ഹൈ ന കി കിസീ രൂപാകാര കേ ഭൌതിക ആയാമോം കാ ശാസ്ത്രീയ മാപദണ്ഡോം പര ആകലന । ഇസസേ സമ്ബന്ധിത ഹുസ്തോആശികീ യാ ഹുസ്നോജമാല ജൈസേ സാമാസിക പദ ഭീ ഹിന്ദീ മേം ചലതേ ഹൈം ।
സന ഏക വ്യക്തിവാചക സംജ്ഞാ ഹൈ । ഇസകാ ഇസ്തേമാല ദ്വിതീയ പദ കീ തരഹ ഭീ ഹോതാ ഹൈ ജൈസേ അലീഹസന । ഹസന hasan സാമാന്യ തൌര പര പുരുഷവാചീ സംജ്ഞാ ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ സുംദര, മോഹക, ഖൂബസൂരത (വ്യക്തി) ഹൈ । ഇസീ തരഹ ഹസീന ശബ്ദ ഭീ ഇസീ മൂല സേ ജന്മാ ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഭീ സുംദര, ഖൂബസൂരത, മനമോഹക ഹോതാ ഹൈ । ഇസകാ സ്ത്രീവാചീ ഹസീനാ ഹൈ । ആമതൌര പര സുംദരീ, ലാവണ്യമയീ യുവതീ കോ ഹസീനാ കീ സംജ്ഞാ ദീ ജാതീ ഹൈ । പൈഗമ്ബര മോഹമ്മദ കേ നവാസേ അലീ കേ ബേടോം കേ നാമ ഹസന ഔര ഹുസൈന ഥേ । ഹസന ബഡേ ഥേ ഔര ഹുസൈന ഛോടേ । ഹുസൈന കാ ആശയ ഭീ സുംദര ഹീ ഹൈ । ഏക അന്യ വ്യക്തിവാചക സംജ്ഞാ ഹൈ മുഹസിന । ഹിന്ദീ മേം യഹ മോഹസിന കേ രൂപ മേം പ്രചലിത ഹൈ । മോഹസിന കാ അര്ഥ ഹോതാ ഹൈ ദയാലു, കൃപാലു, മദദഗാര, രഹമദില, മേഹരബാന യാ ഉപകാരീ । ഇസകാ സ്ത്രീവാചീ മോഹസിനാ ഹോതാ ഹൈ ജൈസേ മോഹസിനാ കിദവഈ । ഇസീ കതാര മേം ഖഡാ ഹൈ തഹസീന । യഹ ഭീ വ്യക്തിവാചക സംജ്ഞാ ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഹൈ പ്രശംസാ, താരീഫ, കദ്ര, ആശീര്വാദ ആദി ।
മുസ്ലിമ സമാജ മേം ഏഹസാന വ്യക്തിവാചക സംജ്ഞാ കേ തൌര പര ഭീ ഇസ്തേമാല ഹോതാ ഹൈ ജൈസേ ഏഹസാന മലിക, ഏഹസാന ജാഫരീ । പകാര കേ ആശയ വാലാ അഹസാന ahsan ശബ്ദ ഹിന്ദീ മേം ഖൂബ പ്രചലിത ഹൈ । അരബീ മേം ഇസകാ ഏഹസാന ehsan രൂപ ഹൈ ഔര ഹിന്ദീ മേം ഭീ യഹീ രൂപ ജ്യാദാ പ്രചലിത ഹൈ । ഹിന്ദീ ശബ്ദകോശോം മേം അഹസാന ശബ്ദ കോ ഹിന്ദീ കീ പ്രകൃതി കേ അനുകൂല മാനാ ഗയാ ഹൈ । ഏഹസാന ഭീ സേമിടിക ധാതു ഹ-സ-ന (h-s-n) സേ ബനാ ഹൈ । ഗൌരതലബ ഹൈ കി ഉപകാര, ഭലാഈ നേകീ കേ അര്ഥ വാലാ അരബീ കാ യഹ ശബ്ദ ഹിന്ദീ മേം അപനീ മുഹാവരേദാര അര്ഥവത്താ കീ വജഹ സേ ഇതനാ ലോകപ്രിയ ഹൈ കി ആമ ബോലചാല മേം യഹ ഉപകാര സേ ഭീ ജ്യാദാ സുനാഈ പഡതാ ഹൈ । ഏഹസാന മാനനാ യാനീ കൃതജ്ഞ ഹോനാ, ഏഹസാന ജതാനാ ഭലാഈ കാ രൌബ ജമാനാ യാ ഏഹസാന കരനാ യാനീ ഉപകാര കരനാ, ഏഹസാന കേ കാബില, ഏഹസാന കാ ബദലാ ജൈസേ മുഹാവരേ ഹമ രോജ ഇസ്തേമാല കരതേ ഹൈം । ഏഹസാന മേം മൂലതഃ ഭലാഈ കരന യാ അച്ഛാഈ കരനേ ജൈസാ ഭാവ ഹൈ । കൃതജ്ഞ കേ അര്ഥ മേം ഏഹസാനമംദ ഔര കൃതഘ്ന കേ അര്ഥ മേം ഏഹസാനഫരാമോശ ശബ്ദ ഭീ ഇസീ കഡീ മേം ആതേ ഹൈം ।

യേ സഫര ആപകോ കൈസാ ലഗാ ? പസംദ ആയാ ഹോ തോ യഹാം ക്ലിക കരേം

അഭീ ഔര ബാകീ ഹൈ। ദിലചസ്പ വിവരണ പഢേം ആഗേ...

Monday, May 7, 2012

രഗ-രഗ കീ ഖബര

leaf

ക്ത വാഹിനീ കേ ലിഏ ഹിന്ദീ മേം രഗ ശബ്ദ ഭീ ഖൂബ പ്രചലിത ഹൈ, അലബത്താ നസ കാ ചലന ജ്യാദാ ഹൈ । നസ കോ നാഡീ ഭീ കഹതേ ഹൈം ഔര നലികാ ഭീ । രഗ ഭാരത-ഈരാനീ പരിവാര കാ ശബ്ദ ഹൈ ഔര ഫാരസീ കേ ജരിഏ ഹിന്ദീ മേം ആയാ ഹൈ ജിസകാ സഹീ രൂപ രഗ ഹൈ । രഗ കീ വ്യുത്പത്തി കേ ബാരേ മേം നിശ്ചിത തൌര പര നഹീം കഹാ ജാ സകതാ । രക്ത കീ പഹചാന ഉസകാ ലാല രംഗ ഹൈ ഔര ഉസകാ കാമ ഹൈ നസോം മേം ബഹനാ ക്യോംകി വഹ തരല ഹൈ ഔര തരലതാ മേം നമീ ഹോതീ ഹീ ഹൈ । സോ നമീ ഔര ബഹാവ കേ ഗുണോം കോ അഗര പകഡാ ജാഏ തോ രഗ ശബ്ദ കേ ജന്മസൂത്ര ഇംഡോ-ഈരാനീ പരിവാര കീ ഭാഷാഓം മേം നജര ആതേ ഹൈം । വൈദിക ഔര ജേംദാവേസ്താ സാഹിത്യ സേ യഹ സ്ഷ്ട ഹോ ചുകാ ഹൈ കി ഇംഡോ-ഈരാനീ ഔര ഭാരോപീയ ഭാഷാ പരിവാര മേം ഋ-രീ ജൈസീ ധ്വനി മേം ബുനിയാദീ തൌര പര ഗതി, പ്രവാഹ കാ ഭാവ രഹൈ ഹൈ ഔര ഐസേ ശബ്ദോം കീ ഏക ലമ്ബീ ഫേഹരിസ്ത തൈയാര കീ ജാ സകതീ ഹൈ ജിനമേം ന സിര്ഫ രാഹ, രാസ്താ, ദിശാ, ആവേഗ, വേഗ, ഭ്രമണ, ചക്ര, ഗതി, ഭ്രമണ ജൈസേ ആശയ ഛുപേ ഹൈം ബല്കി ഇനസേ നമീ, രിസന ജൈസേ അര്ഥോം കാ ദ്യോതന ഭീ ഹോതാ ഹൈ । രക്തവാഹിനീ മൂലതഃ ഏക മാര്ഗ ഭീ ഹൈ ഔര ഔര സാധന ഭീ ജിസമേം ഹൃദയ ദ്വാരാ തേജ രഫ്താര സേ ഖൂന ബഹായാ ജാതാ ഹൈ । ഗൌരതലബ ഹൈ കി നല, നഡ, നദ ജൈസേ പ്രവാഹീ അര്ഥവത്താ വാലേ ശബ്ദ കേ പൂര്വരൂപ സേ ഹീ ഏക വിശേഷ നലീ ജൈസേ തനേ വാലീ വനസ്പതി കാ നാമ നലിനീ പഡാ । ഇസീ തരഹ നദീ കേ ലിഏ ഭീ നലിനീ നാമ പ്രചലിത ഹുആ ।
ജ൉ന പ്ലൈട്സ രഗ കേ മൂല മേം സംസ്കൃത കാ രക്ത ശബ്ദ ദേഖതേ ഹൈം । ഏ ഡിക്ശനരീ ഓഫ ഉര്ദൂ, ക്ലാസികല ഹിന്ദീ ഏംഡ ഇംഗ്ലിശ മേം രഗ കീ തുലനാ പ്രാകൃത കേ രഗ്ഗോ സേ കീ ഗഈ ഹൈ ജോ രക്ത കാ പരിവര്തിത രൂപ ഹൈ । ധ്വനി കേ ആധാര പര ശബ്ദോം കേ രൂപാന്തര കീ ഭീ നിശ്ചിത പ്രക്രിയാ ഹോതീ ഹൈ । ഇസ ഹിസാബ സേ ദേഖേം തോ രക്ത കാ ഏക രൂപ രത്ത ബനേഗാ ഔര ദൂസരാ രൂപ രഗ്ഗ യാ രഗ്ഗോ ഹോ സകതാ ഹൈ । ഖാസ ബാത യഹ ഹൈ കി രക്ത സാധ്യ ഹൈ ജബകി രഗ സാധന കാ നാമ ഹൈ । രക്ത കീ വിശിഷ്ട പഹചാന ഉസകാ ലാല ഹോനാ ഹൈ ജബകി രക്തവാഹിനീ മേം ഗതി പ്രമുഖ ഹൈ । ഇസലിഏ രക്ത കേ രഗ്ഗ രൂപാന്തര സേ യഹ മാന ലേനാ കി ഇസസേ ഹീ ഫാരസീ കാ രഗ ബനാ ഹോഗാ, ദൂര കീ കൌഡീ ഹൈ । രക്ത സേ ബനേ രഗ്ഗ കാ അര്ഥ ഭീ ഖൂന ഹീ ഹോതാ ഹൈ । ഫാരസീ കാ രഗ നിശ്ചിത ഹീ രക്ത സേ നഹീം ഹൈ । ഗൌരതലബ ഹൈ കി ഭാരോപീയ ഭാഷാ പരിവാര മേം ഋ-രീ ജൈസീ ധ്വനിയോം സേ ബനേ കുഛ ശബ്ദ ഐസേ ഭീ ഹൈം ജിനമേം ജലവാചീ ഭാവ ഹൈം അര്ഥാത ജിനകീ അര്ഥവത്താ മേം ഗതി വ പ്രവാഹ കേ സാഥ സാഥ നമീ, ആര്ദ്രതാ ഔര ഗീലേപന കാ ആശയ നിഹിത ഹൈ । ഇസേ യൂം സമഝേം കി കിസീ സ്രോത സേ രിസാവ മേം മുഖ്യതഃ ഗതി സേ ഭീ പഹലേ ഗീലേപന കാ അഹസാസ ഹോതാ ഹൈ, ഫിര വഹ രിസാവ ധാരാ കാ രൂപ ലേതാ ഹൈ ।
ഖ്യാത ജര്മന ഭാഷാ വിജ്ഞാനീ ജൂലിയസ പകോര്നീ നേ ഭാരോപീയ ഭാഷാഓം മേം ധാരാ, ബഹാവ, പ്രവാഹ, ഗതി, വേഗ, നമീ, ആര്ദ്രതാ കോ അഭിവ്യക്ത കരനേ വാലേ വിഭിന്ന ശബ്ദോം കേ കുഛ പൂര്വരൂപ തലാശേ ഹൈം ജിസസേ ഇനകേ ബീച ന സിര്ഫ സജാതീയ സാമ്യ ഹൈ ബല്കി ഇനകാ വ്യുത്പത്തിക ആധാര ഭീ ഏക ഹൈ । res, ros, eres ഐസേ ഹീ പൂര്വരൂപ ഹൈം ജിനസേ താല്ലുക രഖനേ വാലേ അനേക ശബ്ദ ഭാരോപീയ ഭാഷാഓം മേം ഹൈം ജൈസേ ദൌഡനേ കേ ലിഏ രേസ, ആവേഗ കേ ലിഏ ആഇര , സംസ്കൃത കാ രസാ അര്ഥാത രസ, പാനീ യാ നദീ ആദി । ഇന സബമേം ഋ – രീ നജര ആതാ ഹൈ । പ്രോടോ ഇംഡോയൂരോപീയ ഭാഷാ പരിവാര കീ ഏക ധാതു *reie- ഇസീ കഡീ മേം ആതീ ഹൈ । ഇസമേം ഭീ ഋ കീ മഹിമാ ദേഖേം । മേം മൂലതഃ ഗതി കാ ഭാവ ഹൈ। ജാനാ, പാനാ, ഘൂമനാ, ഭ്രമണ കരനാ, പരിധി പര ചക്കര ലഗാനാ ആദി । പ്രാചീന സംസ്കൃത ധാതു ഋത് ഔര ഋഷ് മേം നിഹിത ഗതിസൂചക ഭാവോം കാ വിസ്താര അഭൂതപൂര്വ രഹാ ഹൈ । സംസ്കൃത ധാതു സേ ബനാ ഹൈ ഋത് ജിസമേം ഉചിത രാഹ ജാനേ ഔര ഉചിത ഫല പാനേ കാ ഭാവ തോ ഹൈ ഹീ സാഥ ഹീ ചക്ര, വൃത്ത ജൈസേ ഭാവ ഭീ നിഹിത ഹൈം । ഹിന്ദീ കേ രേല ശബ്ദ മേം ബഹാവ യാ പ്രവാഹ കാ ആശയ നിഹിത ഹൈ । രേലാ ശബ്ദ കീ വ്യുത്പത്തി രാല്ഫ ലിലീ ടര്നര സംസ്കൃത കേ രയ സേ മാനതേ ഹൈം ജിസകാ അര്ഥ ഹൈ തേജ ബഹാവ, തേജ ഗതി, ദ്രുതഗാമീ, ശീഘ്രതാ ആദി । രയ ബനാ ഹൈ സേ ജിസമേം ഗതി, പ്രവാഹ കാ ഭാവ ഹൈ । ഇസീ തരഹ ര കേ മായനേ ഗതി യാ വേഗ സേ ചലനാ ഹൈ ജാഹിര ഹൈ മാര്ഗ യാ രാഹ കാ അര്ഥ ഭീ ഇസമേം ഛുപാ ഹൈ ।
പ്രാചീന ധാരാ, പ്രവാഹ യാ നദിയോം കേ നാമോം മേം ഭീ പ്രവാഹവാചീ ര, രീ യാ ഋ കേ ദര്ശന ഹോതേ ഹൈം । ഏടിമഓനലാഇന കേ മുതാബിക ജര്മനീ കീ കീ പ്രസിദ്ധ നദീ ഹൈ രാഈന Rhine ജിസകേ പീഛേ ഭാരോപീയ ധാതു *reie- ഹീ ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഹൈ ഗതി ഔര പ്രവാഹ । ലൈടിന മേം രാഇവസ ശബ്ദ കാ അര്ഥ ധാരാ ഹോതാ ഹൈ । വൈദികീ കീ സഹോദരാ ഈരാന കീ അവേസ്താ ഭാഷാ മേം നദീവാചീ ഏക ശബ്ദ ഹൈ ranha ജിസകാ അഭിപ്രായ പ്രവാഹീ ധാരാ ഹൈ ഔര ഇതിഹാസകാരോം കേ മുതാബിക യഹ രൂസ കീ വിശാലതമ നദീ വോല്ഗാ കാ പ്രാചീന നാമ ഹൈ । മോനിയര വിലിയമ്സ കേ കോശ മേം സംസ്കൃത മേം രിണ്വ് യാ രിണ്വതി കാ അര്ഥ ജാനാ ഹൈ । വൈസേ തോ രേണുകാ ശബ്ദ കാ അര്ഥ ഭീ നദീ ഹോതാ ഹൈ ഔര അവേസ്താ കേ രംഹാ ranha സേ ഇസകാ ധ്വനിസാമ്യ ഭീ ഹൈ കിന്തു ഭാഷാവിജ്ഞാനീ രംഹാ കാ സാമ്യ വൈദികീ കേ രസാ സേ ബൈഠാതേ ഹൈം ജിസകാ അര്ഥ രസ, നമീ, രിസന, നദീ, ധാരാ ആദി ഹൈ । ഭാഷാ വിജ്ഞാനിയോം കേ മുതാബിക വോല്ഗാ നദീ കാ നാമകരണ പ്രോടോ-സ്ലാവ ശബ്ദ വോല്ഗാ സേ ഹുആ ഹൈ ജിസമേം നമീ കാ ആശയ ഹൈ । ഉക്രേനീ മേം ഭീ വോല്ഗാ കാ യഹീ അര്ഥ ഹൈ । രൂസീ ഭാഷാ കേ വ്ലാഗാ കാ അര്ഥ ഹോതാ ഹൈ നമ ഇസീ തരഹ ചേക ഭാഷാ മേം വ്ലേഹ കാ അര്ഥ ഹൈ ഗീലാപന । ദരഅസല യേ സാരേ ശബ്ദ ജന്മേ ഹൈം പ്രാചീന ശകസ്ഥാന യാനീ സിഥിയാ ക്ഷേത്ര മേം ബോലീ ജാനേ വാലീ കിസീ ഭാഷാ കേ രാ ശബ്ദ സേ ജിസകാ അര്ഥ ഥാ വോല്ഗാ നദീ । മൂലതഃ യഹ രാ ശബ്ദ രിസന യാ നമീ കാ പ്രതീക ഹീ ഥാ । ഇസകീ തുലനാ അവേസ്തന രംഹാ യാ സംസ്കൃത കേ രസാ സേ കരനീ ചാഹിഏ ।
ജ കേ താജികിസ്താന ക്ഷേത്ര കാ പ്രാചീന നാമ സോഗ്ദിയാനാ ഥാ । സോഗ്ദിയന ഭാഷാ മേം രഅക കാ അര്ഥ ഹോതാ ഹൈ വാഹികാ, നാലികാ ആദി । ര(അ)ക യാനീ രക കീ തുലനാ ഫാരസീ കേ രഗ സേ കരനീ ചാഹിഏ । ദരഅസല സോഗ്ദിയന ര(അ)ക ഹീ ഫാരസീ കേ രഗ കാ പൂര്വരൂപ ഹൈ । പ്രാചീന ശക ഭാഷാ കേ മൂല രിസന, നമീ വാലേ ഭാവ കാ സ്ലാവ ജനോം നേം അപനീ ഭാഷാ മേം അനുവാദ വോല്ഗാ കിയാ ഔര ഇസ തരഹ നദീ കാ നാമ വോല്ഗാ ബനാ । ദരഅസല മൂല രംഹാ , രാഈന ജൈസേ ശബ്ദ നദീവാചീ ഹൈം ഔര ഇനകാ അനുവാദ വോല്ഗാ ഹുആ । ഡ൉ അലീ നൂരാഈ കേ കോശ കേ മുതാബിക ഭീ അവേസ്താ കേ രണ്ഹാ ശബ്ദ കാ അര്ഥ മൂലതഃ ഏക കല്പിത പൌരാണിക നദീ ഹൈ ജിസേ ജരദുശ്തീ സമാജ മാനതാ ഥാ । രംഹാ കാ ഹീ രൂപാന്തര പഹലവീ മേം രഘ, രഗ ഹുആ ഔര ഫിര ഫാരസീ മേം യഹ രഗ ബനാ ।
ഗൌര കരേം കി കിസീ സ്രോത സേ ജബ രിസാവ ഹോതാ ഹൈ തോ ഉസകീ അനുഭൂതി നമീ കീ ഹോതീ ഹൈ । സതത രിസാവ പ്രവാഹ ബനതാ ഹൈ । ഇസ പ്രവാഹീ ധാരാ തേജ ഗതി സേ സതഹ കോ കാടതേ ഹുഏ അപനേ ലിഏ മാര്ഗ ബനാതീ ഹൈ ജിസേ നദ, നദീ, നാഡീ യാ നാലീ കഹതേ ഹൈം । ശരീര മേം രക്ത ലേ ജാനേ വാലീ വാഹിനിയാം ഐസീ ഹീ നാഡിയാം യാ നാലിയാം ഹൈം । കിസീ വിശാല ഭൂഭാഗ കോ സിംചിത കരനേ, പോഷിത കരനേ ഔര ഉസേ ഹരാ ഭരാ രഖനേ മേം ഭീ നദിയോം കീ വിശിഷ്ട ഭൂമികാ ഹോതീ ഹൈ । ഇന്ഹേം ഹമ കിസീ ഭൂഭാഗ കീ നാഡിയാം കഹ സകതേ ഹൈം । ഹമാരേ ശരീര കീ നസേം യാ രഗേം ഭീ വഹീ കാമ കരതീ ഹൈം । രഗ ശബ്ദ കീ വ്യുത്പത്തി രക്ത സേ ന ഹോകര ഭാരോപീയ ഭാഷാ പരിവാര കേ ഋ-രീ ധ്വനി സേ ജന്മേ ജലവാചീ ശബ്ദ സമൂഹ സേ ജ്യാദാ താര്കിക ലഗതീ ഹൈ । നസ സേ ജുഡേ ജിതനേ ഭീ മുഹാവരേ ഹൈം, വേ സഭീ രഗ മേം സമാ ഗഏ ഹൈം ജൈസേ രഗ ഫഡകനാ യാനീ ആവേഗ കാ സംചാര ഹോനാ, രഗ ദബനാ യാനീ കിസീ കേ വശ മേം യാ പ്രഭാവ മേം ആനാ, രഗ ചഢനാ യാനീ ക്രോധ ആനാ, രഗ രഗ പഹചാനനാ യാനീ മൂല ചരിത്ര കാ ഭേദ ഖുല ജാനാ അഥവാ രഗ-പട്ഠേ പഢനാ യാനീ കിസീ ചീജ കോ ബാരീകേ സേ സമഝ ലേനാ ആദി ।

യേ സഫര ആപകോ കൈസാ ലഗാ ? പസംദ ആയാ ഹോ തോ യഹാം ക്ലിക കരേം

അഭീ ഔര ബാകീ ഹൈ। ദിലചസ്പ വിവരണ പഢേം ആഗേ...

Friday, April 27, 2012

ലോബാന കീ മഹക

Olibanum

ദു നിയാ മേം ശായദ ഹീ കോഈ ഹോഗാ ജിസേ ഖുശബൂ നാപസന്ദ ഹോഗീ । സുവാസ സേ ന സിര്ഫ തന-മന ബല്കി ആസപാസ കാ മാഹൌല ഭീ മഹക ഉഠതാ ഹൈ । സുഗന്ധിത പദാര്ഥ കീ ഏക ലമ്ബീ ഫേഹരിസ്ത ഹൈ ഔര ഇസമേം ലോബാന കാ നാമ ഭീ ശാമില ഹൈ । അഗരബത്തീ, ധൂപ ഔര ഹവന സാമഗ്രീ കേ നിര്മാണ മേം ലോബാന കാ പ്രയോഗ ഹോതാ ഹൈ । ലോബാന കാ പ്രയോഗ ദവാ കേ രൂപ മേം ഭീ ഹോതാ ഹൈ । ഇസേ സുലഗതേ ഹുഏ കംഡേ യാ അംഗാരേ പര രഖ കര ജലായാ ജാതാ ഹൈ । ഇസകാ ധുആം സുഗന്ധിത ഹോതാ ഹൈ । ലോബാന ദരഅസല ഏക കിസ്മ കീ രാല യാ വൃക്ഷ സേ നികലനേ വാലാ പാരദര്ശീ സ്രാവ ഹൈ ജോ സൂഖ കര സഫേദ യാ പീലീ ആഭാ വാലേ ഛോടേ ഛോടേ പിണ്ഡോം മേം രൂപാന്തരിത ഹോ ജാതാ ഹൈ । ഇസേ ഹവന, പൂജന കേ ദൌരാന യാ അന്യ ആയോജനോം മേം സുഗന്ധിത വാതാവരണ ബനാനേ കേ ലിഏ ജലായാ ജാതാ ഹൈ । ഇസകേ ധുഏം സേ മാഹൌല മഹക ഉഠതാ ഹൈ ।
ലോബാന യാ ലുബാന ദരഅസല അസല ഭാരത മേം ഫാരസീ കേ ജരിയേ ആയാ ഹൈ മൂലതഃ യഹ സേമിടിക ഭാഷാ പരിവാര കീ ധാതു ല-ബ-ന ( l-b-n ) സേ ബനാ അരബീ ശബ്ദ ഹൈ । യഹ ഏക അനോഖാ ശബ്ദ ഹൈ ജിസകേ ഭീതര ബഹുത സാരേ ആശയ ഛുപേ ഹൈം । ഇസകേ മൂല മേം ഏക ദേശ കാ നാമ ഹൈ । ശ്വേത അര്ഥാത സഫേദീ കേ വിവിധ ആയാമ ഇസമേം നജര ആതേ ഹൈം । ഇസമേം ഏക വിശിഷ്ട വൃക്ഷ കാ സ്പര്ശ ഭീ ഹൈ । ദേഖതേം ഹൈ ലോബാന കേ വംശവൃക്ഷ കോ । അധികാംശ രാല ആധാരിത സുഗന്ധിത പദാര്ഥോം കീ തരഹ ഹീ ലോബാന ഭീ ഏക വിശിഷ്ട പേഡ ബോസവേലിയാ സേരേടാ Boswellia serrata സേ നികലനേ വാലാ ദൂധ ഹൈ । സേമിടിക ധാതു ല-ബ-ന മേം സഫേദീ യാ ദുഗ്ധ ജൈസേ സ്രാവ കാ ഭാവ ഹൈ । ഇസസേ ബനേ അല-ലുബാന മേം ഭീ ദൂധ യാ സഫേദ പദാര്ഥ കാ ആശയ ഹൈ ജിസമേം വൃക്ഷ സേ നികലീ സുഗന്ധിത രാല കാ അര്ഥ ഹീ ഉഭരതാ ഹൈ । ലുബാന യാ ലോബാന കാ രിശ്താ ഹിബ്രൂ സേ ഭീ ഹൈ । ഏ ജനരല സിസ്ടമ ഓഫ ബ൉ടനീ ഏംഡ ഗാര്ഡനിംഗ മേം ജ൉ര്ജ ഡ൉ന അരേബിക al-luban കേ ഹിബ്രൂ സജാതീയ lebonah കാ ഉല്ലേഖ കരതേ ഹൈം । ലേബോനാഹ കാ അര്ഥ ഹോതാ ഹൈ ശ്വേതകണ യാ സഫേദീ കാ ഢേര । ഇസസേ ഹീ ഗ്രീക ഭാഷാ മേം ലിബേനോസ libanos ബനാ, ജിസകാ ആശയ ഭീ ലോബാന ഹീ ഹൈ । ഓലിബേനമ കാ ഇതാലവീ രൂപ ഓലിബേനോ ഹൈ ।
സീ തരഹ ലൈടിന കാ ഓലിബേനമ olibanumശബ്ദ ഓഷധിവിജ്ഞാന കാ ജാനാ പഹചാനാ പദാര്ഥ ഹൈ ജിസകാ ഉപയോഗ പ്രായഃ സിരദര്ദ കീ ദവാ ബനാനേ മേം ഹോതാ രഹാ ഹൈ । ഇസകാ ആശയ ഭീ ഗോംദ, രാല യാ ലോബാന സേ ഹീ ഹൈ । കഈ സംദര്ഭ ഇസ തഥ്യ കീ പുഷ്ടി കരതേ ഹൈം കി ലൈടിന കാ ഓലിബേനമ ദരഅസല അരബീ കേ അല-ലുബാന al-luban കാ സീധാ സീധാ ലിപ്യംതരണ ഹൈ ജിസമേം ഉച്ചാരണ ഭിന്നതാ കീ വജഹ സേ ഹലകാ ബദലാവ ആയാ । ലോബാന യാ ഓലിബേനമ കാ രിശ്താ കഈ തരഹ സേ ഏശിയാ കേ സുദൂര പശ്ചിമീ ഛോര പര സ്ഥിത ലേബനാന സേ ഭീ ജുഡതാ ഹൈ । ഓക്സഫോര്ഡ ഇന്സാക്ലോപീഡിയാ കേ അനുസാര ഓലിബേനമ ദരഅസല “ഓഇല ഓഫ ലേബേനോജ” യാ ലേബേനാന ടര്മ കാ സംക്ഷേപ ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഹൈ “ലേബനാന കാ തേല” । മഗര യഹ ബഹുത പുഖ്താ ആധാര നഹീം ഹൈ । കുഛ ഭാഷാവിദോം കാ മാനനാ ഹൈ കി പ്രാചീനകാല സേ ഹീ ലേബനാന മേം പാഏ ജാനേ വാലേ ഖാസ ദേവദാര സേ നികലനേ വാലേ സുഗന്ധിത പദാര്ഥ കീ മാംഗ ഭൂമധ്യസാഗരീയ ക്ഷേത്രോം കേ ബാജാര മേം ഖൂബ രഹീ ഹൈ । ഇസീലിഏ ലേബനാന സേ ആനേ വാലേ രാല കോ ലോബാന നാമ മിലാ । കുഛ ഹദ തക സ്വീകാര്യ ഹോതേ ഹുഏ ഭീ യഹ വ്യുത്പത്തി സഹീ നഹീ ഹൈ ।
രഅസല ലേബനാന lebanon ശബ്ദ ഭീ സേമിടിക മൂല കാ ഹീ ഹൈ ഔര ഇസാ ജന്മ ഭീ ല-ബ-ന സേ ഹുആ ഹൈ । പശ്ചിമീ ഏശിയാ കേ ഇസ പഹാഡീ പ്രാന്ത മേം ബര്ഫ സേ ലദീ ചോടിയാം ഹൈം । ശുഷ്ക അരബ ക്ഷേത്ര മേം ബര്ഫീലീ ചോടിയോം വാലേ ലേബനാന കോ ല-ബ-ന മേം നിഹിത സഫേദീ, ശുഭ്രതാ കീ വജഹ സേ ഹീ പഹചാന മിലീ । ലേബനാന യാനീ ലുബ + നാന അര്ഥാത സഫേദ ധരതീ । താത്പര്യ ബര്ഫ സേ ഢകീ ചോടിയോം സേ ഹീ ഹൈ । യഹാം കാ സബസേ ഊംചീ ചോടീ കാ നാമ ഭീ മാഊംട ലേബനാന ഹീ ഹൈ । സ്പഷ്ട ഹൈ കി ലേബനാന സേ ‘ലോബാന’ നഹീം ബനാ ഹൈ ബല്കി ല-ബ-ന സേ ഹീ ലേബനാന ഔര ലോബാന ബനേ ഹൈം । ദോനോം മേം ഖാസ ബാത സഫേദീ ഹൈ । പ്രാചീന അരബ കേ സൌദാഗരോം കാ ദൂര ദരാജ തക വ്യാപാര കരനേ മേം കോഈ സാനീ നഹീം ഥാ । ദരഅസല അഫ്രീകാ ഔര പൂര്വീ ഏശിയാ കേ ദേശോം സേ ഭാരീ മാത്രാ മേം അരബ കേ സൌദാഗര ലോബാന loban ഖരീദതേ ഥേ ഔര ഉസേ ലേബനാന മേം സാഫ കിയാ ജാതാ ഥാ । വഹാം സേ ഉസേ ഫിര ദുനിയാഭര കേ ബാജാരോം മേം ബേചാ ജാതാ ഥാ । ലേബനാന സേ ലോബാന കാ രിശ്താ ഇസലിഏ ഹൈ ക്യോംകി വഹ ലോബാന കീ ബഡീ മണ്ഡീ ഥീ ।
സ സംദര്ഭ മേം അല്ബാനിയാ, ഏല്പ്സ ജൈസേ ക്ഷേത്രോം കോ ഭീ യാദ കര ലേനാ ചാഹിഏ । സേമിടിക ധാതു ല-ബ-ന സേ മിലതീ ജുലതീ ധാതു ഹൈ a-l-b ( കുഛ ലോഗ ഇസേ ഗൈര ഭാരോപീയ ധാതു ഭീ മാനതേ ഹൈം)। ഏല്ബ *alb- കാ അര്ഥ ഹൈ ശ്വേത, സഫേദ, ധവല, പഹാഡ, പര്വത । ഇസസേ മിലതീ ജുലതീ പ്രോടോ ഇംഡോ യൂരോപീയ ഭാഷാ പരിവാര കീ ഏക ധാതു ഹൈ *albho-ജിസമേം ഭീ യഹീ ഭാവ ഹൈ ഔര മാനാ ജാതാ ഹൈ കി ഇസകാ വികാസ *alb-സേ ഹുആ ഹൈ । പൂര്വ സേ പശ്ചിമ തക ഫൈലീ യൂരോപ കീ പ്രസിദ്ധ പര്വത ശൃംഖലാ കാ നാമ ഏല്പ്സ ഹൈ । യഹ നാമ ഇസീ മൂല സേ ആ രഹാ ഹൈ । ധ്യാന രഹേ ആല്പ്സ കേ ന സിര്ഫ ഉച്ച ശിഖരോം പര ഹമേശാ ബര്ഫ ജമീ രഹതീ ഹൈ । alps മേം alb ധാതു സാഫ ദിഖാഈ പഡ രഹീ ഹൈ । പര്വതീയ യാ പഹാഡീ കേ അര്ഥ മേം ഏല്പാഈന ശബ്ദ ഭീ ഇസീ മൂല സേ ആ രഹാ ഹൈ ।

യേ സഫര ആപകോ കൈസാ ലഗാ ? പസംദ ആയാ ഹോ തോ യഹാം ക്ലിക കരേം

അഭീ ഔര ബാകീ ഹൈ। ദിലചസ്പ വിവരണ പഢേം ആഗേ...

Wednesday, April 25, 2012

മുലമ്മേ കീ ചമക

mulamma

കി സീ ഹലകീ ധാതു പര കീമതീ ധാതു കീ പരത ചഢാനേ കീ പരമ്പരാ ദുനിയാഭര മേം പ്രാചീനകാല സേ പ്രചലിത ഹൈ ജിസേ മുലമ്മാ കഹാ ജാതാ ഹൈ । മുലമ്മാ ശബ്ദ ഭാരത കീ കരീബ കരീബ സഭീ പ്രമുഖ ഭാഷാഓം മേം പ്രചലിത ഹൈ । ഹിന്ദീ കീ തോ ഖൈര സഭീ ബോലിയോം മേം ഇസേ ഖൂബ ലിഖാ-പഢാ-സമഝാ ജാതാ ഹൈ । മൂലതഃ യഹ സേമിടിക ഭാഷാ പരിവാര കാ ശബ്ദ ഹൈ ഔര ബരാസ്താ ഫാരസീ, അരബീ ഭാഷാ കാ യഹ ശബ്ദ ഭാരതീയ ഭാഷാഓം മേം ദാഖില ഹുആ । യഹ ദിലചസ്പ ഹൈ കി അപനേ ഖാസ ഠികാനേ പര കോഈ ശബ്ദ കിസീ അന്യ രൂപ മേം ഹോതാ ഹൈ ഔര ഫിര ബദലീ ഹുഈ അര്ഥവത്താ കേ സാഥ ഉസകാ കുഛ ഔര രൂപാന്തര കിസീ അന്യ ഭാഷാ മേം ഹോതാ ഹൈ । വര്തമാന മേം മുലമ്മാ കാ ജോ അര്ഥ പ്രചലിത ഹൈ ഉസമേം കലഈ കരനേ യാ പ൉ലിശ കരനേ കാ ആശയ ഹൈ । ഗിലട കീ ഹുഈ ധാതു യാനീ സോനേ-ചാംദീ കാ പാനീ ചഢീ ധാതു കോ ഭീ മുലമ്മാ കഹതേ ഹൈം । മുലമ്മാ മേം നകലീ പ൉ലിശ കാ ഭാവ അബ പ്രമുഖ ഹോ ഗയാ ഹൈ । താത്പര്യ യഹ ഹൈ കി ഐസാ പദാര്ഥ ജോ കഭീ ജഗമഗ ഥാ പര അബ ഉസകീ ചമക ഫീകീ പഡ ഗഈ ഹൈ । അഗര ഉസേ ഘിസ-മാംജ ദിയാ ജാഏ തോ ഭീ വഹ ചമക ഉഠതാ ഹൈ । യാനീ കിസീ പദാര്ഥ കീ ചമക ഹീ ഉസകാ മുലമ്മാ ഹൈ । മഗര അബ മുലമ്മാ കേ സാഥ ചമകീലീ പരത, സതഹ, പ൉ലിശ യാ ആവരണ കാ ആശയ ജുഡ ഗയാ ഹൈ ।
മൂല അരബീ മേം മുലമ്മാ സേ അഭിപ്രായ ചമക സേ ഹൈ । ആവരണ, ലേപന, കലഈ ജൈസേ ആശയ ഇസമേം ബാദ മേം ജുഡേ । മുലമ്മാ mukkama കേ മൂല മേം ഹൈ അരബീ കാ ലമ്അ lam‘ ജിസമേം ദ്യുതി, ദീപ്തി, കാംതി, ഝലക, ചമക ജൈസേ ഭാവ ഹൈം । ബനാവടീ, ദിഖാവടീ ഔര ആഡമ്ബരപൂര്ണ വ്യവഹാര കേ സമ്ബന്ധ മേം ഭീ മുലമ്മാ ശബ്ദ കാ മുഹാവരേദാര പ്രയോഗ ഹോതാ ഹൈ ജൈസേ – “കഈ ബാര ലഗതാ ഹൈ മാനോ ധര്മനിരപേക്ഷതാ ഹമാരീ സാംവിധാനിക പഹചാന ന ഹോകര മുലമ്മാ ഹൈ ।” സസ്തീ ധാതു സേ ബനേ ബരതനോം ഔര ഗഹനോം പര സോനേ ചാംദീ കാ പാനീ ചഢാനേ വാലേ കാരീഗര കോ മുലമ്മാസാജ കഹതേ ഹൈം । യഹ പ്രക്രിയാ മുലമ്മാസാജീ യാ മുലമ്മാകാരീ കഹീ ജാതീ ഹൈ । മുലമ്മാ കേ തദ്ഭവ രൂപ മുലമാ മേം തുര്കീ കാ ചീ പ്രത്യയ ലഗാകര മുലമചീ ജൈസാ ശബ്ദ ഭീ ബനായാ ഗയാ ജിസകാ അര്ഥ ഭീ മുലമ്മാസാജ ഹീ ഹോതാ ഹൈ । മരാഠീ മേം മുലമ്മാ കോ മുലാമാ കഹതേ ഹൈം । ഹൈംസ വ്ഹേര ഔര മില്ടന കോവേന കേ അരബീ-ഇംഗ്ലിശ കോശ കേ മുതാബിക ലമ്അ കാ അര്ഥ ജ്യോതി, ഝിലമില, ജഗമഗ, ദിപദിപ, ദ്യുതി, ചമക ആദി കാ ഭാവ ഹൈ । യഹ ചമക പ്രതിഭാ കീ ഭീ ഹോ സകതീ ഹൈ, കിസീ വസ്തു കീ ഭീ । ഇസമേം പരിമാര്ജന സേ പൈദാ കാംതി കാ ഭാവ ഭീ ഹൈ ഔര ശുദ്ധികരണ സേ പൈദാ ദീപ്തി ഭീ ।
ഫ്രാംസിസ ജോസേഫ സ്ടേംഗാസ കേ ഫാരസീ അംഗ്രേജീ കോശ കേ മേം മുലമ്മാ കേ ജോ അര്ഥ പ്രാഥമിക ക്രമ മേം ദിഏ ഹൈം ഉനകേ അനുസാര അലഗ അലഗ രംഗോം കേ ഘോഡോം കോ ഭീ മുലമ്മാ കഹതേ ഹൈം । ഏക വിശിഷ്ട കാവ്യ വിധാ ജിസമേം കിസീ ഛംദ കാ ആധാ ഹിസ്സാ ഏക ഭാഷാ മേം ഔര ആധാ കിസീ ദൂസരീ ഭാഷാ മേം ഹോതാ ഹൈ । ഐസാ പ്രയോഗ ദോഹാ യാ ശേര ജൈസേ ഛംദ മേം കിയാ ജാതാ ഹൈ ജിസമേം ദോ പംക്തിയാം ഹോതീ ഹൈം । ആമതൌര പര മുലമ്മാ വിധാ കാ ജിക്ര തുര്കീ ഫാരസീ കേ സംദര്ഭ മേം ഹുആ ഹൈ ജിസമേ അരബീ കാ മിശ്രണ ഹോതാ ഹൈ । ഗൌരതലബ ഹൈ കി ഇസ്ലാമീ പ്രഭാവ ബഢനേ കേ ബാദ രാജനീതിക സംദര്ഭോം മേം ഫാരസീ ഔര തുര്കീ പര അരബീ പ്രഭാവ ബഢനേ ലഗാ ഥാ । അരബീ പ്രഭാവ വാലീ ഫാരസീ ഔര അരബീ പ്രഭാവ വാലീ തുര്കീ കാ വഹാം കേ വിദ്വാനോം നേ സമയ സമയ പര വിരോധ കിയാ മഗര ഫിര ഭീ അരബീ കാ അസര ബനാ രഹാ । അരബീ കീ യഹീ ചമക യാ ഝലക ജിസ വിധാ മേം സര്വാധിക രഹീ ഉസേ ഹീ മുലമ്മാ കഹാ ഗയാ । തീസരേ ക്രമ പര സ്ടേംഗാസ മുലമ്മാ കാ അര്ഥ കിസീ ധാതു പര ദൂസരീ ധാതു കേ വിദ്യുത-ലേപന, ആവരണ അഥവാ പരത ചഢാനാ ബതാതേ ഹൈം । സ്പഷ്ട ഹൈ കി മുലമ്മാ കാ മുഖ്യ അര്ഥ ചമക യാ ഝലക ഹീ ഹൈ ।
ജോ ഭീ ഹോ, യഹ ചമക ഹീ ഉസ വസ്തു കീ നഈ പഹചാന ഹൈ । ഇസീലിഏ സമഝാ ജാ സകതാ ഹൈ കി ഏക കാവ്യവിധാ കേ തൌര പര മുലമ്മാ സേ ആശയ ഉസ വിശിഷ്ട ഛംദ സേ ഹൈ ജിസമേം ഏക ഭാഷാ പര ദൂസരീ ഭാഷാ കീ ഛാപ നജര ആതീ ഹൈ । ഇസേ ഹിന്ദീ ഔര ഹിന്ദുസ്താനീ സേ സമഝ സകതേ ഹൈം । ആജാദീ സേ പഹലേ കീ ഹമാരീ ജബാന ഹിന്ദുസ്താനീ ഥീ ജിസമേം അരബീ, ഫാരസീ ശബ്ദോം കാ സുവിധാനുസാര പ്രയോഗ ഹോതാ ഥാ । ആജാദീ കേ ബാദ പരിനിഷ്ഠിത ഹിന്ദീ നേ ജോര പകഡാ ഔര ഫാരസീ-അരബീ ശബ്ദോം കാ പ്രയോഗ കാഫീ കമ ഹുആ । തോ പഹലേ കീ ജോ ഹിന്ദുസ്താനീ ഥീ വോ മുലമ്മാ ഥീ, ക്യോംകി ഉസ മേം അരബീ-ഫാരസീ കീ ഝലക ഥീ । ധ്യാന രഹേ മുലമ്മാ യാനീ ഝലക । ചാംദീ പര സോനേ കാ മുലമ്മാ യാനീ സോനേ കീ ഝലക । പീതല പര ചാംദീ കാ പ൉ലിശ യാനീ സോനേ കീ ഝലക ।

യേ സഫര ആപകോ കൈസാ ലഗാ ? പസംദ ആയാ ഹോ തോ യഹാം ക്ലിക കരേം

അഭീ ഔര ബാകീ ഹൈ। ദിലചസ്പ വിവരണ പഢേം ആഗേ...

Saturday, April 14, 2012

ചാലാന ഔര ചാല-ചലന

challan_bobശബ്ദ-സംദര്ഭഃനീലാമ, വിപണന, പണ്യ, ക്രയ-വിക്രയ, ഗല്ലാ, ഹാട, ദുകാന, പട്ടണ, പോര്ട, പംസാരീ

ജീ വികോപാര്ജന ഔര ജ്ഞാനാര്ജന കേ നിമിത്ത ഹീ മനുഷ്യ നിരന്തര ഭടകതാ രഹാ ഹൈ ജിസകേ ചലതേ കഈ തരഹ കേ കാമ ഔര കാര്യക്ഷേത്ര വികസിത ഹോതേ ചലേ ഗഏ । ഇന ഗതിവിധിയോം സേ ഭാഷാഏം ഭീ വികസിത ഹോതീ രഹീം । വ്യാപാര-വ്യവസായ നേ ഹീ ഭാഷാ കോ സര്വാധിക സമൃദ്ധ കിയാ ഹൈ । വഹീ ഭാഷാഏം വിസ്താര പാതീ രഹീം ജിനകാ ബാജാര സേ സീധാ രിശ്താ ഥാ । മഹാജനീ വ്യവസ്ഥാ നേ ഹിന്ദീ കോ കഈ ശബ്ദ ദിഏ ഹൈം । ഐസാ ഹീ ഏക ശബ്ദ ഹൈ ചാലാന, ജിസകാ ഇസ്തേമാല രോജമര്രാ ഹീ ഹിന്ദീ മേം ഖൂബ ഹോതാ ഹൈ । ചാലാന കാ ചലനേ സേ രിശ്താ ഹൈ । യഹ സിര്ഫ ശബ്ദ ഭര നഹീം ഹൈ, ബല്കി ഐസീ വ്യവസ്ഥാ കാ നാമ ഹൈ ജിസസേ ഹര വര്ഗ കേ വ്യക്തി കാ സാബകാ പഡതാ ഹീ ഹൈ । വ്യാപാരീ, കര്മചാരീ, ഛാത്ര, കിസാന ഔര അപരാധീ, ചാഹേ കോഈ ഭീ ഹോ, സഭീ കോ ചാലാന സേ ഗുജരനാ പഡതാ ഹൈ । യാതായാത കേ നിയമോം കോ താക മേം രഖ കര ഗാഡീ തേജ ചലാഈ തോ ഭീ ചാലാന കടാനാ പഡതാ ഹൈ । കിസീ പരീക്ഷാ മേം ശാമില ഹോനേ കേ ലിഏ നിര്ധാരിത ഫീസ കേ ലിഏ ജോ ദസ്താവേജ ഭരാ ജാതാ ഹൈ ഉസേ ഭീ ചാലാന കഹതേ ഹൈം । അപരാധിയോം കീ അദാലത മേം പേശീ കേ സംദര്ഭ മേം ഭീ ചാലാന ശബ്ദ കാ പ്രയോഗ ഹോതാ ഹൈ ।
ചാലാന ശബ്ദ ബഹുത പ്രാചീന നഹീം ലഗതാ । ഇസമേം മൂലതഃ നികാസീ കാ ഭാവ ഹൈ । കിസീ ചീജ കീ നികാസീ യാ പ്രാപ്തി കാ ആശയ ഇസമേം നിഹിത ഹൈ । ചാലാന chalan മേം അപരാധിയോം കാ തബാദലാ, ഭേജാ ഹുആ യാ ആയാ ഹുആ മാല, അസബാബ, ബഡാ ജഖീരാ, രുക്കാ, രസീദ, പാവതീ, ഇനവ൉ഇസ, വാഊചര ജൈസേ തമാമ നിഹിതാര്ഥ ഹൈം । അഗര യഹ ഫാരസീ ഭാഷാ കാ ശബ്ദ ഹോതാ തോ മുസ്ലിമ ശാസന കീ രാജസ്വ സമ്ബന്ധീ തമാമ ശബ്ദാവലിയോം കീ തരഹ ഇസകാ ഉല്ലേഖ ഭീ പ്രാചീന ദസ്താവേജോം മേം മിലതാ । ചാലാന ശബ്ദ അഠാരഹവീ സദീ കേ അന്ത മേം ( 1790 ) കമ്പനീരാജ മേം നജര ആതാ ഹൈ । അനുമാന ഹൈ കി യഹ ഉസ മഹാജനീ വ്യവസ്ഥാ സേ ഉപജാ ശബ്ദ ഹൈ ജോ കമ്പനീരാജ മേം ഖൂബ ഫലീ-ഫൂലീ । ഈസ്ട ഈംഡിയാ കമ്പനീ നേ വ്യാപാര കരനേ കേ ലിഏ ദലാലോം-മഹാജനോം കാ ഏക സുഗഠിത തന്ത്ര വികസിത കിയാ ഥാ । യേ ലോഗ ഭാരത കേ ദൂരദരാജ കോനോം സേ കച്ചാ മാല ഇകട്ഠാ കരതാ ഥാ ഔര ഫിര ഉസേ ബ്രിടേന ഭേജനേ കേ ലിഏ മുമ്ബഈ, കോലകാതാ കേ ബംദരഗാഹോം തക പഹുംചായാ ജാതാ ഥാ । ഈസ്ട ഇംഡിയാ കമ്പനീ കേ ലിഏ കാമ കരനേ വാലേ അനേക ഭാരതീയ ഏജേംട വഹാം തൈനാത ഹോതേ ഥേ । ഇസീ തരഹ ഫസല ഖരാബ ഹോനേ കീ സ്ഥിതി മേം കിസാനോം കോ നഈ ഫസല ബോനേ കേ ലിഏ ഋണ ഉപലബ്ധ കരാനേ ഔര ഫിര ഫസല കോ ബാജാര തക പഹുംചാനേ കീ പ്രക്രിയാ ഭീ ചാലാന കീ ശ്രേണീ മേം ആതീ ഥീ । കമ്പനീ രാജ നേ ഇസ ശബ്ദ കോ അപനായാ ഔര ഇസകാ രൂപ challan ഹുആ । മാല പരിവഹന കീ ശബ്ദാവലീ കാ യഹ ഖാസ ശബ്ദ ബനാ ।
ചാലാന ശബ്ദ മേം മൂല രൂപ സേ രസീദ, രുക്കാ, ബില, ബില്ടീ, ബീജക ആദി കാ ആശയ ഹൈ । കുഛ സന്ദര്ഭോം മേം ചാലാന കോ ഫാരസീ കാ ശബ്ദ ബതായാ ഗയാ ഹൈ । ദ പര്ശിയന കംട്രീബ്യൂശന ടൂ ദ ഇംഗ്ലിശ ലൈംഗ്വേജ മേം ഗാരലൈംഡ ഹൈമ്പടന ചാലാന ശബ്ദ കാ ഫാരസീ മൂല കാ ബതാതേ ഹുഏ ഇസകാ അര്ഥ രസീദ, ഇനവ൉ഇസ യാ ബംദിയോം കാ തബാദലാ പത്ര ലിഖതേ ഹൈം । ഹാലാംകി വേ ഖുദ ഇസകാ പ്രചലന 1958 സേ മാനതേ ഹൈം । ദ ഇംഡിയന ജര്നല ഓഫ പബ്ലിക ഏഡമിനിസ്ട്രേശന (ഗൂഗല ബുക്സ) കേ മുതാബിക- പ്രാപ്തിയോം ഔര ഭുഗതാന സമ്ബന്ധീ വിത്തീയ ലേനദേന കാ ബ്യോരാ ജിസ ദസ്താവേജ മേം ദര്ജ കിയാ ജാതാ ഹൈ ഉസേ 'ചാലാന' കഹതേ ഹൈം । സില്കരോഡ- ഏന ഏഥ്നോ-ഹിസ്ട്രീ ഓഫ ലദ്ദാഖ മേം ജേക്ലീന ഫോക്സ ലിഖതീ ഹൈം- “ചാലാന ഏക ഐസാ രുക്കാ യാ രസീദ ഹൈ ജിസമേം മാല കീ ലദാന കാ ബ്യോരാ ഹോതാ ഹൈ ഔര ആമതൌര പര ഇസകീ തീന പ്രതിലിപിയാം ബനാഈ ജാതീ ഹൈ ജോ ക്രമശഃ വിക്രേതാ, മധ്യസ്ഥ യാ മാല പഹുംചാനേ വാലാ തഥാ ക്രേതാ യാനീ ഖരീദാര കേ ലിഏ ഹോതീ ഹൈം । “
മൂലതഃ രവാനഗീ, നികാസീ, സിപുര്ദഗീ യാ പ്രാപ്തി ജൈസേ ഭാവോം വാലാ ചാലാന ശബ്ദ ദരഅസല ചലാന ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഹൈ ചലനാ । ഹിന്ദീ ശബ്ദസാഗര കേ മുതാബിക മൂല ശബ്ദ ചലാന ഹൈ ജിസകാ ഉര്ദൂ മേം ചാലാന രൂപ പ്രസിദ്ധ ഹുആ ഔര ഫിര യഹീ ഹിന്ദീ മേം ഭീ പ്രചലിത ഹോ ഗയാ । സംസ്കൃത മേം ഏക ധാതു ഹൈ ചര് ജിസമേം ഘൂമനാ-ഫിരനാ, ഗതി, ചലനാ, ചക്കര കാടനാ, ഭ്രമണ കരനാ ആദി ഭാവ ഹൈം । ഗൌര കരേം ചര് ധാതു കാ ഹീ അഗലാ രൂപ ചല് ഹൈ ജിസമേ ഹിലനാ, ഗതി കരനാ, കാംപനാ, ധഡകനാ, സൈര കരനാ ജൈസേ ഭാവ ഹൈം । ഹിന്ദീ കാ ചല, ചലനാ, ചലിത, ചാലിത ജൈസേ ശബ്ദ ഇസസേ ഹീ ബനേ ഹൈം । പഹാഡ സ്ഥിര ഹോതേ ഹൈം, കഭീ ചലതേ നഹീം ഇസലിഏ ചല് മേം ഉപസര്ഗ ലഗനേ സേ മനുഷ്യ നേ പര്വത കേ ലിഏ അചല ശബ്ദ ബനാ ലിയാ ജിസകാ ലാക്ഷണിക അര്ഥ ഹുആ ജോ അഡിഗ രഹേ, ടസ സേ മസ ന ഹോ । ചലതേ-ചലതേ ഏക ലീക ബന ജാതീ ഹൈ । യഹീ ചലന ഹൈ അര്ഥാത ഢംഗ, രീത । പ്രചലന ഭീ ഇസസേ ഹീ ബനാ ഹൈ ജിസകാ മതലബ ഭീ പരമ്പരാ ഹീ ഹൈ । മാര്ഗ സേ ഭടകനാ അഥവാ ഗലത രാഹ പര ചലനാ ഹീ വിചലന ഹൈ । ചലാന യാ ചാലാന ഇസീ ചല് കീ കഡീ മേം ഹൈം । ജ൉ന പ്ലൈട്സ കേ കോശ മേം ഭീ യഹീ സംദര്ഭ ഹൈ । മാല കോ ഭേജനേ യാ ചലനേ കീ ക്രിയാ । കിസീ അസബാബ കോ ഏക ജഗഹ സേ ദൂസരീ ജഗഹ ഭേജനാ । അപരാധിയോം കോ പകഡ കര അദാലത മേം പേശ കരനാ യാ ജേല ഭേജനാ । അദാലത മേം ചാലാന പേശ കിയാ ജാതാ ഹൈ । ചാലാന കടനാ യാ ചാലാന കാടനാ യാനീ മാല സിപുര്ദ കരനാ । ചാലാന ആനാ യാ ചാലാന മിലനാ യാനീ വഹ രുക്കാ യാ രസീദ പ്രാപ്ത കരനാ ജിസമേം മാല കേ ആനേ കീ സൂചനാ ഹോതീ ഹൈ ।
മേരാ ആജീവന കാരാവാസ പുസ്തക മേം ക്രാന്തിവീര വിനായക ദാമോദര സാവരകര നേ ചാലാന കാ കഈ ജഗഹ ഉല്ലേഖ കിയാ ഹൈ । വേ ലിഖതേ ഹൈം- “ചാലാന ഹമാരേ കാരാശാസ്ത്ര കാ പാരിഭാഷിക ശബ്ദ ഹൈ । ചാലാന കാ അര്ഥ ഹൈ ഉസ ജഹാജ ഘാട കാ വഹ ഗുട, ജിസകേ സാഥ വിഭിന്ന കാരാഗൃഹോം മേം പഡേ കാലേപാനീ കേ ദംഡിതോം കോ ഇകട്ഠാ കര സമുദ്ര പാര അംദമാന ഭേജനേ കേ ലിഏ ലായാ ജാതാ ഹൈ । കാലാപാനീ കീ സജാ പാഏ ലോഗോം കേ ലിഏ ചാലാന ഏക ആത്മഗൌരവ സേ ഭരീ സംസ്ഥാ കാ നാമ ഥാ । കൈദിയോം കേ ജോ ജത്ഥേ അംദമാന ഭേജേ ജാനേ സേ പൂര്വ ബംദരഗാഹ കീ സ്ഥാനീയ ജേല മേം രഖേ ജാതേ ഥേ, വേ ചാലാന കഹലാതേ ഥേ ।” സബാല്ടര്ന ലാഇവ്ജ (1790-1920) മേം ക്ലേഅര ഏംഡരസന ലിഖതേ ഹൈം കി ഈസ്ട ഇംഡിയാ കമ്പനീ കീ തരഫ സേ മ൉രീശസ, ഫിജീ യാ അന്യ ഉപനിവേശോം മേം സജാ ഭുഗതനേ കേ ലിഏ ഭേജേ ജാനേ വാലേ കൈദിയോം കേ ജത്ഥേ ചാലാന കഹലാതേ ഥേ । മൂലതഃ ഇന്ഹേം പാനീ കേ ജഹാജ സേ ഭേജാ ജാതാ ഥാ ഔര ജഹാജ കേ യാത്രീ-ദസ്താവേജ കോ മൂലതഃ ചാലാന കഹതേ ഥേ, ജോ പ്രകാരാന്തര സേ ഉസ സമൂഹ കീ പഹചാന ബന ജാതീ ഥീ । കുല മിലാ കര ചാലാന മേം ചലനാ ശബ്ദ അംതര്നിഹിത ഹൈ । ഔപനിവേശിക ദൌര കീ ഹിന്ദീ മേം പ്രചലിത ആംഗ്ല-ഭാരതീയ ശബ്ദോം കേ പ്രസിദ്ധ കോശ ഹ൉ബ്സന-ജ൉ബ്സന മേം ചാലാന ശബ്ദ കീ പ്രവിഷ്ടി ന മിലനാ ആശ്ചര്യ കീ ബാത ഹൈ ।

യേ സഫര ആപകോ കൈസാ ലഗാ ? പസംദ ആയാ ഹോ തോ യഹാം ക്ലിക കരേം

അഭീ ഔര ബാകീ ഹൈ। ദിലചസ്പ വിവരണ പഢേം ആഗേ...

Wednesday, April 11, 2012

ബലാഏ-താക നഹീം, ബാലാഏ-താക സഹീ

Vue générale des grottes de Taq-e Bostanസമ്ബംന്ധിത ആലേഖ-1.ആഖിരീ മകാമ കീ തലാശ... പിയാ മിലന കോ ജാനാ.…2. പ്യാരാ കൌന ? ബൈല , ബാലമ യാ മലാഈ ?.3.ലീലാ, ലയകാരീ ഔര പ്രലയ….

ബോ ലചാല കീ ഭാഷാ കോ ലയ ഔര അര്ഥവത്താ ദേനേ മേം മുഹാവരോം കാ അഹമ കിരദാര ഹോതാ ഹൈ । ഏക മുഹാവരാ പാംച വാക്യോം കേ ബരാബര ബാത കഹ ജാതാ ഹൈ । ഇസീലിഏ മുഹാവരേദാരാ ഭാഷാ സഹജ ഔര പ്രവാഹീ ഹോതീ ഹൈ । ഹിന്ദീ കോ സമൃദ്ധ ബനാനേ മേം ഫാരസീ കേ മുഹാവരോം കീ ഭീ മഹത്വപൂര്ണ ഭൂമികാ രഹീ ഹൈ । ആജാദീ കേ ബാദ ജബ ഹിന്ദീ കേ രാജഭാഷാ വാലേ സ്വരൂപ കേ പ്രതി ലോഗ കുഛ സജഗ ഹുഏ തോ ഉര്ദൂ-ഫാരസീ കീ ഠസക വാലീ ഹിന്ദുസ്താനീ ജബാന കാ രുതബാ ധീരേ ധീരേ കമ ഹോനേ ലഗാ । ഹാലാംകി അരബീ-ഫാരസീ ശബ്ദോം കാ ഇസ്തേമാല കമ നഹീം ഹുആ, മഗര ഉനകാ ബര്താവ ഹിന്ദീ ശബ്ദോം ജൈസീ ഹീ ഗൈരജിമ്മേദാരീ സേ ഹോനേ ലഗാ । കഈ ശബ്ദോം ഔര മുഹാവരോം കാ ഇസ്തേമാല മേം അസാവധാനീ നജര ആനേ ലഗീ ക്യോംകി ഇസ ഓര ഹിന്ദീ വാലോം കാ ധ്യാന നഹീം ഥാ । രാജഭാഷാ അബ ഫാരസീ, അംഗ്രേജീ നഹീം, ഹിന്ദീ ഥീ । മിസാല കേ തൌര പര ഏക മുഹാവരാ ഹൈ ബലാഏ-താക രഖനാ । ആമതൌര പര കിസീ വിഷയ കോ ദൂര രഖനേ, ഉസകീ ഉപേക്ഷാ കരനേ, മുഖ്യധാരാ സേ അലഗ രഖനേ കീ കോശിശ കോ അഭിവ്യക്ത കരനേ കേ ലിഏ ബലാഏ-താക മുഹാവരേ കാ പ്രയോഗ കിയാ ജാതാ ഹൈ ജൈസേ- “ഇമര്ജേംസീ മേം സത്താധാരീ പാര്ടീ നേ കാനൂന കോ ബലാഏ-താക രഖ ദിയാ ഥാ ।“ ഖാസ ബാത യഹ കി ദശകോം സേ ഇസ മുഹാവരേ കാ പ്രയോഗ ഹോ രഹാ ഹൈ ജബകി സഹീ രൂപ ഹൈ ബാലാഏ-താക രഖനാ । ലോഗ സമഝതേ ഹൈം കി കിസീ ചീജ കോ ബലാ യാനീ ദിക്കതതലബ സമഝ കര താക പര രഖാ ജാ രഹാ ഹൈ ജബകി ഇസമേം ബലാ യാനീ മുശ്കില, കഠിനാഈ കാ ഭാവ ന ഹോകര ബാലാ യാനീ ഊംചാഈ കാ ഭാവ ഹൈ ।
ബലാ’ ഔര ‘ബാലാ’ കീ രിശ്തേദാരീ
ലാ ശബ്ദ കാ ഹിന്ദീ മേം ഖൂബ ഇസ്തേമാല കിയാ ജാതാ ഹൈ । അരബീ മേം വിപത്തി, മുശ്കില, കഠിനാഈ, ആപദാ, ദിക്കത, മുസീബത, കഷ്ട, സംകട യാ പരേശാനീ ജൈസീ സ്ഥിതിയോം കേ സംദര്ഭ മേം ബലാ ശബ്ദ കാ പ്രയോഗ കിയാ ജാതാ ഹൈ । ഫാരസീ കഹാവത സബനേ സുനീ ഹൈ- “ജല തൂ, ജലാല തൂ, ആഈ ബലാ കോ ടാല തൂ ।” ഇസ കഹാവത മേം ബലാ കോ ഉപരോക്ത തമാമ അര്ഥോം മേം സമഝാ ജാ സകതാ ഹൈ । സൌന്ദര്യ കീ പരാകാഷ്ഠാ കീ അഭിവ്യക്തി കേ ലിഏ ഫാരസീ മേം നകാരാത്മക വിശേഷണോം കാ പ്രയോഗ ഭീ ഹോതാ ഹൈ । കയാമത കീ ഹീ തരഹ ബലാ ഭീ ഇസ കഡീ മേം ഹൈ । ബലാ കീ ഖൂബസൂരതീ അഥവാ ഖൂബസൂരതീ യാ ബലാ ജൈസേ മുഹാവരോം മേം ബലാ വിശേഷണ കേ തൌര പര ആയാ ഹൈ । ഭാവ ഹൈ ഐസാ സൌന്ദര്യ ജിസേ ദേഖ കര ആദമീ സുധ-ബുധ ഖോ ബൈഠേ । ജാഹിര ഹൈ ഐസാ ഹോനാ പരേശാനീ വാലീ ബാത ഹീ ഹൈ, മഗര ഇസസേ സൌന്ദര്യ കോ ഭീ സരാഹനാ മില രഹീ ഹൈ । മഗര ബലാഏ-താക മേം യഹ ബലാ നഹീം ഹൈ ക്യോംകി ബലാഏ-താക കാ ശാബ്ദിക അര്ഥ ഹോഗാ താക കീ ബലാ യാനീ ആലേ കീ പരേശാനീ । ഇസസേ കുഛ ഭീ സ്പഷ്ട നഹീം ഹോതാ । ഹാലാംകി ബലാ ഔര ബാലാ ദോനോം ഹീ ശബ്ദ സേമിടിക മൂല കേ ഹൈം ഔര ഇനമേം ആപസീ രിശ്തേദാരീ ഹൈ । മഗര പ്രസ്തുത മുഹാവരേ മേം യേ ബലാ ഔര ബാലാ ദോനോ അലഗ അലഗ ഛോര പര നജര ആതേ ഹൈം । ഇസകേ ലിഏ ജാനതേ ഹൈം ബാലാഏ-താക കോ ।
ബാല കാ ബോലബാലാ
സേമിടിക ഭാഷാ പരിവാര കാ ഏക ഖാസ ശബ്ദ ഹൈ ബാല, ജിസകീ ഇസ സമൂഹ കീ കഈ ഭാഷാഓം മേം വ്യാപക അര്ഥവത്താ ഹൈ । ദിക്കത, പരേശാനീ, അനിഷ്ട, കഷ്ട ആദി അര്ഥോം മേം ഹീ യഹ അജരബേജാനീ മേം ബേലാ ഹൈ, ഫുലാനീ മേം യഹ ആലബലാ ഹൈ തോ ഗ്രീക മേം യഹ പേലാസ ഹൈ । അഫ്രീകാ കീ ഹൌസാ ഭാഷാ മേം യഹ ബാലാഈ ഹൈ, ഹിന്ദീ ഔര ഇംഡോനേസിയാഈ മേം ഇസേ ബലാ കഹതേ ഹൈം തോ കിരഗിജീ മേം യഹ ബലാആ ഹൈ । രോമാനീ മേം ഇസകാ രൂപ ബേലിയാ ഹൈ ഔര ഉജ്ബേകീ മേം യഹ ബലോ ഹൈ । സുമേരീ സംസ്കൃതി മേം ഇസകാ മതലബ ഹോതാ ഹൈ -സര്വോച്ച, ശീര്ഷസ്ഥ യാ സബസേ ഊപരവാലാ । ഹിബ്രൂ മേം ഇസകാ മതലബ ഹോതാ ഹൈ പരമ ശക്തിമാന, ദേവതാ അഥവാ സ്വാമീ । ഗൌരതലബ ഹൈ കി ലേബനാന കീ ബേക്കാ ഘാടീ മേം ബാല ദേവതാ കാ മംദിര ഹൈ । ഹിബ്രൂ കേ ബാല (baal) മേം നിഹിത സര്വോച്ച യാ സര്വശക്തിമാന ജൈസേ ഭാവോം കാ അര്ഥവിസ്താര ഗജബ കാ രഹാ। സംസ്കൃത മേം ഇസീ ബാല യാ ബേല കാ രൂപ ബലമ് ദേഖാ ജാ സകതാ ഹൈ ജിസകാ അഭിപ്രായ ശക്തി , സാമര്ഥ്യ , താകത, സേനാ, ഫൌജ ആദി ഹൈ । ഏക സുമേരീ ദേവതാ കാ നാമ ബേലുലൂ ഹൈ। ഗൌര കരേം കി സംസ്കൃത മേം ഭീ ഇന്ദ്ര കാ ഏക വിശേഷണ ബലലഃ ഹൈ । അനിഷ്ടകാരീ ശക്തി കേ , ആസമാനീ മുസീബത, വിപത്തി ആദി കേ ലിഏ ഹിന്ദീ മേം ബലാ ശബ്ദ ഖൂബ പ്രചലിത ഹൈ । യഹ അരബീ ഫാരസീ കേ ജരിയേ ഹിന്ദീ മേം ആയാ । അരബീ മേം ഇസകാ പ്രവേശ ഹിബ്രൂ കേ ബാല കീ ഹീ ദേന ഹൈ അര്ഥാത ബലാ മേം ബാല കീ ശക്തിരൂപീ മഹിമാ തോ നജര ആ രഹീ ഹൈ। ഇസസേ കുഛ ഹടകര സംസ്കൃത മേം ബലാ ശബ്ദ മംത്രശക്തി കേ രൂപ മേം വിദ്യമാന ഹൈ । ഗൌര കരേം കീ ദൂധ കേ ഊപര ജോ ക്രീമ ജമതീ ഹൈ ഉസേ ഹിന്ദീ മേം മലാഈ കഹതേ ഹൈം। മലാഈ കോ ഉര്ദൂ, ഫാരസീ ഔര അരബീ മേം ബാലാഈ കഹതേ ഹൈം ക്യോംകി ഇസമേം ഭീ ഊപരവാലാ ഭാവ ഹീ പ്രമുഖ ഹൈ । ജോ ദൂധ കേ ഊപര ഹോ വഹീ ബാലാഈ । പുരാനേ ജമാനേ മേം മകാന കീ ഊപരീ മംജില കോ ബാലാഖാനാ കഹതേ ഥേ । ബാലാ യാനീ ഊപര ഔര ഖാനാ യാനീ സ്ഥാന।
ക്യാ ഹൈ താക
ബാലാഏ-താക മേം യഹ ഊപര കാ ഭാവ മഹത്വപൂര്ണ ഹൈ । ഹിന്ദീ മേം ആമതൌര പര താക tak ശബ്ദ കാ പ്രയോഗ ഹോതാ ഹൈ ജോ അരബീ കാ ശബ്ദ ഹൈ മഗര ഇസകാ മൂല ഫാരസീ ഹൈ । അരബീ കേ താക taq കാ അര്ഥ ഹൈ മേഹരാബ । വോ ഘുമാവദാര കമാനീനുമാ ആധാര ജിസ പര കിസീ ഭീ ഭവന കീ ഛത ടികീ രഹതീ ഹൈ । വഹ അര്ധചന്ദ്രാകാര രചനാ ജോ ഛത കോ താകത പ്രദാന കരതീ ഹൈ, ഉസേ ഥാമേ രഖതീ ഹൈ । താക മേം യഹീ ഭാവ ഹൈ । അരബീ കാ താകത ശബ്ദ ഇസീ മൂല കാ ഹൈ ഔര താക സേ ഉസകീ രിശ്തേദാരീ ഹൈ । ഹിന്ദീ മേം ആനേ കേ ബാദ താക ശബ്ദ മേം ആലാ അര്ഥാത ദീവാര മേം സാമാന രഖനേ കേ ലിഏ ബനായാ ജാനേ വാലാ ഖാലീ സ്ഥാന । യഹ ഭീ കമാനീദാര, മേഹരാബദാര ആകാര മേം ബനായാ ജാതാ ഥാ । പുരാനേ ജമാനേ മേം ഐസേ താക ആമതൌര പര ഛത സേ കുഛ നീചേ, ദീവാര കേ ഊപരീ ഹിസ്സേ മേം രോശനദാന കേ ലിഏ ബനാഏ ജാതേ ഥേ । ലോഗോം കീ പഹുംച സേ ദൂര, സുരക്ഷിത രഖനേ കേ ലിഏ ഭീ ഐസേ മേഹരാബദാര ഖാംചേ ബനാഏ ജാതേ ഥേ । ഇസേ ഹീ താക കഹതേ ഥേ । ബാലാഏ-താക കാ അര്ഥ ഹുആ താക യാനീ മേഹരാബദാര ദീവാര കാ സബസേ ബാലാ ഹിസ്സാ യാനീ സബസേ ഊംചാ ഹിസ്സാ । കിസീ മുദ്ദേ, വിഷയ യാ ചര്ചാ സൂത്ര കോ ദരകിനാര കരനേ കേ സംദര്ഭ മേം ബാലാഏ-താക കാ പ്രയോഗ ഹോതാ ഹൈ । ജൈസേ- ഇസീ സത്ര മേം മഹിലാ വിധേയക പര ബാത ഹോനീ ഥീ, മഗര സത്താ പക്ഷ നേ ഉസേ ബാലാഏ-താക രഖാ । സ്പഷ്ട ഹൈ കി സത്താ പക്ഷ നഹീം ചാഹതാ കി ഇസ വിഷയ പര ചര്ചാ ഹോ ഇസലിഏ ഇസേ അലഗ – ഥലഗ കരനേ, ഇസേ പഹുംച സേ ദൂര രഖനേ കേ ലിഏ ഉസനേ കഈ ഹഥകണ്ഡേ അപനാഏ । യഹീ ഹൈ ബാലാഏ-താക രഖനാ മുഹാവരേ കാ സഹീ അര്ഥ ।
താക മേം നക്കാശീ
താക ശബ്ദ അരബീ മേം ഫാരസീ മൂല സേ ഗയാ ഹൈ । ജ൉ന പ്ലൈട്സ കേ കോശ മേം താക കാ അര്ഥ മേഹരാബ, ഖിഡകീ, ആലാ, ക൉ര്നിസ, ഖാംചാ, കോനാ, ഛജ്ജാ ഔര ബാലകനീ ആദി ഹൈ । താക അഗര അരബീ മേം ഫാരസീ സേ ഗയാ ഹൈ തോ ജാഹിര ഹൈ കി യഹ ഇംഡോ-ഈരാനീ പരിവാര കാ ശബ്ദ ഹൈ ഔര ഇസകാ രിശ്താ കിന്ഹീം അര്ഥോം മേം സംസ്കൃത, അവേസ്താ ആദി ഭാഷാഓം സേ ഭീ ഹോഗാ । ഇസകാ സ്പഷ്ട സംകേത കഹീം നഹീം മിലതാ । ഫാരസീ സംദര്ഭോം മേം പശ്ചിമീ ഈരാന കേ പഹാഡീ പ്രാന്ത കരമാനശാഹ മേം ദൂസരീ സേ ഛഠീ സദീ കേ ബീച നിര്മിത മഹാന സ്ഥാപത്യ താക ഏ ബോസ്താം സേ മിലതാ ഹൈ । യേ സ്ഥാപത്യ ദരഅസല സാസാനീ കാല മേം ഈരാനീ ശില്പകാരോം ദ്വാരാ പഹാഡീ ചട്ടാനോം പര ഉത്കീര്ണ കലാ കേ മഹാനതമ നമൂനേ ഹൈം । ചട്ടാനോം പര നക്കാശീ കേ ജരിയേ മേഹരാബദാര ഖുലേ കക്ഷ ബനാഏ ഗഏ ഹൈം ജിനകീ ദീവാരോം പര ഈരാന കേ ഇതിഹാസ ഔര ജരഥ്രുസ്തകാലീന പ്രസംഗ ഉത്കീര്ണ ഹൈം । ഈരാന മേം ഇസേ പ്രാചീനകാല സേ ഹീ താക ഏ ബോസ്താം കഹാ ജാതാ ഹൈ । പത്ഥരോം മേം ഉത്കീര്ണ മേഹരാബ കീ രചനാ കേ ലിഏ താക ശബ്ദ കേ പ്രയോഗ സേ ഐസാ ലഗതാ ഹൈ കി താക ശബ്ദ കാ രിശ്താ സംസ്കൃത കേ തക്ഷ സേ ഹൈ ജിസമേം ഉത്കീര്ണ കരനേ, കാടനേ, തരാശ കര ആകാര ദേനേ ജൈസേ ഭാവ ഹൈം । തക്ഷന യാ തക്ഷക കാ അര്ഥ ശില്പകാര, ദസ്തകാര ഹോതാ ഹൈ । സമ്ഭവ ഹൈ തക്ഷ സേ ഹീ ഫാരസീ കാ താക ബനാ ഹോ ഔര മേഹരാബ കേ അര്ഥ മേം അരബീ നേ ഭീ ഇസേ ആജമായാ ഹോ ।
ഇന്ഹേം ഭീ ദേഖേം- 1.ഠഠേരാ ഔര ഉഡനതശ്തരീ

യേ സഫര ആപകോ കൈസാ ലഗാ ? പസംദ ആയാ ഹോ തോ യഹാം ക്ലിക കരേം

അഭീ ഔര ബാകീ ഹൈ। ദിലചസ്പ വിവരണ പഢേം ആഗേ...

Sunday, April 8, 2012

ട്രംക കാ ഖാനദാന

trപിഛലീ കഡിയാം-1.ബക്സാ, ബകസിയാ ഔര ബ൉ക്സിംഗ.2കനസ്തര ഔര പീപേ മേം സമാതീ ഥീ ഗൃഹസ്ഥീ.3

ക്സേ കീ തരഹ ഹീ ട്രംക trunk ഭീ കഈ ദശകോം സേ ഭാരതീയ ഗൃഹസ്ഥീ കീ ഏക ജരൂരീ വ്യവസ്ഥാ ബനാ ഹുആ ഹൈ । ചീജോം കോ ഉനകേ ലക്ഷണോം കേ ആധാര പര ഹീ നാമ മിലതാ ഹൈ । ശരീര കോ തന ഇസലിഏ കഹാ ജാതാ ഹൈ ക്യോംകി ഇസമേം ലഗാതാര വൃദ്ധി ഹോതീ ഹൈ । സംസ്കൃത കീ തന് ധാതു മേം വിസ്താര, വൃദ്ധി കാ ഭാവ ഹൈ । താനനാ യാനീ വിസ്താര കരനാ ക്രിയാ കേ മൂല മേം തന് ധാതു ഹീ ഹൈ । ജോ ലഗാതാര വിസ്താരിത ഹോ, വഹീ തന ഹൈ । പേഡ കേ മുഖ്യ ഹിസ്സേ കോ ഭീ തനാ കഹതേ ഹൈം ജോ സമ്ഭവതഃ ഇസീ കഡീ കാ ശബ്ദ ഹൈ । പേഡ കേ തനേ കാ ഭീ ലഗാതാര വിസ്താര ഹോതാ ഹൈ । തനേ മേം ഹീ കാഷ്ഠ കാ ഭണ്ഡാര ഹോതാ ഹൈ । തനേ കീ ലകഡീ സേ ഹീ വിഭിന്ന വസ്തുഏം ബനതീ ഹൈം । ബ൉ക്സ കേ മൂല പാഇക്സോന മേം മുഖ്യ ഭാവ ഠോസ, സഘന ഔര ഭരപൂര മാത്രാ കാ സംകേത ഹൈ । ലകഡീ കേ സംദര്ഭ മേം യേ സാരീ ബാതേം പേഡ കേ തനേ കീ ഔര ഇശാരാ കരതീ ഹൈം ജിസേ ട്രംക കഹതേ ഹൈം । ഭാരത മേം ആമതൌര പര ധാതു കീ പേടീ കോ ട്രംക കഹാ ജാതാ ഹൈ । കിസീ ജമാനേ മേം ട്രംക ഭീ ലകഡീ കേ ഹീ ബനതേ ഥേ । ഭാരത മേം ഭീ രഈസോം കേ യഹാം പഹലേ ലോഹേ കേ കബ്ജേ വാലേ ലകഡീ കേ ട്രംക ഇസ്തേമാല ഹോതേ ഥേ മഗര ജബ ആമ ആദമീ കേ പാസ ട്രംക പഹുംചാ, തബ തക ഇസകീ കായാ ലൌഹാവരണ മേം ഢല ചുകീ ഥീ । ആജ ഭീ കഈ ഘരോം മേം ഖാനദാനീ ചീജോം കീ തരഹ ട്രംക സഹേജ കര രഖേ ജാതേ ഹൈം । ജാഹിര ഹൈ ട്രംക യാനീ തനേ കീ ലകഡീ സേ നിര്മിത ബക്സേ കോ ഭീ ട്രംക നാമ ഹീ മിലാ । ജാനതേ ഹൈം, കൈസേ ।
ട്രംക മൂലതഃ ഭാരോപീയ ഭാഷാ പരിവാര കാ ശബ്ദ ഹൈ ഔര വാല്ടര സ്കീട കീ കന്സാഇജ ഏടിമോല൉ജികല ഡിക്ശനരീ കേ മുതാബിക അംഗ്രേജീ മേം ഇസകീ ആമദ പുരാനീ ഫ്രൈംച കേ ട്രാംക tronc സേ ഹുഈ ഹൈ ജിസകാ മൂല ലൈടിന ജബാന കാ ത്രുംകസ / ട്രംകസ truncus ശബ്ദ ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഹൈ വഹ മുഖ്യ ഹിസ്സാ, ജിസസേ ഉസകേ സഹായക ഹിസ്സേ അലഗ കിഏ ജാ ചുകേ ഹൈം । ജ്യാദാതര സംദര്ഭോം മേം ലൈടിന കേ ത്രുംകസ കാ ആശയ പേഡ കേ ഐസേ ഭാരീ തനേ സേ ലഗായാ ഗയാ ഹൈ ജിസസേ ഉസകേ ഉസകേ ഉപാംഗ അലഗ കിഏ ജാ ചുകേ ഹോം അര്ഥാത ഐസാ തനാ ജിസസേ ജഡ ഔര ശാഖാഏം കാ അലഗ കീ ജാ ചുകീ ഹോം । ത്രുംകസമേം ധഡ കാ ഭാവ ഹൈ । ധഡ ശരീര കേ ഉസ മുഖ്യ ഹിസ്സേ കോ കഹതേ ഹൈം ജിസസേ ഹാഥ, പൈര ഔര സിര ജുഡേ രഹതേ ഹൈം । 1724 മേം പ്രകാശിത നൈഥന ബൈലീ കീ യൂനിവര്സല ഏടിമോല൉ജികല ഡിക്ശനരീ മേം ട്രംകസ കാ ആശയ ഹൃദയ കീ ഓര രക്ത ലേ ജാനേ വാലീ മഹാധമനീ ഔര മഹാശിരാ സേ ഭീ ഹൈ ഔര കിസീ ജഗഹ കാ മുഖ്യ ആധാര സ്തമ്ഭ സേ ഭീ ഹൈ । ധ്യാന രഹേ ശരീര യാനീ തന കാ മുഖ്യ ആധാര ഭീ ധഡ ഹീ ഹോതാ ഹൈ । ട്രംക മേം ധഡ കാ ആശയ ഭീ ഹൈ । ഹിന്ദീ കാ ധഡ ശബ്ദ ഭീ സംസ്കൃത കേ ധര് സേ ബനാ ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഹൈ ജോ ധാരണ കരേ । ധഡ സഭീ അംഗോം കോ ധാരണ കരതാ ഹൈ ।
ട്രംകസ മേം മൂലതഃ വൃക്ഷ കാ അര്ഥ നിഹിത ഹൈ, ന കി ഉപാംഗോം സേ കാട കര അലഗ കിയാ ജാ ചുകാ മുഖ്യ ആധാര । വിലിയമ ഫ്ര൉ലീ കേ ഇംടരനൈശനല ഏന്സാഇക്ലോപീഡിയാ ഓഫ ലിംഗ്വിസ്ടിക്സ കേ മുതാബിക ത്രുംകസകാ മൂല ഹൈ dru-n [വൃക്ഷ, കാഷ്ഠ] + -iko-s[ ഉപാംഗ, ഹിസ്സേ ] സ്പഷ്ട ഹൈ കി ട്രംകസ സേ ആശയ ഉസ മുഖ്യആധാര സേ ഹൈ ജിസകേ സാഥ ഉസകേ ദൂസരേ ഹിസ്സേ ഭീ ജുഡേ ഹോം । ബാദ കേ ദൌര മേം ത്രുംകസ സേ ബനേ ട്രംക മേം സിര്ഫ ധഡ കീ അര്ഥവത്താ ജുഡ ഗഈ । സംസ്കൃത-ഹിന്ദീ മേം വൃക്ഷ കേ ലിഏ തരുവര, തരു, ദാരുകഃ, ദ്രു, ദ്രുമ ജൈസേ ശബ്ദ ഹൈം ജോ ഇനകേ ഏക ഹീ മൂല കീ ഓര ഇശാരാ കരതേ ഹൈം । സംസ്കൃത മേം ഏക ധാതു ഹൈ ദ്രു ജിസമേം വൃക്ഷ കാ ഭാവ ഹൈ। മൂലതഃ യഹ ഗതിവാചക ധാതു ഹൈ । ഇസസേ ബനേ ദ്രുത കാ മതലബ ഹൈ തീവ്രഗാമീ, ഫുര്തീലാ, ആശു ഗാമീ ആദി ഹോതാ ഹൈ । വൃക്ഷ കേ അര്ഥ മേം ദ്രു ധാതു കാ അഭിപ്രായ ഭീ ഗതി സേ വൃദ്ധി സേ ഹീ ഹൈ । ഇസസേ ഹീ ബനാ ഹൈ ദ്രുമഃ ശബ്ദ ജിസകാ അര്ഥ ഭീ പേഡ ഹീ ഹോതാ ഹൈ ഔര ദ്രുമ കേ രൂപ മേം യഹ പരിനിഷ്ഠിത ഹിന്ദീ മേം ഭീ പ്രചലിത ഹൈ । കല്പദ്രുമ ശബ്ദ സാഹിത്യിക ഭാഷാ മേം കല്പവൃക്ഷ കേ ലിഏ പ്രചിലത ഹൈ । ദ്രു സേ ഹീ ബനാ ഹൈ ദാരുകഃ ശബ്ദ ജോ ഏക പ്രസിദ്ധ പഹാഡീ വൃക്ഷ

ജേബ ശൃംഖലാ കീ യേ കഡിയാം ജരൂര ദേഖേം... peti1. പാകേടമാരീ നഹീം ജേബ ഗരമ കരവാനാ [ജേബ-1]
2 ടേംട ഭീ ഢീലീ, ഖീസാ ഭീ ഖാലീ
3 ബടുഏ മേം ഹുആ ബംടവാരാ
4 അംടീ മേം ഛുപാഓ തോ ഭീ അംടീ ഖാലീ
5 ആലമാരീ മേം ഖജാനേ കീ തലാശ
6 കൈസീ കൈസീ ഗാംഠേം
7 ഥൈലീ ന സഹീ , ഥാലീ തോ ദേ[ജേബ-7]

ഹൈ ജിസകാ പ്രചലിത നാമ ദേവദാരു ഹൈ । ദ്രു സേ ഹീ ബനാ ഹൈ ദ്രവ ജിസകാ മതലബ ഹുആ ഘോഡേ കീ ഭാംതി ഭാഗനാ, പിഘലനാ, തരല, ചാല, വേഗ ആദി । ദ്രു കേ തരല ധാരാ വാലേ രൂപ മേം ജബ ശത് ശബ്ദ ജുഡതാ ഹൈ തോ ബനതാ ഹൈ ശതദ്രു അര്ഥാത് സൌ ധാരാഏം । പംജാബ കീ പ്രമുഖ നദീ കാ സതലുജ നാമ ഇസീ ശതദ്രു കാ അപഭ്രംശ ഹൈ । അംഗ്രേജീ കാ ട്രീ ഔര ഫാരസീ കാ ദരഖ്ത ഇസീ മൂല സേ ജന്മേം ഹൈം ।
ധ്യാന രഹേ ഭാരത-ഈരാനീ പരിവാര മേം ദ്രു മേം ബഹാവ, ഗതി, ലേ ജാനേ കേ സാഥ സാഥ സ്ഥിരതാ കാ ഭാവ ഭീ ഹൈ । ദ്രു കാഏക അര്ഥ അഗര വൃക്ഷ ഹൈ തോ ഇസമേം വൃദ്ഥി കേ സാഥ സാഥ സ്ഥിരതാ ഭീ ഹൈ । വൃക്ഷ അപനേ സ്ഥാന പര ദൃഢ ഹോതേ ഹൈം, അഡിഗ ഹോതേ ഹൈം । ജൂലിയസ പകോര്നീ ഭാരോപീയ ധാതു deru മേം വൃക്ഷ കാ ഭാവ ദേഖതേ ഹൈം ഔര കുഛ അന്യ ഭാഷാശാസ്ത്രിയോം നേം tru ധാതു കീ കല്പനാ കരതേ ഹുഏ ഇസമേം ദൃഢതാ, പക്കാപന, ഠോസ ഔര മജബൂത ജൈസേ ഭാവോം കോ ദേഖാ ഹൈ । പുരാനീ ആഇരിശ കേ derb മേം പക്കാ, ഭരോസാ കാ ഭാവ ഹൈ തോ അല്ബാനീ കേ dru കാ അര്ഥ ലകഡീ യാ ഛാല ഹൈ । ഹിത്തീ ഭാഷാ കേ താ-രൂ , അവേസ്ഥാ കേ ദ്രവേനാ, ദാരു, സംസ്കൃത കേ ദ്രു, വേല്ശ കേ ദരവേന, ഗോഥിക കേ ത്ര്യു , ഓല്ഡ ഇംഗ്ലിശ കേ ട്രേവോ സമേത കഈ യൂരോപീയ ഭാഷാഓം കേ ഇന ശബ്ദോം കാ അര്ഥ ലകഡീ യാ പേഡ ഹൈ । ഹാഥീ കീ സൂംഡ കോ ഭീ ട്രംക കഹതേ ഹൈം ।
ഡ൉ രാമവിലാസ ശര്മാ ഏക ഔര ദിശാ മേം സംകേത കരതേ ഹൈം । വേ സ്ഥിരതാ കേ അര്ഥ മേം സ്ഥര് കീ കല്പനാ കരതേ ഹൈം ഔര ഉസകേ ഏക പൂര്വ രൂപ ധര് കേ ഹോനേ കീ ബാത കഹതേ ഹൈം ജിസസേ ധാരിണീ കേ രൂപ മേം ധരതീ ശബ്ദ ബനാ । സംസ്കൃത ദാരു, ദ്രുമ, തരു, ഗ്രീക ദ്രുസ, അംഗ്രേജീ കേ ട്രീ മേം ദരഅസല ധര് കേ രൂപാന്തര ദര് ഔര തര് ഹൈം । പ്രാകൃത ധഡ, ഹിന്ദീ ധഡ, പേഡ കേ തനേ കീ തരഹ, മാനവ ശരീര കേ ശീശവിഹീന ഭാഗ കാ അര്ഥ ദേതേ ഹൈം । സംസ്കൃത തണ്ഡക ( തനാ ), തന് ( ശരീര ), ഹിന്ദീ തനാ, അംഗ്രേജീ സ്ടൌക, ( തനാ ), ആദി സ്ഥിരതാബോധക ഹൈം । യഹ ഭീ ദിലചസ്പ ഹൈ കീ ധര മേം നിഹിത സ്ഥിരതാമൂലക ധാരണ കരനേ കേ ഭാവ സേ ഹീ ഗതിവാചക ധാരാ ശബ്ദ ഭീ ബനതാ ഹൈ । ധാരാ വഹ ജോ ധാരണ കരേ, അപനേ സാഥ ലേ ജാഏ । ധര, ധരാ കേ മൂല മേം ധൃ ധാതു ഹൈ । ധരാ യാനീ ധരതീ കോ ദേഖേം തോ യഹ സ്ഥിര ജാന പഡതീ ഹൈ മഗര യഹ ന സിര്ഫ അക്ഷ പര ഘൂമതീ ഹൈ ബല്കി സൂര്യ കീ പരിക്രമാ ഭീ കരതീ ഹൈ । സ്ഥിരതാ കാ പരമ പ്രതീക ധ്രുവ കാ ജന്മ ഭീ ഇസീ ധൃ ധാതു സേ ഹുആ ഹൈ । ധൃ കീ ഹീ സമാനധര്മാ ധാതു ദൃ ബാദ മേം വികസിത ഹുഈ ഹോഗീ ।
സ തരഹ സ്പഷ്ട ഹൈ കി അംഗ്രേജീ കേ ട്രംക മേം മുഖ്യ ആധാര കാ ഭാവ ഹൈ । യഹ ആധാര കഹീം മാര്ഗ ഹൈ, കഹീം സ്തമ്ഭ ഹൈ ഔര കഹീം തനാ ഹൈ തോ കഹീം ധഡ ഹൈ । ട്രംക ശബ്ദ കാ പ്രയോഗ മഹാമാര്ഗ കേ രൂപ മേം ഭീ ഹോതാ ഹൈ ജൈസേ ഗ്രാംഡ ട്രംക രോഡ । ദേശ കേ സുദൂര പശ്ചിമോത്തര കോ ധുര പൂര്വീ ഛോര സേ ജോഡനേവാലാ ജോ മഹാമാര്ഗ സദിയോം തക ഹിന്ദുകുശ കേ പാര സേ ആനേ വാലേ കാരവാഓം സേ ഗുലജാര രഹാ, ഉസേ ശേരശാഹ സൂരീ നേ വ്യവസ്ഥിത രാജമാര്ഗ കാ രൂപ ദിയാ ഥാ । അംഗ്രേജോം നേ ഉസകാ നാമ ഗ്രാംഡ ട്രംക രോഡ രഖാ ജോ പേശാവര സേ കലകത്താ തക ജാതാ ഥാ । ഇസേ അബ ജീടീ രോഡ കഹാ ജാതാ ഹൈ । രേലവേ മേം ഭീ ട്രംക ലാഈന ഹോതീ ഹൈ । ജീടീ ഏക്സപ്രേസ ഏക പ്രസിദ്ധ ട്രേന കാ നാമ ഹൈ । ട്രംക കാ പ്രയോഗ ദൂരസംചാര പ്രണാലീ മേം ഭീ ഹോതാ ഹൈ । സംചാര നേടവര്ക കാ ഖാസ രൂട ട്രംക കഹലാതാ ഹൈ । പുരാനേ ജമാനേ മേം ദൂരദരാജ സ്ഥാനോം പര ടേലീഫോന ക൉ല കേ ലിഏ ട്രംക ലാഈന കാ ഇസ്തേമാല ഹോതാ ഥാ ജിസേ ട്രംകക൉ല കഹാ ജാതാ ഥാ । ട്രംക മേം നിഹിത ബക്സേ കാ ഭാവ വൃക്ഷ കേ മോടേ പുഷ്ട തനേ സേ സ്പഷ്ട ഹോ രഹാ ഹൈ । ജാഹിര ഹൈ ട്രംക യാനീ തനേ കീ ലകഡീ സേ നിര്മിത ബക്സേ കോ ഭീ ട്രംക നാമ ഹീ മിലാ ।

യേ സഫര ആപകോ കൈസാ ലഗാ ? പസംദ ആയാ ഹോ തോ യഹാം ക്ലിക കരേം

അഭീ ഔര ബാകീ ഹൈ। ദിലചസ്പ വിവരണ പഢേം ആഗേ...

Saturday, April 7, 2012

ബക്സാ, ബകസിയാ ഔര ബ൉ക്സിംഗ

box

സാമാന രഖനേ കീ വ്യവസ്ഥാഓം, ഉപകരണോം കേ ലിഏ ഹിന്ദീ മേം കഈ ശബ്ദ പ്രചലിത ഹൈം ജിനമേം ബക്സാ, ഡിബ്ബാ, സംദൂക, ട്രംക, പേടീ, കനസ്തര ഐസേ നാമ ഹൈം ജോ ഹിന്ദീ മേം സദിയോം സേ പ്രചലിത ഹൈം । ധ്യാന രഹേ കി ഇന സഭീ മേം കിസീ ഭീ തരഹ കാ സാമാന ഭരാ ജാ സകതാ ഹൈ । അടൈചീ, ബ്രീഫകേസ, സൂടകേസ ജൈസീ ചീജേം ഭീ ബക്സേ കീ ശ്രേണീ മേം ഹീ ആതീ ഹൈം മഗര ഇനമേം സിര്ഫ കപഡേ യാ ദസ്താവേജ രഖേ ജാ സകതേ ഹൈം । ഇനകാ ആകാര ഛോടാ ഹോതാ ഹൈ ജബകി ട്രംക ബഡേ ബക്സേ കോ കഹതേ ഹൈം । ബഡേ സംദൂക കോ സംദൂകചാ ഔര ഛോടേ കോ സംദൂകചീ കഹാ ജാതാ ഹൈ । ഇസീ തരഹ ബ൉ക്സ box ബഡാ ഔര ഛോടാ ഭീ ഹോ സകതാ ഹൈ । ബക്സേ മേം ബേശകീമതീ സാമാന സേ ലേകര കപഡേ, ബര്തന ഔര കിരാനാ ജൈസീ ഗൃഹസ്ഥീ കീ ഹര തരഹ കീ സാമഗ്രീ രഖീ ജാ സകതീ ഹൈ ।
ഹിന്ദീ മേം ബ൉ക്സ കാ ചലന കമ സേ കമ ദോ സദീ പുരാനാ ഹൈ ഔര അന്യ കഈ ആപ്രവാസീ ശബ്ദോം കീ തരഹ യഹ ഭീ യൂരോപീയ കാരോബാരിയോം കേ ജരിയേ ഭാരതീയ ബോലിയോം മേം പ്രചലിത ഹുആ । ജഹാജോം സേ ലദ കര ജോ മാല ഭാരതീയ തടോം പര ഉതാരാ ജാതാ ഥാ വഹ ലകഡീ കേ ബഡേ ബഡേ സംദൂകോം മേം ഭര കര ലായാ ജാതാ ഥാ ജിന്ഹേം ബ൉ക്സ കഹതേ ഥേ । ഹിന്ദീ മേം യഹ ശബ്ദ ബഹുത ലോകപ്രിയ ഹുആ ഔര ഇസകേ കഈ രൂപാന്തര സാമനേ ആഏ ജൈസേ- ബ൉ക്സ, ബാക്സ, ബകസാ, ബക്സ, ബകസ, ബകസീ, ബക്സാ, ബകസിയാ ആദി । ബ൉ക്സ മേം ജഹാം ബഡാ ആകാര ഹൈ വഹീം സംദൂകചീ കേ അര്ഥ മേം ദേശീ ഭാഷാ മേം ബകസിയാ ശബ്ദ ഭീ ബനാ ലിയാ ഗയാ । ബ൉ക്സ മൂലതഃ ലകഡീ സേ ബനാ ഏക പാത്ര ഹൈ ജിസമേം ബഹുത സാരാ സാമാന രഖാ ജാതാ ഹൈ । പുരാനേ ജമാനേ സേ ഹീ ഹല്കീ ലകഡീ സേ ഡബ്ബേ ബനാഏ ജാതേ ഥേ ക്യോംകി ഉനമേം മാല ഢോനേ മേം സുവിധാ ഹോതീ ഥീ ।
ബ൉ക്സ ബനാ ഹൈ ലൈടിന കേ ബക്സിസ buxis യാ ബക്സസ buxus സേ ജിനമേം ലകഡീ കേ സംദൂക യാ ഏക കിസ്മ കീ ഝാഡീ കാ ഭാവ ഹൈ । വിഭിന്ന സംദര്ഭോം കേ മുതാബിക യഹ ഗ്രീക ഭാഷാ കേ പാഇക്സോസ pyxos സേ ബനാ ഹൈ । ഏടിമഓനലാഇന കേ മുതാബിക ഗ്രീക പാഇക്സോസ കാ മൂല അജ്ഞാത ഹൈ മഗര ഇസകാ അര്ഥ അംഗ്രേജീ മേം ബ൉ക്സ ട്രീ ബതായാ ഗയാ ഹൈ അര്ഥാത ബ൉ക്സ പ്രജാതി കാ പേഡ । കുഛ സന്ദര്ഭോം മേം ബ൉ക്സ-ട്രീ കാ ആശയ ഐസീ വനസ്പതി സേ ഹൈ ജിസകീ ലകഡീ സേ സംദൂക ബനതാ ഹൈ മഗര ഐസാ നഹീം ഹൈ । ബക്സസ സേ ബനേ ബ൉ക്സ മേം സഘനതാ കാ ഭാവ ഹൈ । പാഇക്സോസ കാ ഏക ഔര ഗ്രീക രൂപ പാഇക്നോസ ഹൈ । ചൈമ്ബര്സ ഡിക്ശനരീ മേം പാഇക്നോസ കാ അര്ഥ ഭീഡ, സമൂഹ, ഭരാ ഹുആ, സംകുല ആദി ബതായാ ഗയാ ഹൈ വഹീം ജ൉ന ഓഗില്വീ കീ സ്ടൂഡേന്ട ഇംഗ്ലിശ ഡിക്ശനരീ കേ മുതാബിക ഇസമേം സഘനതാ കാ ഭാവ ഹൈ ।
ധ്യാന രഹേ കി ശുരുആതീ ദൌര മേം സംദൂക ഹല്കീ ലകഡീ വാലീ ബുശ ഝാഡിയോം കേ തനേ സേ ഭീ ബനാഏ ഗഏ ഔര ഭാരീ തനോം വാലേ വൃക്ഷോം കീ ലകഡീ സേ ഭീ । മൂലതഃ പാഇക്നോസ മേം സഘനതാ കാ ഭാവ ഹൈ ജിസകാ രിശ്താ മോടേ തനേ വാലേ വൃക്ഷ സേ ഹൈ । പ്രായഃ സഭീ സഭ്യതാഓം മേം മാനവ വികാസ ക്രമ മേം സമാനതാ രഹീ ഹൈ । ഉപകരണോം ഔര വസ്തുഓം കേ വികാസ കേ പീഛേ കീ അവധാരണാ ഏക ജൈസീ രഹീ ഹൈ ഔര ഉനകേ നിര്മാണ കീ പ്രക്രിയാ ഭീ । പ്രാചീന സഭ്യതാഓം പര അഗര ഗൌര കരേം തോ പതാ ചലതാ ഹൈ കി കോഈ ഭീ ഖോഖലാ സ്ഥാന വസ്തുഓം കോ രഖനേ, രഹനേ കേ രൂപ മേം ഇസ്തേമാല ഹോതാ രഹാ ഹൈ । ചട്ടാനോം കോ ഖോഖലാ കര മനുഷ്യ നേ കംദരാ ബനാഈ-ഖുദ കേ രഹനേ കേ ലിഏ ഔര ലകഡീ കോ ഖോഖലാ കര ഉസനേ പാത്ര ബനാഏ । പുരാനേ ദൌര മേം സമൂചേ വൃക്ഷ കോ ഖോഖലാ കര, കുരേദ കര ഡോംഗിയാം ബനാഈ ജാതീ ഥീം । ഇസകേ ലിഏ വൃക്ഷ കാ സഘന തനാ ഹോനാ ജരൂരീ ഥാ । വൃക്ഷ കേ ആധാര വാലേ സബസേ ചൌഡേ ഹിസ്സേ കോ ഖോഖലാ കരനേ ഹീ ആദിമ ബ൉ക്സ ബനേ । പാനീ ഭരനേ കീ നാംദ ഭീ ഇസീ തകനീക സേ ബനാഈ ജാതീ ഥീം । ബക്സേ കാ ശുരുആതീ രൂപ യഹീ ഥാ । ബാദ മേം ലകഡീ കേ ഫട്ടോം കോ ജോഡ കര സുംദര നക്കാശീദാര ബക്സേ ബനനേ ലഗേ । ഏലിജാബേഥ ബ്രൈമബ്രിജ ഔര ബ൉ബീ മേയര ദ്വാരാ ബ൉ക്സ ട്രീ പര ലിഖീ കിതാബ സേ പതാ ചലതാ ഹൈ കി ലൈടിന കാ ബക്സസ ഗ്രീക ഭാഷാ കേ പാഇക്നോസ യാ പാഇക്സോസ കാ രൂപാന്തര ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഹൈ സുംദര നക്കാശീ കേ സാഥ ബനാ ഹുആ ലകഡീ കാ ഡിബ്ബാ ।
പാഇക്നോസ ശബ്ദ മേം മൂലതഃ സഘനതാ പിണ്ഡ കാ ഭാവ ഥാ ഇസകാ പുഖ്താ സംകേത വാല്ടര പീ രാഇട കേ ഇന്സാക്ലോപീഡിയാ ഓഫ ഗാര്ഡനിംഗ സേ മിലതാ ഹൈ । വാല്ടര കേ മുതാബിക പാഇക്നോസ കാ അര്ഥ ഹൈ ഗഹന, ഘനീഭൂത, ഭരപൂര ജിസേ ആമതൌര പര ലകഡീ കേ തനേ കീ ചൌഡാഈ ഔര ഉസകീ മോടാഈ കേ സംദര്ഭ മേം ലിയാ ജാതാ ഹൈ । കിന്ഹീം സംദര്ഭോം മേം പാഇക്നോസ കോ സുഗഠിത, ഠോസ, മോടാ ഭീ ബതായാ ഗയാ ഹൈ । കുല മിലാകര സംദൂക നിര്മാണ കേ ലിഏ വൃക്ഷ കോ മുഖ്യ സ്രോത മാനതേ ഹുഏ ഉസകീ ഗുണവത്താ കേ യേ ആധാര മഹത്വപൂര്ണ ഹൈം ഔര കിസീ ബ൉ക്സ ട്രീ മേം ലകഡീ കാ ഭരപൂര ഉപലബ്ധതാ സിദ്ധ ഹോതീ ഹൈ । യഹ ഭീ സ്പഷ്ട ഹോതാ ഹൈ കി ഗ്രീക കേ പാഇക്നോസ സേ പാഇക്സോസ ബനാ । ഇസസേ ഹീ ലൈടിന കാ ബക്സസ ബനാ ജിസസേ അംഗ്രേജീ കാ ബ൉ക്സ ശബ്ദ ബനാ ।
മുക്കേബാജീ ബേഹദ മശഹൂര ഖേല ഹൈ ജിസേ ബ൉ക്സിംഗ boxing കഹാ ജാതാ ഹൈ । ബ൉ക്സിംഗ ബനാ ഹൈ ബ൉ക്സ സേ ജിസകാ ഏക അര്ഥ ഘൂംസാ ഭീ ഹോതാ ഹൈ । അംഗ്രേജീ മേം ബ൉ക്സ കാ അര്ഥ ഹൈ പ്രചംഡ വേഗ, പ്രചംഡ പ്രഹാര । ഏടിമഓനലാഇന കേ മുതാബിക ഇസകീ വ്യുത്പത്തി നിശ്ചിത നഹീം ഹൈ । സമ്ഭവതഃ യഹ മധ്യകാലീന ഡ്യൂശ കേ ബോക, മധ്യകാലീന ജര്മന കേ ബക യാ ഡേനിശ ബാസ്ക സേ ബനാ ഹൈ । ഇന സഭീ കാ അര്ഥ പ്രഹാര ഹോതാ ഹൈ । അംഗ്രേജീ കാ ബൈശ ഇസീ കഡീ മേം ആതാ ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഹൈ ഘൂംസാ, മുക്കാ । ജ൉ന ഓഗില്വീ കേ മുതാബിക ഘൂംസേ കേ അര്ഥ വാലേ ബ൉ക്സ കാ ജന്മ ഭീ പാഇക്നോസ സേ ഹുആ ഹൈ ജിസമേം ഠോസ, പുഖ്താ ഔര ഭരപൂര ജൈസാ ഭാവ ഹൈ । ഓഗില്വീ ബ൉ക്സ ചേഹരേ പര ഖുലാ ഛോഡാ ഗയാ ഐസാ ആഘാത ബതാതേ ഹൈം ജോ കാന തക ജാതാ ഹോ । ഹിന്ദീ മേം ഇസേ ഹീ കനചപ്പാ കഹതേ ഹൈം । ബാദ മേം യഹ ആഘാത മുക്കേ യാ ഘൂംസേ കേ അര്ഥ മേം രൂഢ ഹോ ഗയാ ।

യേ സഫര ആപകോ കൈസാ ലഗാ ? പസംദ ആയാ ഹോ തോ യഹാം ക്ലിക കരേം

അഭീ ഔര ബാകീ ഹൈ। ദിലചസ്പ വിവരണ പഢേം ആഗേ...

Friday, April 6, 2012

ടികട കീ രിശ്തേദാരിയാം

ticket

ഗര പൂഛാ ജാഏ കി ഫിരംഗീ ജബാന കേ വേ കൌന സേ ശബ്ദ ഹൈം ജിനകാ ഇസ്തേമാല ഭാരതീയ ഭാഷാഓം കേ ലോക സാഹിത്യ മേം ഖൂബ ഹുആ ഹൈ । ഫിരംഗീ ശബ്ദ കാ മതലബ യൂം തോ വിദേശീ ഹോതാ ഹൈ മഗര ഹിന്ദീ മേം ഫിരംഗീ സേ അഭിപ്രായ അംഗ്രേജോം സേ ഹൈ ഇസലിഏ ഫിരംഗീ ഭാഷാ യാനീ അംഗ്രേജീ ഭാഷാ സേ ഹീ ആശയ ഹൈ । ഹിന്ദീ ഔര ഉസകീ ആംചലിക ബോലിയോം മേം ജൈസേ രാജസ്ഥാനീ, മാലവീ, ബ്രജ, ബുംദേലീ, അവധീ, ഭോജപുരീ, മൈഥിലീ, ഛത്തീസഗഢീ ആദി ഭാഷാഓം കേ ലോകഗീതോം കേ സംദര്ഭ മേം ഐസേ ശബ്ദ ഗിനേ-ചുനേ ഹീ ഹൈം മഗര ഇനമേം ഭീ ഫിരംഗീ കേ സാഥ രേല ഔര ടികട ഐസേ ഹൈം ജിനകാ ഉല്ലേഖ കഈ ലോകഗീതോം മേം ഹുആ ഹൈ । ഗൌരതലബ ഹൈ കി ഭാരത മേം രേല ഔര ടികട ശബ്ദ കാ ഇസ്തേമാല ഏക സാഥ ഹീ ശുരൂ ഹുആ । 1853 മേം ഭാരത മേം രേല ചലനേ കേ ബാദ ഹീ ലോഗ ടികട സേ പരിചിത ഹുഏ । ജാഹിര ഹൈ കി രേല സേ ജ്യാദാ തേജ യാതായാത സേവാ ഇസസേ പഹലേ തക നഹീം ഥീ । യഹ ഭീ ദിലചസ്പ ഹൈ കി ഹിന്ദീ കേ തേജ ഔര അംഗ്രേജീ കേ ടികട മേം രിശ്തേദാരീ ഹൈ ക്യോംകി ടികട ശബ്ദ ഭീ ഭാരോപീയ മൂല കാ ഹീ ഹൈ । ടികട ശബ്ദ അംഗ്രേജീ കേ സബസേ ജ്യാദാ ബോലേ ജാന വാലേ ശബ്ദോം മേം ഏക ഹൈ । ടികസ, ടികിട, ടികട, ടികടവാ, ടികസ ബാബൂ ജൈസേ അനേക ശബ്ദ ഹൈം ജോ ഇസസേ ബനേ ഹൈം ഔര ലോകാംചല മേം ഖൂബ ബോലേ ജാതേ ഹൈം । ടികട ജൈസീ വ്യവസ്ഥാ വിഭിന്ന സേവാഓം കേ ലിഏ പ്രചലിത ഹുഈ ഔര ബാദ മേം ദേശസേവാ കേ ലിഏ ഭീ രാജനീതിക പാര്ടിയോം മേം ടികട ഖരീദേ ബേചേ ജാനേ ലഗേ ।
ചിപകാനാ, സടാനാ, ഛേദനാ
ടികട ശബ്ദ കാ രിശ്താ കി ഫ്രൈംകിശ ഭാഷാ മേം ഏസ്ടികര സേ ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ ഹോതാ ഹൈ ചിപകാനാ, നത്ഥീ കരനാ ആദി ഹോതാ ഹൈ । ഏടിമആനലാഇന കേ മുതാബിക ഇസ ഏസ്ടികര കാ രിശ്താ പുരാനീ അംഗ്രേജീ കേ stician സേ ജുഡതാ ഹൈ ജിസമേം ഭേദനാ, ചസ്പാ കരനാ ജൈസേ ഭാവ ഹൈം । ഏസ്ടികര സേ പുരാനീ ഫ്രൈംച കാ ഏസ്ടികട ശബ്ദ ബനാ ജിസമേം ചിപ്പീ, രുക്കാ യാ പര്ചാ ഹൈ । മധ്യകാലീന ഫ്രൈംച മേം ഇസസേ ഏടികട ശബ്ദ ബനാ ജിസസേ അംഗ്രേജീ കാ ടികട ശബ്ദ സാമനേ ആയാ । ഏടിമആനലാഇന കേ മുതാബിക 1520 കേ ദൌര മേം യഹ ശബ്ദ മൌജൂദാ രൂപ മേം പ്രകട ഹുആ ജിസമേം ശാര്ട നോട, രുക്കാ യാ കിസീ ദസ്താവേജ കാ ഭാവ ഥാ । 1670 തക ഇസമേം ടികട, ലാഇസേംസ യാ പരമിട ജൈസേ ഭാവ ജുഡ ഗഏ । ഇനകേ മൂല മേം ഭാരോപീയ ധാതു *steig- ഹൈ ജിസമേം ഖോസനാ, ഖുബനാ, ചുഭോനാ ജൈസേ ഭാവ ഹൈം । പ്രകാരാന്തര സേ ഇസമേം തീക്ഷ്ണതാ കാ ആശയ ഉഭരതാ ഹൈ । യാദ രഹേ മഹത്വപൂര്ണ ദസ്താവേജ കേ സാഥ ടികട യാ രസീദ നത്ഥീ കരനേ കേ ലിഏ പിന കാ ഉപയോഗ കിയാ ജാതാ ഹൈ । നത്ഥീ കരനേ യാ സടാനേ കേ ആശയ കാ അര്ഥ വിസ്താര ചിപകാനാ ഹുആ । അംഗ്രേജീ കാ സ്ടികര ഭീ ഇസീ മൂല കാ ഹൈ ജിസമേം ചിപചിപീ സതഹ വാലേ ലേബല കാ ആശയ ഹൈ । കുല മിലാ കര ടികട ഏക ഐസീ രസീദ ഹൈ ജിസേ കിസീ സേവാ കേ ഉപയോഗ ഹേതു അധികാര പത്ര, ലാഇസേംസ യാ പരമിട കാ ദര്ജാ പ്രാപ്ത ഹൈ । നിര്ധാരിത പ്രാരൂപ മേം ആവേദന കരനേ യാ സേവാ കാ മൂല്യ ചുകാനേ കേ ബാദ ആധികാരിക സീല ഠപ്പേ വാലാ യഹ രുക്കാ ടികട കഹലായാ । രസീദീ ടികട ഭീ പ്രചലിത ഹൈ ।
തീക്ഷ്ണ, തീഖാ ഔര മാര്ഗദര്ശക
ഭാരോപീയ ധാതു *steig- സേ രിശ്തേദാരീ വാലീ സംസ്കൃത ധാതു തിജ് ഹൈ ജിസമേം തീക്ഷ്ണതാ കാ ഭാവ ഹൈ । മോനിയര വിലിയമ്സ കേ കോശ മേം തിജ്, തിക് ഔര തിഗ് സമാനധര്മീ ധാതുഓം കാ ഉല്ലേഖ ഹൈ ജിനകീ അര്ഥവത്താ മേം യഹീ സബ ബാതേം ഹൈം । തിജ് കാ അവേസ്താ മേം തിഘ്രീ, തിഗ്രാ ജൈസേ രൂപാന്തര സാമനേ ആഏ । സിവിലാഇജേശന ഓഫ ദ ഈസ്ടര്ന ഈരാനിയംസ ഇന ഏന്ശിഏംട ടാഇമ്സ പുസ്തക മേം വില്ഹേമ ജൈഗര തിഘ്രീ ഔര തിഗ്മാ കീ തുലനാ കരതേ ഹുഏ പ്രാചീന ഈരാനീ കേ സ്തിജ കാ ഉല്ലേഖ കരതേ ഹുഏ ഉസമേം നിഹിത തീഖീ നോക വാലേ ഹഥിയാര കാ ആശയ ബതാതേ ഹൈം । അംഗ്രേജീ കേ സ്ടിക stick ശബ്ദ സേ ഛഡീ കാ അര്ഥ സബസേ പഹലേ ഉഭരതാ ഹൈ । നോകദാര ഛഡീ ആദിമാനവ കാ പസംദീദാ ഹഥിയാര ഥാ । മോനിയര വിലിയമ്സ ഔര ആപ്ടേ കോശ മേം തിഗ്മ കാ അര്ഥ തീഖാ, നോകദാര, ജ്വലനശീല, പ്രഖര ആദി ബതാതേ ഹൈം । നിശ്ചിത ഹീ ഭാലാ, തീര ജൈസേ ഹഥിയാരോം കാ ആശയ നികലതാ ഹൈ । ഇന തമാമ ശബ്ദോം കാ രിശ്താ സ്ടിക സേ ഹൈ ജിസകേ ക്രിയാ രൂപ മേം സടാനാ, ജോഡനാ, ചസ്പാ കരനാ, ചിപകാനാ ജൈസേ ഭാവ ഹൈം ഔര സംജ്ഞാ രൂപ മേം ഇസമേം ഛഡീ, സലാഖ, ദണ്ഡ, ഡണ്ഡീ, സംടീ ജൈസേ ആശയ ഹൈം । മൂല രൂപ സേ ഛഡീ യാ ദണ്ഡ ഭീ പ്രാചീന കാല മേം ധകേലനേ, ചുഭോനേ, ഹാംകനേ, നിര്ദേശിത കരനേ കേ കാമ ആതേ ഥേ । അംകുശ കീ തീക്ഷണതാ ഔര ഉസകാ ശലാകാ-രൂപ യാദ കരേം ।
തേഗ യാനീ തലവാര, കൃപാണ
ത്തരീ ഈരാന കീ ജജാകീ ഭാഷാ മേം ചുഭന ഔര ദംശ കേ അര്ഥ മേം തിഗ ശബ്ദ ഹൈ ജിസേ തലവാര കേ അര്ഥ വാലേ തേഗ ശബ്ദ സേ ജോഡ കര ദേഖേം । പഹലവീ മേം തിഗ്രാ ശബ്ദ ഹൈ ജിസകാ അര്ഥ തലവാര ഹോതാ ഹൈ । ഇസീ തരഹ ജ൉ന പ്ലൈട്സ കേ കോശ മേം തേഗ, തേഗാ ജൈസേ ഫാരസീ ശബ്ദോം കാ ഉല്ലേഖ ഹൈ ജിനകാ അര്ഥ തലവാര യാ കൃപാണ ഹോതാ ഹൈ । ഇന ശബ്ദോം കാ വികാസ ജേംദ കേ തിഘാ സേ ഹുആ ജിനകാ സമ്ബന്ധ സംസ്കൃത കേ തിജ്, തിഗ്, തിഗ്മ സേ ഹീ ഹൈ । തിഗ്മ മേം പ്രഖരതാ, ചമക , കിരണ കാ ഭാവ ഹൈ । തിഗ്മാംശു കാ അര്ഥ സൂര്യ ഹൈ । തലവാര യാ കൃപാണ കോ ഹിന്ദീ മേം ഭീ തേഗ ഹീ കഹതേ ഹൈം । സിഖോം കേ ദശമ ഗുരൂ കാ നാമ തേഗ ബഹാദുര ഹൈ । ഭാരോപീയ സ്തിഗ, ഈരാനീ സ്തിജ, സംസ്കൃത കീ തിജ, തിഗ ഔര ജേംദാവേസ്താ കീ തിഘ് ധാതുഓം മേം ധാര, തീക്ഷ്ണതാ വാലേ അര്ഥോം കാ വികാസ തിഗ്മ, തേഗ, സ്ടിക ജൈസേ ശബ്ദോം മേ ഹഥിയാര കേ രൂപ മേം ഹുആ । തീര കാ നിശാന രാഹ ബതാതാ ഹൈ । ദിശാസൂചക കേ രൂപ മേം ഭീ തീര ലഗായാ ജാതാ രഹാ ഹൈ । പഹലവീ മേം തിഗ്രാ തീക്ഷ്ണ, ധാരദാര ഹൈ തോ അവേസ്താ കാ തിഘ്രീ തീര കാ പര്യായ ഹൈ । സ്ടിക പഹലേ ഹഥിയാര ഥീ, ബാദ മേം സഹാരാ ബനീ । അശക്ത, ദൃഷ്ടിഹീന വ്യക്തി ഛഡീ സേ ടടോലകര രാഹ തലാശതാ ഹൈ ।
തേജ, തേജസ, തേജോമയ
തിജ് സേ ഹീ ബനാ ഹൈ ഹിന്ദീ കാ തേജ ശബ്ദ । ഉര്ദൂ-ഫാരസീ മേം ഏക മുഹാവരാ ഹൈ തേജീ ദിഖാനാ। ഇസകാ മതലബ ഹൈ ഹോശിയാരീ ഔര ശീഘ്രതാ സേ കാമ നിപടാനാ। തേജ ശബ്ദ ഹിന്ദീ മേം ഭീ ചലതാ ഹൈ ഔര ഫാരസീ മേം ഭീ । ഫര്ക യേ ഹൈ കി ജഹാം ഹിന്ദീ കേ തേജ മേം നുകതാ നഹീം ലഗതാ വഹീം ഫാരസീ കേ തേജ മേം ലഗതാ ഹൈ । ഫാരസീ-ഹിന്ദീ മേം സമാന രൂപ സേ ലോകപ്രിയ യഹ ശബ്ദ മൂലതഃ ഇംഡോ-ഇരാനീ ഭാഷാ പരിവാര കാ ശബ്ദ ഹൈ। സംസ്കൃത ഔര അവേസ്താ മേം യഹ സമാന രൂപ സേ തേജസ് കേ രൂപ മേം മൌജൂദ ഹൈ । ദരഅസല ഹിന്ദീ , ഉര്ദൂ ഔര ഫാരസീ മേം ജോ തേജ, തേജ ഹൈ ഉസകേ മൂല മേം ഹൈ തിജ് ധാതു ജിസകാ മതലബ ഹൈ പൈനാ കരനാ, ബനാനാ । ഉത്തേജിത കരനാ വഗൈരഹ। തിജ് സേ ബനേ തേജസ കാ അര്ഥ വിസ്താര ഗജബ കാ രഹാ। ഇസമേം ചമക, പ്രഖരതാ, തീവ്രതാ, ശീഘ്രതാ ജൈസേ ഭാവ തോ ഹൈം ഹീ സാഥ ഹീ ഹോശിയാരീ, ദിവ്യതാ, ബല, പരാക്രമ, ചതുരാഈ ജൈസേ അര്ഥ ഭീ ഇസമേം നിഹിത ഹൈ । ഇസകേ അലാവാ ചംചല, ചപല, ശരാരതീ, ദുഷ്ട, ചാലാക ശഖ്സിയത കേ ലിഏ ഭീ തേജ വിശേഷണ കാ പ്രയോഗ കിയാ ജാതാ ഹൈ। ഹിന്ദീ മേം തേജവംത, തേജവാന , തേജസ്വീ, തേജോമയ, തേജീ ജൈസേ ശബ്ദ ഇസസേ ഹീ ബനേ ഹൈം । ഇസീ തരഹ ഉര്ദൂ – ഫാരസീ മേം ഇസസേ തേജ നിഗാഹ, തേജ തര്രാര, തേജ ദിമാഗ, തേജതര, ജൈസേ ശബ്ദ ബനേ ഹൈം ജോ വ്യക്തി കീ കുശലതാ, ഹോശിയാരീ, ദൂരദര്ശിതാ ആദി ജാഹിര കരതേ ഹൈം । ദിലചസ്പ ബാത യേ കി തീവ്രഗാമീ, ശീഘ്രഗാമീ കീ തര്ജ പര ഹിന്ദീ മേം തേജഗാമീ ശബ്ദ ഭീ ഹൈ। സിര്ഫ നുകതേ കേ ഫര്ക കേ സാഥ യഹ ലഫ്ജ ഫാരസീ മേം ഭീ തേജഗാമീ ഹൈ ।
തീതാ ഔര തീഖാ സ്വാദ
സ്വാദ കേ സന്ദര്ഭ മേം ജോ തിക്ത, തീഖാ ജൈസേ ശബ്ദ ഭീ ഇസീ തിജ് മേം നിഹിത തീക്ഷ്ണതാ സേ ജുഡതേ ഹൈം । തേജീ മേം തീഖേപന കാ ഭാവ ഭീ ഹൈ। തേജ ധാര യാ തേജ നോക സേ യഹ സാഫ ഹൈ । ദരഅസല സംസ്കൃത ശബ്ദ തീക്ഷ്ണ കേ മൂല മേം ഭീ തിജ് ധാതു ഹൈ । തിജ് സേ ബനാ തീക്ഷ്ണ ജിസകാ മതലബ ഹോതാ ഹൈ നുകീലാ, പൈനാ, കഠോര, കടു, കഡാ വഗൈരഹ। ഉഗ്രതാ , ഉഷ്ണതാ, ഗര്മീ ആദി അര്ഥോം മേം ഭീ യഹ ഇസ്തേമാല ഹോതാ ഹൈ । തീക്ഷ്ണ കാ ഹീ ദേസീ രൂപ ഹൈ തീഖാ ജോ ഹിന്ദീ കേ സാഥ സാഥ ഉര്ദൂ മേം ഭീ ചലതാ ഹൈ । ഇസ തീഖേപന മേം മസാലോം കീ തേജീ ഭീ ഹൈ । തേജ മിര്ച-മസാലേ വാലേ ഭോജന കോ തീഖാ കഹാ ജാതാ ഹൈ । തിക്ത ഭീ ഇസീ മൂല കാ ഹൈ ജിസസേ മാലവീ, രാജസ്ഥാനീ മേം തീഖേ കേ അര്ഥ വാലാ തീതാ ശബ്ദ ബനാ । ഭാരതീയ മസാലോം കീ ഏക അഹമ കഡീ കേ രൂപ മേം തേജപാന, തേജപാത, തേജപത്താ യാ തേജപത്രീ കേ രൂപ മേം സമഝാ ജാ സകതാ ഹൈ । അപനീ തേജ ഗംധ ഔര സ്വാദ കേ ചലതേ തേജപത്ര കോ ഭാരതീയ മസാലോം മേം ഖാസ ശോഹരത മിലീ ഹുഈ ।

യേ സഫര ആപകോ കൈസാ ലഗാ ? പസംദ ആയാ ഹോ തോ യഹാം ക്ലിക കരേം

അഭീ ഔര ബാകീ ഹൈ। ദിലചസ്പ വിവരണ പഢേം ആഗേ...

Blog Widget by LinkWithin